DERS BİLGİLERİ
Ders Kodu Yarıyıl Ders Süresi Kredi AKTS
Sözdizimi Kuramları TDE   895 1 2 2 6

Ön Koşul Dersleri
Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar None

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Doktora
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Nigar OTURAKÇI ORBAY
Dersi Verenler
 
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, Evrensel Dilbilgisi çerçevesinde dilbilgisinin sunuluş düzlemleri, sözdizimsel türetim, dilbilgisinin bileşenleri üzerine bilgi ve tartışmalar sunmak, Evrensel Dilbilgisi modeli dışındaki diğer sözdizimi kuramları hakkında da bilgi paylaşımında bulunmak ve öğrencilerin çağdaş sözdizimi kuramlarında kullanılan kavramlarla tanışmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bu dersin içeriği sözdizimi kuramları, Evrensel (üretken dönüşümlü) Dilbilgisi kuramı, kuramın evreleri, kuramın alt kuramları, Chomsky, sözdizimi kuramı geliştiren diğer araştırmacıları tanıtmaktır.

Dersin Öğrenme Kazanımları
1) Evrensel Dilbilgisinin temel araçlarını tanır.
2) Evrensel Dilbilgisinin bileşenlerini tanır.
3) Evrensel Dilbilgisinin kaynaklarını tanır.
4) Evrensel Dilbilgisi ilke ve yöntemlerini tanır.
5) Evrensel Dilbilgisi ilke ve yöntemlerine göre Türkçe sözdizimini değerlendirir.
6) Türkçe sözdizimi ile Evrensel Dilbilgisini karşılaştırır.
7) Sözdizimi türetim yollarını kavrar.
8) Sözdizimi türetim yollarını değerlendirir.
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)


DERSİN PROGRAM KAZANIMLARINA KATKISI
NoTemel öğrenme KazanımlarıKatkı Düzeyi
12345
1
Türk Dili ve Edebiyatının tarihi ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar.
X
2
Türkolojinin temel kavramlarının önemini sıralar.
X
3
Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder.
X
4
Bağımsız veya grupla birlikte edebi metinler üzerinde çalışma yapar.
X
5
Alanı ile ilgili başvuru kaynaklarına ulaşarak değerlendirir.
X
6
Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel gelişim sürecini kavrar.
X
7
Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini sıralar.
X
8
Eski ve yeni metinleri kavrayıp değerlendirir.
X
9
Alanı ile ilgili kavramları anlayabilen, bilgi aktarabilen, meslektaşları ile iletişim kurabilen, entelektüel birikime sahip olur.
X
10
Türkoloji sorunlarına çözüm üretip Türkolojinin gelişmesini destekler.
X
11
Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yerini kavrar.
X
12
Filolojik ve dil bilimsel bakışı kullanır.
X
13
Edebi metin çözümlemede bilimsel yöntemleri ve filolojik bilgileri etkin olarak kullanır.
X
14
Türkoloji ile ilgili sorunları kavrayıp analiz eder.
X
15
Türkoloji ile ilgili kavramları anlayabilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek yabancı dil bilgisine sahip olur.
X
16
Dil, kültür, edebiyat ilişkisini çözümleyici çalışmalar yapar.
X
17
Edindiği bilgi ve birikimi aktarma becerisi kazanır.
18
Alanı ile ilgili bilimsel çözümlemeler yapıp yeni düşüncelerini çalışmaları ile belirtir.

DERS AKIŞI
HaftaKonularÖn Hazırlık Yöntem
1 Dersi ve dersin işlenişini tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
2 Sözdizimsel yaklaşımlar bakımından dilbilgisi türlerini tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
3 Durum dilbilgisi, işlevsel dilbilgisi ve sözlüksel işlevsel dilbilgisini tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
4 Sözcük dilbilgisi, bağıntısal dilbilgisi, rol ve gönderim dilbilgisini tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
5 Dizilimbirim dilbilgisi ve dizgesel işlevsel dilbilgisini tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
6 Chomsky ve üretken-dönüşümlü dilbilgisi kuramını tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
7 Chomsky'nin yönetme ve bağlama kuramını kavrar. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
8 Ara Sınav Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi Yazılı Sınav
9 Yönetme ve bağlama kuramının alt kuramlarını tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
10 Bağlama kuramını tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
11 Rol kuramını kavrar. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
12 Durum kuramı ve sınırlama kuramını tanır. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
13 Boş kategori ilkesi kavrar. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
14 Chomsky ve kuramını değerlendirir. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
15 Chomsky ve kuramını değerlendirir. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
16-17 Yarıyıl Sonu Sınavları Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi Yazılı Sınav

KAYNAKLAR
Ders Notu
Diğer Kaynaklar