DERS BİLGİLERİ
Ders Kodu Yarıyıl Ders Süresi Kredi AKTS
Karahanlı Türkçesi TDE   887 1 2 2 4

Ön Koşul Dersleri
Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar None

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Doktora
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Engin ÇETİN
Dersi Verenler
 
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilere Türk dili tarihinde Karahanlı Türkçesi olarak değerlendirilen tarihi Türk yazı dilini diğer tarihi yazı dillerinden ayırt edici özellikleri ile tanıtmaktır.
Dersin İçeriği
Bu derste Karahanlı Türkçesi eserlerinin tanıtımı, dönemin eserlerinin sesbilgisi, biçimbilgisi, sözvarlığı bakımından değerlendirilmesi, Karahanlı tarihinin incelenmesi, Karahanlı Türkçesinin öncesi ve sonrası ile karşılaştırılması, kaynakça bilgisi, Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları, Divanü Lugatit Türkün yazma metninden şiirler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi, söz varlığı çalışmaları, Atabetül Hakayıkın yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları, Rylands satırlar arası Kuran Tercümesinin çeviri yazısından seçilmiş bölümler üzerinde anlama, söz varlığı, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları işlenmektedir.

Dersin Öğrenme Kazanımları
1) Türkçenin z/ş kolunun ilk islami yazı dili olan Karahanlı Türkçesini tanır.
2) Karahanlı Türkçesi döneminin dil ve edebiyatını Eski Türkçe ile karşılaştırararak değerlendirir.
3) Karahanlı Türkçesinden sonra gelişen yazı dillerinin bu dönemle bağını kavrar.
4) Karahanlı Türkçesi dönemini ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz varlığı bakımından tanır.
5) Türk kültür tarihinin Karahanlı kesitini tanır.
6) Türkçenin söz varlığının kaynak eserlerini tanır.
7) Günümüz Türk lehçelerinin söz varlığı ile Karahanlı söz varlığı arasındaki ilgileri kavrar.
8) Türk lehçelerinin dallanma, ayrışma zamanlarını kavrar.
9) Karahanlı Türkçesi metinlerini çözümleyerek, yorumlayarak, ayırt eder.
10)
11)
12)
13)
14)
15)


DERSİN PROGRAM KAZANIMLARINA KATKISI
NoTemel öğrenme KazanımlarıKatkı Düzeyi
12345
1
Türk Dili ve Edebiyatının tarihi ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar.
X
2
Türkolojinin temel kavramlarının önemini sıralar.
X
3
Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder.
X
4
Bağımsız veya grupla birlikte edebi metinler üzerinde çalışma yapar.
X
5
Alanı ile ilgili başvuru kaynaklarına ulaşarak değerlendirir.
X
6
Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel gelişim sürecini kavrar.
X
7
Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini sıralar.
X
8
Eski ve yeni metinleri kavrayıp değerlendirir.
X
9
Alanı ile ilgili kavramları anlayabilen, bilgi aktarabilen, meslektaşları ile iletişim kurabilen, entelektüel birikime sahip olur.
X
10
Türkoloji sorunlarına çözüm üretip Türkolojinin gelişmesini destekler.
X
11
Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yerini kavrar.
X
12
Filolojik ve dil bilimsel bakışı kullanır.
X
13
Edebi metin çözümlemede bilimsel yöntemleri ve filolojik bilgileri etkin olarak kullanır.
X
14
Türkoloji ile ilgili sorunları kavrayıp analiz eder.
X
15
Türkoloji ile ilgili kavramları anlayabilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek yabancı dil bilgisine sahip olur.
X
16
Dil, kültür, edebiyat ilişkisini çözümleyici çalışmalar yapar.
X
17
Edindiği bilgi ve birikimi aktarma becerisi kazanır.
18
Alanı ile ilgili bilimsel çözümlemeler yapıp yeni düşüncelerini çalışmaları ile belirtir.

DERS AKIŞI
HaftaKonularÖn Hazırlık Yöntem
1 Karahanlı Türkçesi eserlerinin tanıtımı, dönemin eserlerinin sesbilgisi, biçimbilgisi, sözvarlığı bakımından değerlendirilmesi. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
2 Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
3 Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
4 Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
5 Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
6 Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
7 Kutadgu Biligin yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
8 Ara Sınav Anlatılan konuların kaynaklardan ve ders notlarından tekrar edilmesi Yazılı Sınav
9 Divanü Lugatit Türkün yazma metninden şiirler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
10 Divanü Lugatit Türkün yazma metninden şiirler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
11 Atabetül-Hakayıkın yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
12 Atabetül-Hakayıkın yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
13 Atabetül-Hakayıkın yazma metninden seçilmiş bölümler üzerinde okuma, çevriyazı, anlama, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
14 Rylands satırlar arası Kuran Tercümesinin çevriyazısından seçilmiş bölümler üzerinde anlama, söz varlığı, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
15 Rylands satırlar arası Kuran Tercümesinin çevriyazısından seçilmiş bölümler üzerinde anlama, söz varlığı, ses bilgisi, biçim bilgisi çalışmaları. kaynak okuma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
16-17 Yarıyıl Sonu Sınavları Anlatılan konuların kaynaklardan ve ders notlarından tekrar edilmesi Yazılı Sınav

KAYNAKLAR
Ders Notu
Diğer Kaynaklar