DERS BİLGİLERİ
Ders Kodu Yarıyıl Ders Süresi Kredi AKTS
Türk Dilbilgisi 1: Ses Bilgisi TEB   113 1 3 3 4

Ön Koşul Dersleri
Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar None

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Bilal Erdem DAĞISTANLIOĞLU
Dersi Verenler
Dr. Öğr. ÜyesiBİLAL ERDEM DAĞISTANLIOĞLU1. Öğretim Grup:A
 
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Dilin tanımını, dil ve diğer disiplinler arasındaki ilişkileri, dil bilgisi ve dil bilimin alt alanlarını, dil ailelerini, Türkçenin Dünya dilleri arasındaki yerini, ses, ünlü, ünsüz, ses değişmesi, düşmesi ve türemesini, hece, vurgu, aksan terimlerini öğrencilere kavratmak.
Dersin İçeriği
Türkçenin tarihsel gelişimi ve yayılma alanı; Türk dilleri ailesi. Türkiye Türkçesinin sesbilgisi özellikleri; sesler (ünlü ve ünsüzler), ünlü ve ünsüzlerin özellikleri; ses uyumları (ünlü uyumu, ünsüz uyumu); ses (ünlü ve ünsüz) değişmeleri (darlaşması, yuvarlaklaşma, benzeşme, ayrışma, türeme, düşme, ötümlüleşme, ötümsüzleşme; kaynaşma, ünlü çatışması, ikileşme), kaynaştırma ünsüzleri, bağlantı ünlüsü; hece.

Dersin Öğrenme Kazanımları
1) Dili tanımlarlar; dil ile diğer disiplinler arasındaki ilişkileri tanımlar.
2) Dil bilgisi ve dil biliminin alt alanlarını tanımlar.
3) Dünya dillerini ve Türkçenin Dünya dilleri arasındaki yerini anlatır.
4) Ses, ünlü, ünsüz, ses değişmesi, düşmesi ve türemesini örnekler üzerinde çözümler.
5) Hece, vurgu, aksan terimlerini tanımlar; örneklendirir.
6) Metinler üzerinde ses bilgisi çözümlemeleri yapar.
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)


DERSİN PROGRAM KAZANIMLARINA KATKISI
NoTemel öğrenme KazanımlarıKatkı Düzeyi
12345
1
Türkçe ses, şekil, cümle, metin bilgisi, tarihi ve çağdaş Türk lehçeleri ile ilgili kavram ve ilkeleri açıklama.
X
2
Temel dil becerileri (okuma, dinleme, konuşma ve yazma) ile dil bilgisi öğrenme alanının kavram ve ilkelerini açıklama.
3
Türk edebiyatının dönemlerini ve dönemlerde yer alan önemli kişileri, olay ve olguları değerlendirme.
4
İlköğretim 5-8. sınıf öğrencilerinin gelişim özelliklerini ve bu özelliklerin öğrenmedeki rolünü değerlendirme.
5
İlköğretim 5-8. sınıf Türkçe dersi öğretim programını ve bu programın öğretiminde kullanılan belli başlı öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini kullanabilme.
6
Felsefe, edebiyat ve diğer sanat ürünlerinin eleştirisini yapabilme, niteliklerini açıklayabilme.
7
Öğrencilerde eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve problem çözme gibi üst düzey düşünme becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanma.
8
Öğrencilerde okuma, dinleme, konuşma, akıcı ve estetik yazı yazma becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanma.
X
9
Uygun öğrenme materyalleri geliştirme ve bu süreçte bilgi ve iletişim teknolojilerini etkili olarak kullanma.
X
10
Geleneksel ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin yanında alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini kullanarak öğrencilerin öğrenme sürecini izleme.
11
Sınıf yönetiminde karşılaşılan sorunların çözümünde bireysel ve grup olarak sorumluluk alma.
12
Kendi performansını nesnel olarak değerlendirme ve varılan yargılar doğrultusunda varsa eksiklikleri tamamlama.
X
13
Kendi kendine öğrenme becerisi kazanma.
X
14
Öğrencileriyle, öğretmen arkadaşlarıyla, okul yönetimi ve ailelerle etkili iletişim kurma.
15
Kültürel ve sosyal açıdan kendini geliştirme.
X
16
Alanın gerektirdiği bilgi ve becerilere sahip olma.
X
17
Eğitimin genel amaçlarını ve temel ilkelerini uygulama.

DERS AKIŞI
HaftaKonularÖn Hazırlık Yöntem
1 Dilin tanımı Dilin tanımı Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
2 Dil ile diğer disiplinler arasındaki ilişkiler Dil ile diğer disiplinler arasındaki ilişkiler Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
3 Dil bilgisi ve dil biliminin alt alanları Dil bilgisi ve dil biliminin alt alanları Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
4 Dünya dilleri, dil aileleri, yapılarına göre Dünya dillleri Dünya dilleri, dil aileleri, yapılarına göre Dünya dillleri Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
5 Türkçenin Dünya dilleri arasındaki yeri ve önemi; Türkçenin tarihi ve coğrafik sınıflandırması Türkçenin Dünya dilleri arasındaki yeri ve önemi; Türkçenin tarihi ve coğrafik sınıflandırması Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
6 Ses, ses organları ve Ölçünlü Türkçesinin sesleri Ses, ses organları ve Ölçünlü Türkçesinin sesleri Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
7 Ses, ses organları ve Ölçünlü Türkçesinin sesleri Ses, ses organları ve Ölçünlü Türkçesinin sesleri Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
8 Ara Sınav Ara Sınav Yazılı Sınav
9 Ses türleri: ünlüler, ünsüzler Ses türleri: ünlüler, ünsüzler Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
10 Ses türleri: ünlüler, ünsüzler Ses türleri: ünlüler, ünsüzler Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
11 Ses değişmeleri:Ses düşme, benzeşme, ayrışma Ses değişmeleri:Ses düşme, benzeşme, ayrışma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
12 Ses değişmeleri: Ses türemesi, yuvarlaklaşma, kaynaşma Ses değişmeleri: Ses türemesi, yuvarlaklaşma, kaynaşma Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
13 Ses vurgusu, aksan Ses vurgusu, aksan Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
14 Hece, hece tipleri Hece, hece tipleri Anlatım
Soru-Cevap
Tartışma
Alıştırma ve Uygulama
Grup Çalışması
Bireysel Çalışma
15 Genel Değerlendirme Genel Değerlendirme Yazılı Sınav
16-17 Yarıyıl Sonu Sınavları Sınav

KAYNAKLAR
Ders Notu
Diğer Kaynaklar