DERS BİLGİLERİ
Ders Kodu Yarıyıl Ders Süresi Kredi AKTS
Eğitim Sosyolojisi EFMZ   108 2 2 2 3

Ön Koşul Dersleri
Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar None

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Adnan GÜMÜŞ
Dersi Verenler
Prof. Dr.ADNAN GÜMÜŞ1. Öğretim Grup:A
 
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Temel toplumsal süreçlerin ve sosyolojinin temel kavramlarının, kuramlarının ve yaklaşımlarının öğrenilmesi; eğitimin sosyal işlevlerinin ve anlamının kavranması; eğitim süreçleri ile sosyal, iktisadi, politik, kültürel olgular ve kurumlar arasındaki, zümre, sınıf, güç birlikleri arasındaki karşılıklı ilişkinin kavranması; sosyolojik perspektiflerden eğitim sorunları, politika, reform ve uygulamalarına yönelik çözüm önerilerine dair çıkarımlarda bulunulabilmesi.
Dersin İçeriği
Temel toplumsal süreçler ve sosyolojinin temel kavramları (toplum, kültür, kozmos, uygarlık, sosyal yapı, sosyal olgu, sosyal olay, sosyal etkileşim, sosyal eylem, sosyal grup, zümre, sınıf, güç-nüfuz ilişkileri, iktidar, değişme vd.); sosyolojinin öncüleri (Platon, Aristoteles, Farabi, İbn-i Haldun, A. Comte, K. Marx, E. Durkheim, M. Weber vd.) ve eğitim görüşleri; temel sosyolojik teoriler (işlevselcilik, yapısalcılık, sembolik etkileşimcilik, çatışma kuramı, eleştirel teori, fenomenoloji ve etnometodoloji) açısından eğitim; toplumsal süreçler (sosyalleşme, sosyal tabakalaşma, sosyal hareketlilik, sosyal değişme vd.) ve eğitim; toplumsal kurumlar (aile, din, ekonomi,siyaset) ve eğitim; Türkiyede sosyolojinin ve eğitim sosyolojisinin gelişimi (Ziya Gökalp, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Nurettin Topçu, Mümtaz Turhan, Niyazi Berkes vd.); kültür ve eğitim; sosyal, kültürel, iktisadi, idari, siyasi, ahlaki eylem, bir sistem ve topluluk olarak okul.

Dersin Öğrenme Kazanımları
1) Bilim ve eğitim tanımlarını, eğitim sosyolojisinin tanımını ve temel çalışma alanlarını bilir.
2) Bilim ve eğitimin toplumsal işlevlerini bilir.
3) Zümre, sınıf ve güç-nüfuz ilişkilerinin eğitim alanındaki yansımalarını bilir.
4) Kurumların, sosyal yapı ve sosyal değişmelerin eğitim, okul ve toplumun işleyişi ile bireylerin yaşamları üzerindeki etkilerini kavrar.
5) Kültür, din, gelenek, ideolojilerin eğitsel yaşantılar üzerindeki etkisini kavrar.
6) Toplumsal grupların, ilişkilerinin ve dinamiklerinin grup ve bireyler üzerindeki etkilerine ilişkin duyarlılık geliştirir.
7) Öğretim programlarının insan, toplum ve doğa yararına, toplumun sosyokültürel ve ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda yapılandırılmasının önemini kavrar.
8) Okul ve sınıf içi ilişkileri ve kişi-gruplar arası ilişki ve sorunları inceler ve çözüm önerileri geliştirir.
9) Eğitim sosyolojisinden elde ettiği bakışla eğitim politika, planlama ve yapılanmasına yönelik farklı bakış ve modeller geliştirebilir.
10) Eğitim ve okulda yaşanan sorunlara sosyolojik perspektiften alternatif çözümler önerebilir.
11)
12)
13)
14)
15)


DERSİN PROGRAM KAZANIMLARINA KATKISI
NoTemel öğrenme KazanımlarıKatkı Düzeyi
12345
1
Türkçe ses, şekil, cümle, metin bilgisi, tarihi ve çağdaş Türk lehçeleri ile ilgili kavram ve ilkeleri açıklama.
X
2
Temel dil becerileri (okuma, dinleme, konuşma ve yazma) ile dil bilgisi öğrenme alanının kavram ve ilkelerini açıklama.
X
3
Türk edebiyatının dönemlerini ve dönemlerde yer alan önemli kişileri, olay ve olguları değerlendirme.
X
4
İlköğretim 5-8. sınıf öğrencilerinin gelişim özelliklerini ve bu özelliklerin öğrenmedeki rolünü değerlendirme.
X
5
İlköğretim 5-8. sınıf Türkçe dersi öğretim programını ve bu programın öğretiminde kullanılan belli başlı öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini kullanabilme.
X
6
Felsefe, edebiyat ve diğer sanat ürünlerinin eleştirisini yapabilme, niteliklerini açıklayabilme.
X
7
Öğrencilerde eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve problem çözme gibi üst düzey düşünme becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanma.
X
8
Öğrencilerde okuma, dinleme, konuşma, akıcı ve estetik yazı yazma becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanma.
X
9
Uygun öğrenme materyalleri geliştirme ve bu süreçte bilgi ve iletişim teknolojilerini etkili olarak kullanma.
X
10
Geleneksel ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin yanında alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini kullanarak öğrencilerin öğrenme sürecini izleme.
X
11
Sınıf yönetiminde karşılaşılan sorunların çözümünde bireysel ve grup olarak sorumluluk alma.
X
12
Kendi performansını nesnel olarak değerlendirme ve varılan yargılar doğrultusunda varsa eksiklikleri tamamlama.
X
13
Kendi kendine öğrenme becerisi kazanma.
X
14
Öğrencileriyle, öğretmen arkadaşlarıyla, okul yönetimi ve ailelerle etkili iletişim kurma.
X
15
Kültürel ve sosyal açıdan kendini geliştirme.
X
16
Alanın gerektirdiği bilgi ve becerilere sahip olma.
X
17
Eğitimin genel amaçlarını ve temel ilkelerini uygulama.
X

DERS AKIŞI
HaftaKonularÖn Hazırlık Yöntem
1 Bilimlerin, sosyolojinin, eğitim sosyolojisinin, okul sosyolojisinin konusu, tanımı ve önemi Okuma, literatür taraması
2 Eğitim ve eğitim olmayan, bilim ve bilim olmayan ayrımları Okuma, literatür taraması, tartışma
3 Evren, doğa, yaşam, insan, dil, kültür ve sanatın oluşumu ve evrimi ile ilgili bilgi ve paradigmalar Okuma, literatür taraması, tartışma
4 Mitos, dinler, sosyal düşünce, bilim ve felsefenin oluşumu Okuma, literatür taraması, tartışma
5 Sosyal olay, sosyal olgu, sosyal ilişki, sosyal etkileşim, sosyalizasyon, değer, norm, pozisyon, statü, rol, kimlik, grup, zümre oluşumları ve eğitimle ilişkileri Okuma, inceleme, örnekler hazırlama
6 Tabaklaşma, sınıf, güç ve nüfuz ilişkileri ve eğitimle ilişkileri Okuma, inceleme, örnekler hazırlama
7 Toplumsal kurumlar (aile, din, ekonomi, siyaset), sosyal yapı ve eğitim Okuma, inceleme, örnekler hazırlama
8 Ara Sınav Sınav hazırlığı
9 Okul içi dinamikler; sosyal, kültürel, ekonomik, siyasi, yönetsel, ahlaki bir sistem ve topluluk olarak okul (okul içi yapı, otorite, meşruiyet, süreç, gruplaşma, norm, değer, ilişki ve disiplin durumları ve aralarındaki bağlar) Okuma, inceleme, örnekler hazırlama
10 Değişim ve eğitim: Modernleşme ve postmodernleşme, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin eğitime yansımaları Okuma, inceleme, örnekler hazırlama
11 Toplumun inşası, sürdürümü ve sosyal hareketlilik (dikey ve yatay mobilite), bilgi dağıtımı, okula seçme ölçütleri, öğrenme biçimleri, öğretim programları, bilginin yönetimi ve kişilik ve kültürlerin yeniden üretimini, eğitim hakkı ve eğitimde fırsat eşitliği, sosyal hareketler, demokrasi ve eğitim ilişkileri, eğitimin planlanması, programlama ve reform tartışmaları Okuma, investigation, görüş oluşturma
12 Sosyolojinin ve eğitim sosyolojisinin öncüleri (Platon, Aristoteles, Farabi, İbn-i Haldun, A. Comte, K. Marx, E. Durkheim, M. Weber ve diğerleri) ve eğitim görüşleri Okuma, literatür
13 Temel sosyolojik teoriler (işlevselcilik, yapısalcılık, sembolik etkileşimcilik, çatışma kuramı, eleştirel teori, fenomenoloji ve etnometodoloji) açısından eğitim Okuma, literatür, tartışma
14 Türkiye'de eğitimle ilgili farklı görüşler ve sosyoloji ve eğitim sosyolojisinde önemli isimler Okuma, inceleme, görüş oluşturma
15 Eğitim teorileri, eleştirel, bilimsel eğitim, eleştirel pedagoji, alternatif okul ve eğitim tartışmaları, farklı eğitim anlayışları Okuma, görüş oluşturma, önerilerde bulunma
16-17 Yarıyıl Sonu Sınavları Sınav hazırlığı

KAYNAKLAR
Ders Notu
Diğer Kaynaklar