DERS BİLGİLERİ
Ders Kodu Yarıyıl Ders Süresi Kredi AKTS
Türk Dili Tarihi TE   106 2 2 2 3

Ön Koşul Dersleri yok
Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar None

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. Engin ÇETİN
Dersi Verenler
Prof.Dr.ENGİN ÇETİN1. Öğretim Grup:A
Prof.Dr.ENGİN ÇETİN2. Öğretim Grup:A
 
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilere Türk dili tarihini 13. yy. sonrasından 21. yüzyılı da içine alacak biçimde bütün lehçeleri ve özellikleriyle tanıtmaktır.
Dersin İçeriği
Bu derste Karahanlı metinleri ve diğer tarihi yazı dillerinin fonetik, morfolojik ve sözlüksel değerlendirilmesi. z/ş ayrılığı sonrasında gelişen yazı dilleri anlatılmaktadır.

Dersin Öğrenme Kazanımları
1) Harezm Türkçesi yazı dilini oluşturan tarihi, siyasi ve kültürel ortamı, Harezm Türkçesi dönemi eserlerini ve dil özelliklerini sıralar.
2) Kıpçak Türkçesi yazı dilini ve eserlerini sıralar.
3) Batı Türkçesinin doğuşunu, Eski Anadolu Türkçesi yazı dilini, özelliklerini ve eserlerini sıralar.
4) Çağatayca terimini, terimin kapsamını, dönemin özelliklerini ve eserlerini sıralar.
5) Osmanlıca yazı dilini, Türkiye Türkçesine geçiş sürecini, Tanzimat, Servet-i Fünun ve Milli Edebiyat dönemlerindeki dilde sadeleşme çalışmalarını sıralar.
6) Cumhuriyet dönemi Türkçesinin oluşumu, Atatürk ve Türk Dil Kurumunun kuruluşu, dil devrimi çalışmalarını sıralar.
7) Günümüz Türk lehçelerinin sınıflanması, bu sınıflamada kullanılan yöntemleri açıklar.
8) Tarihi ve günümüz Türk dillerine ait dil malzemesini sınıflandırır.
9) Günümüz Türk dil ve lehçelerini sıralar.
10)
11)
12)
13)
14)
15)


DERSİN PROGRAM KAZANIMLARINA KATKISI
NoTemel öğrenme KazanımlarıKatkı Düzeyi
12345
1
Türk Dili ve Edebiyatının tarihî ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar.
2
Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder.
3
Bağımsız veya grupla birlikte edebî metinler üzerinde çalışma yapabilme yeteneğine sahip olur.
4
Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili temel başvuru kaynaklarını tanır.
5
Türk Dili ve Edebiyatı alanına ilişkin literatür bilgisini kullanır.
6
Türk Dili ve Edebiyatına ilişkin bilgi ve becerisiyle eleştirel düşünce yetisini kullanır.
7
Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini öğrenir.
8
Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili disiplinler arasındaki etkileşimin farkında olur.
9
Dil ve edebiyat yöntemlerini kullanarak elde edilen sonuçları sözlü ve görsel olarak sunar.
10
Alanı ile ilgili kavramları anlayabilen, bilgi aktarabilen, meslektaşları ile iletişim kurabilen, entelektüel birikime sahip olur.
11
Türkçeyi etkin olarak kullanarak yazılı ve sözlü iletişim kurar.
12
Eleştirel ve yaratıcı düşünce yetisiyle akademik dürüstlük ilkelerine uygun davranır.
13
Yaşamı boyunca gerekli olabilecek temel bilgi ve beceriyi kullanarak geliştirir.
14
Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel değişim ve gelişim sürecine hâkim olur.
15
Türkolojinin sorunlarına çözüm üreterek gelişmesine katkı sağlar.
16
Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yeri ve önemini kavrar.
17
Okuma, dinleme, konuşma, akıcı ve estetik yazı yazma becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve tekniklerini kullanır.
18
Mesleki gelişimlerinin yanı sıra ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, kültürel, sanatsal ve sosyal alanlarda eğitim gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir.

DERS AKIŞI
HaftaKonularÖn Hazırlık Yöntem
1 Harezm Türkçesini yapıtları ve dönemin özellikleriyle tanıtma, inceleme. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
2 Kıpçak Türkçesini yapıtları ve dönemin özellikleriyle tanıtma, inceleme Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
3 Batı Türkçesinin doğuşu, karışık dilli eserler üzerine tartışmalar Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
4 Eski Anadolu Türkçesini yapıtları ve dönemin özellikleriyle tanıtma, inceleme. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
5 Osmanlı Türkçesini yapıtları ve dönemin özellikleriyle tanıtma, inceleme. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
6 Çağataycayı yapıtları ve dönemin özellikleriyle tanıtma, inceleme. Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
7 Anadolu Türkçesinde sadeleşme çalışmaları, Tanzimat, Servet-i Fünun ve Milli Edebiyat döneminde dil anlayışları ve arayışlar Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
8 Ara Sınav Anlatılan konuların ders notları ve kaynakların tekrar edilmesi Yazılı Sınav
9 Cumhuriyet dönemi Türkiye Türkçesi Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
10 Dil devrimi, yazı devrimi, Türk Dil Kurumu ve Çalışmaları Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
11 Kaynak eserler olarak Söz Derleme Dergisi, Tarama Dergisi, Derleme Sözlüğü, Tarama Sözlüğü, Türkçe Sözlük, terim sözlükleri, süreli yayınlar Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
12 Türk lehçelerini tasnif çalışmaları Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
13 Talat Tekin ve Lars Johanson un tasnifleri, günümüz Türk lehçeleri Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
14 Talat Tekin ve Lars Johanson un tasnifleri, günümüz Türk lehçeleri Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
15 Talat Tekin, Claus Schöning ve Lars Johanson un tasnifleri, günümüz Türk lehçeleri Kaynak okuma Anlatım
Tartışma
16-17 Yarıyıl Sonu Sınavları Anlatılan konuların ders notları ve kaynakların tekrar edilmesi Yazılı Sınav

KAYNAKLAR
Ders Notu
Diğer Kaynaklar
Ders Notu ve Kitaplar:Diğer Kaynaklar: