DERS BİLGİLERİ
Ders Kodu Yarıyıl Ders Süresi Kredi AKTS
Dilbilim TE   339 5 2 2 3

Ön Koşul Dersleri yok
Ders Hakkında Önerilen Diğer Hususlar None

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. Muna YÜCEOL ÖZEZEN
Dersi Verenler
Prof.Dr.MUNA YÜCEOL ÖZEZEN1. Öğretim Grup:A
Prof.Dr.MUNA YÜCEOL ÖZEZEN2. Öğretim Grup:A
 
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Bu dersle İnsan dilinin ne olduğu konusunda salt dilbilgisel yaklaşımların yeterli olmadığını, bunun için dilbilimsel yöntemlere de başvurmak gerektiğini kavratmak amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Dilbiliminin tarihi ve tanımı, dilbilimin temel kavramlarının ve terminolojisinin tanıtılması bu dersin içeriğini oluşturmaktadır.

Dersin Öğrenme Kazanımları
1) Dilbilimin temel kavram ve terimlerini tanır.
2) Dilbilimin temel kuramları konusunu kavrar.
3) Dilbilim ile dilbilgisi arasındaki farklılık ve benzerlikleri tanır.
4) Türkiyede dilbilim üzerine yapılmış genel çalışmaları tanır.
5)
6)
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)


DERSİN PROGRAM KAZANIMLARINA KATKISI
NoTemel öğrenme KazanımlarıKatkı Düzeyi
12345
1
Türk Dili ve Edebiyatının tarihî ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar.
2
Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder.
3
Bağımsız veya grupla birlikte edebî metinler üzerinde çalışma yapabilme yeteneğine sahip olur.
4
Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili temel başvuru kaynaklarını tanır.
5
Türk Dili ve Edebiyatı alanına ilişkin literatür bilgisini kullanır.
6
Türk Dili ve Edebiyatına ilişkin bilgi ve becerisiyle eleştirel düşünce yetisini kullanır.
7
Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini öğrenir.
8
Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili disiplinler arasındaki etkileşimin farkında olur.
9
Dil ve edebiyat yöntemlerini kullanarak elde edilen sonuçları sözlü ve görsel olarak sunar.
10
Alanı ile ilgili kavramları anlayabilen, bilgi aktarabilen, meslektaşları ile iletişim kurabilen, entelektüel birikime sahip olur.
11
Türkçeyi etkin olarak kullanarak yazılı ve sözlü iletişim kurar.
12
Eleştirel ve yaratıcı düşünce yetisiyle akademik dürüstlük ilkelerine uygun davranır.
13
Yaşamı boyunca gerekli olabilecek temel bilgi ve beceriyi kullanarak geliştirir.
14
Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel değişim ve gelişim sürecine hâkim olur.
15
Türkolojinin sorunlarına çözüm üreterek gelişmesine katkı sağlar.
16
Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yeri ve önemini kavrar.
17
Okuma, dinleme, konuşma, akıcı ve estetik yazı yazma becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve tekniklerini kullanır.
18
Mesleki gelişimlerinin yanı sıra ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, kültürel, sanatsal ve sosyal alanlarda eğitim gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir.

DERS AKIŞI
HaftaKonularÖn Hazırlık Yöntem
1 Dillerin oluşum teorileri, doğalcılar-yapaycılar kaynak okuma Anlatım
Tartışma
2 dilbilim ve dilbilgisi arasındaki farklılıklar ve benzerlikler kaynak okuma Anlatım
Tartışma
3 Türkiyede dilbilim kaynak okuma Anlatım
Tartışma
4 dilbilimin kısa tarihi ve F. Saussure kaynak okuma Anlatım
Tartışma
5 Saussure in yapısalcı yaklaşımında temel kavram ve terimler (dil-söz, art zaman-eşzaman) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
6 Saussure in yapısalcı yaklaşımında temel kavram ve terimler (gösterge, göstergelerin nedensizliği, uzlaşımsallık) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
7 Saussure in yapısalcı yaklaşımında temel kavram ve terimler ( dizim (sentegma)-dizi (paradigma) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
8 Ara Sınav Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi. Yazılı Sınav
9 dilbilgiselleşme, kodlama (işaretleme) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
10 A. Martinet ve dilin çift eklemliliği kaynak okuma Anlatım
Tartışma
11 dilbilimin alt başlıkları (sesbilgisi, sesbilim, sesbirim, sesbirimsel değişke, IPA) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
12 dilbilimin alt başlıkları (biçimbilgisi, biçimbirim, biçimbirimsel değişke, biçimbirim tasnifleri) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
13 dilbilimin alt başlıkları (sözdizim, sözce, söylem) kaynak okuma Anlatım
Tartışma
14 başlıca dilbilim ekolleri kaynak okuma Anlatım
Tartışma
15 Genel değerlendirme kaynak okuma Yazılı Sınav
Ödev
16-17 Yarıyıl Sonu Sınavları Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi. Yazılı Sınav
Ödev

KAYNAKLAR
Ders Notu
Diğer Kaynaklar
Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil, Anaçizgileriyle Dilbilim, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2007 Berke Vardar, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, ABC Kitabevi, İstanbul 1998 Dilbilim: Temel Kavramlar, Sorunlar, Tartışmalar, (Yayıma Hazırlayan: Ahmet Kocaman), Dil Derneği Yayınları, Ankara 2006 Kerim Demirci, Türkoloji İçin Dilbilim (Konular, Kavramlar, Teoriler), 2. Baskı, Anı Yayıncılık, Ankara, 2014.