Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| MİKROBİYOLOJİ (DR) | |
| Kod | MİK612 |
| Ad | Viral İnfeksiyonların Moleküler Tanı Yöntemleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Doktora Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. FÜGEN YARKIN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Öğrencilere viral enfeksiyonların tanısında kullanılan güncel moleküler teknikleri öğretmek, sonuçları yorumlama ve klinik laboratuvar uygulamalarında kullanabilme becerisi kazandırmak.
Dersin İçeriği
Viral enfeksiyonların tanısında kullanılan moleküler yöntemler; nükleik asit amplifikasyon teknikleri (PCR, RT-PCR), real-time PCR, sekanslama yöntemleri, genotipleme ve hızlı moleküler testler ele alınır. Klinik örneklerin işlenmesi, sonuçların yorumlanması ve laboratuvar uygulamalarına giriş yapılır.
Dersin Ön Koşulu
Temel Mikrobiyoloji ve Viroloji bilgisi önerilir.
Kaynaklar
Murray Tıbbi Mikrobiyoloji Fields Viroloji Jawetz, Melnick & Adelberg Tıbbi Mikrobiyoloji Moleküler mikrobiyoloji ve viroloji ders notları /
Notlar
Güncel bilimsel makaleler WHO moleküler tanı kılavuzları Klinik viroloji ve moleküler tanı kitapları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Viral enfeksiyonların tanısında kullanılan moleküler yöntemleri tanımlar. |
| ÖÇ02 | PCR, RT-PCR ve real-time PCR tekniklerinin çalışma prensiplerini açıklar. |
| ÖÇ03 | Viral nükleik asitlerin laboratuvar ortamında tespit süreçlerini açıklar. |
| ÖÇ04 | Moleküler tanı yöntemlerinin avantaj ve sınırlılıklarını karşılaştırır. |
| ÖÇ05 | Klinik örneklerden viral DNA/RNA izolasyon basamaklarını açıklar. |
| ÖÇ06 | Sekanslama ve genotipleme yöntemlerinin temel prensiplerini yorumlar. |
| ÖÇ07 | Moleküler tanı sonuçlarını klinik bağlamda değerlendirir. |
| ÖÇ08 | Viral enfeksiyonlarda hızlı moleküler testlerin kullanım alanlarını açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Laboratuar çalışmaları ile teknik becerilerin kazanılmış olması, bilgiye ulaşabilme, araştırma yapabilme, deney planlayabilme, problem çözebilme, deney sonuçlarını yorumlayabilme, sunum yapabilme, mikrobiyoloji ile ilgili konularda strateji geliştirebilme becerilerinin kazanılmış olması | 1 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uluslar arası platformlarda kabul gören standartta kaliteli bir mikrobiyoloji eğitimi almış, bilim ufku genişlemiş ve mikrobiyoloji ile ilişkili bir çok sektörde tercih edilen, mikrobiyoloji konusunda yetkinleşmiş bir insan olmak | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Enfeksiyon etkenlerini izole eder. | 2 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Enfeksiyon etkenlerini tanımlama basamaklarını gerçekleştirir. | 2 |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Genel bakteriyoloji, viroloji, parazitoloji, mikoloji ve immünoloji alanlarında kullanılan laboratuvar yöntemlerinin teorik ve pratik düzeyde bilinmesi ve uygulanması | 2 |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mikrobiyoloji bilim alanında etik değer ve sorunların farkında olunması | |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mikrobiyoloji bilim alanında yayınlanmış araştırmalar konusunda eleştirel değerlendirme yapabilme becerisi kazanılması | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mikrobiyoloji alanında yapılan bir araştırmanın yazılı, sözlü ve görsel olarak sunulabilmesi ve yayına hazırlanabilmesi yetkinliğinin kazanılması | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Araştırma ve kariyer etiğinin kazanılmış olması | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Üzerinde çalışma yapılan (tez çalışması) spesifik konularda bilgilerin derinleştirilmiş olması |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Moleküler tanıya giriş ve temel kavramlar | Moleküler tanı yöntemlerine giriş okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Nükleik asit yapısı ve viral genomlar | DNA ve RNA yapılarının gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | PCR prensibi ve temel uygulamalar | PCR temel prensiplerinin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | RT-PCR ve viral RNA tespiti | RNA virüsleri ve ters transkripsiyon bilgisi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | Real-time PCR (qPCR) | qPCR temel kavramlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Örnek alma ve nükleik asit izolasyonu | Laboratuvar örnek türlerinin gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Viral DNA/RNA ekstraksiyon yöntemleri | Ekstraksiyon basamaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | PCR kontaminasyonu ve kalite kontrol | Laboratuvar kalite kontrol kavramları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Moleküler tanıda kullanılan primer ve prob tasarımı | PCR primer temel bilgisi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Sekanslama yöntemleri (Sanger ve NGS) | DNA sekanslama temel prensipleri | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Genotipleme ve varyant analizi | Viral mutasyon kavramlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Hızlı moleküler testler ve POCT | Hızlı test sistemlerinin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Moleküler tanı sonuçlarının yorumlanması | PCR sonuç raporlarının örneklerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 15 | yeni nesil moleküler tanı yöntemlerin uygulamaları (CRISPR/Cas, NGS, izotermal testler) | Tüm yeni nesil moleküler tanı yöntemlerinin (CRISPR/Cas, NGS, izotermal amplifikasyon) genel tekrarının yapılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösteri |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 6 | 6 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 96 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,84 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||