Genel Bilgi
| Birim | ECZACILIK FAKÜLTESİ |
| ECZACILIK PR. | |
| Kod | ECF202 |
| Ad | Farmasötik Botanik |
| Dönem | 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 4. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Uzaktan Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. SERPİL DEMİRCİ KAYIRAN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. SERPİL DEMİRCİ KAYIRAN
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Farmasötik Botanik veya Farmakobotanik, Eczacılık Botaniği, Botanik Biliminin uygulamalı bir koludur. Bu ders kapsamında, ilaç etken maddesi taşıyan tıbbi bitkiler ve bunların çeşitli organlarından elde edilen droglar, kapsadıkları etken maddelerle, kullanıldığı yerler hakkında bilgi verilir. Tıbbi bitkilerin sınıflandırılması yani sistematiği, bilimsel olarak adlandırılması ve bitki teşhisi; damarlı bitkiler başta olmak üzere çeşitli bitki gruplarındaki tıbbi bitkilerin, evrimsel açıdan sistematik bir biçimde sıralanması; zehirli ve ekonomik bitkilerin tanıtılması; Türkiye florası ve bitki biyoçeşitliliği; Türkiye'nin doğal tıbbi bitkilerinin tanıtılması ve tıbbi bitkiler ile ilgili yenilikler, Farmasötik Botaniğin dersinin amaçları arasında yer almaktadır.
Dersin İçeriği
Türkiye florası ve bitki sistematiği. Farmasötik Botanikin tanımı ve eczacılıktaki önemi, genel kavramlar. Bitkilerin ve drogların adlandırılması ve sınıflandırılması, bitki ve drogların biyolojik aktif bileşikleri. Aşı, serum ve antibiyotik üretiminde kullanılan kriptogam bitkiler ve sınıflandırma. Bacteriophyta, Cyanophyta, Phycophyta, Mycophyta, Likenler, Bryophyta, Pteridophyta, Spermatophyta; Gymnospermae ve Angiospermae; Monokotil ve Dikotil bitkilerin özellikleri, karşılaştırılması. Eczacılık bakımından önemli familyalar, bitkiler, drogları, etken maddeleri, etki ve kullanılışları. Türkiye tıbbi bitkilerinin yayılışı ve kullanılışları. Herbaryum, herbaryum materyali oluşturma, herbaryumun eczacılık bakımından önemi.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Notlar
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bitki hücresi ve bitki hücresinin genel yapısı, hücre çeperi, vakuol ve kristaller hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ02 | Bitkisel biyolojik makromoleküller, bitki hücresinde mitoz ve mayoz bölünmeler, bitkisel dokular hakkında bilgi edinir. |
| ÖÇ03 | Farmasötik botaniğin tarihçesini öğrenir. |
| ÖÇ04 | Türkiye florası, bitki sistematiği ve binominal adlandırma hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ05 | Bitki morfolojisinde ve anatomisinde kullanılan kavramları öğrenir. |
| ÖÇ06 | Farmasötik Botanikte temel kavramları öğrenir. |
| ÖÇ07 | Tıbbi bitki, bitkisel drog gibi kavramlar hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ08 | Eczacılık açısından önemli olan ülkemizde ve dünyada yetişen bitki familyalarını öğrenir. |
| ÖÇ09 | Bitkisel drogları, etken maddeleri, etki ve kullanılışları hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ10 | Bitki teşhisinin önemi, teşhiste kullanılan temel kavramları, yöntemleri ve literatürleri öğrenir. |
| ÖÇ11 | Türkiye'deki tıbbi bitki türlerinin kültüre alınmasının önemini kavrar. |
| ÖÇ12 | Doğadan bitki toplama (arazi çalışmaları), Herbaryum materyali oluşturma, herbaryumun önemi ve kullanım amaçları hakkında fikir edinmiş olur. |
| ÖÇ13 | Türkiye'de doğal olarak yetişen tıbbi bitkilerin yayılışı ve kullanılışları hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ14 | Tıbbi bitkilerin tedavi amaçlı kullanımında dikkat edilmesi gereken temel prensipleri öğrenir. |
| ÖÇ15 | Tıbbi bitki teşhisinin farmasötik ürün hazırlamadaki önemini kavrar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | - | Farmasötik alanda yeterli bilgiye sahip olur ve edindiği bilgileri geliştirir. | 3 |
| PÖÇ02 | - | Mevcut yasalar ve mevzuat doğrultusunda mesleğini uygular, mesleki ve etik sorumluluk bilinci kazanır. | 0 |
| PÖÇ03 | - | Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlı evrensel bilgi ile donanmış, Türkçeyi doğru kullanan en az bir yabancı dil bilen eczacı olarak topluma hizmet verir. | 0 |
| PÖÇ04 | - | Sözlü ve yazılı olarak etkili iletişim kurar. | 0 |
| PÖÇ05 | - | Dış görünüm, tavır, tutum ve davranışları, profesyonel kimliği ile meslektaşlarına rol model ve topluma örnek olur. | 3 |
| PÖÇ06 | - | İlaç konusunda edindiği geniş yelpazedeki bilgi dağarcığıyla hastaya, topluma ve sağlık personeline danışmanlık hizmeti sunar, ileri düzeydeki bilgi ve becerisini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | 1 |
| PÖÇ07 | - | Eczacılık alanında tarihi ve güncel gelişmelere ulaşma, bilimsel ve kanıta dayalı verileri izleme, değerlendirme ve uygulama bilgisine sahip olarak yaşam boyu öğrenmeyi benimser. | 1 |
| PÖÇ08 | - | Toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesine yönelik sağlık politikaları ve sağlık ekonomisi, eczane yönetimi konularında bilgi sahibi olur ve farmasötik alandaki problemleri tanımlar. | 5 |
| PÖÇ09 | - | Güncel sağlık ve tedavi sorunları hakkında bilgileri yorumlar. Toplum sağlığı konusunda etkin rol oynar. | 1 |
| PÖÇ10 | - | Eczacılık meslek bilgilerini, farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip geliştirir ve edinmiş olduğu bilgileri toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için kullanır. | 1 |
| PÖÇ11 | - | Temel bilimler ve temel tıp bilimlerinin kavram ve uygulamalarını ilaç ve eczacılık alanında etkili bir şekilde kullanılır ve bu sağlık bilimleri ile çalışabilme deneyimine sahip olur. | 1 |
| PÖÇ12 | - | Hastalıklar ile ilgili temel bilgileri edinir, sistemlere etki eden tüm ilaçlar hakkında akılcı ilaç kullanımını benimser ve uygular. | 3 |
| PÖÇ13 | - | Klinik eczacılık temelini öğrenerek, ilaç/hasta odaklı eczacılık uygulamalarının ve bireyselleşmiş farmasötik bakım hizmetinin sağlanmasına yardımcı olacak bilgi ve becerisine sahip olur. | 1 |
| PÖÇ14 | - | Eczacılık meslek ve eğitiminin gelişimine ait olay ve olguları değerlendirme ve çözümlemede rol alır. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Bitki hücresi ve bitki hücresinin genel yapısı, hücre çeperi, vakuol ve kristaller, bitkisel biyolojik makromoleküller, bitki hücresinde mitoz ve mayoz bölünmeler, bitkisel dokular | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 2 | Bitki morfolojisinde ve anatomisinde kullanılan temel kavramlar, kök, gövde, çiçek, yaprak, meyve ve tohum morfolojisi ve anatomisi, | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 3 | Bitki morfolojisinde ve anatomisinde kullanılan temel kavramlar, kök, gövde, çiçek, yaprak, meyve ve tohum morfolojisi ve anatomisi, | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 4 | Türkiye Florasına giriş, bitki sistematiği, bitkilerin sınıflandırılmasında kullanılan temel kavramlar ve terminoloji, binominal adlandırma, bitkilerin adlandırılmasında kullanılan temel kavramlar ve terminoloji | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 5 | Farmasötik Botanik Tanımı, Farmasötik botaniğin tarihçesi, çalışma alanları, tıbbi bitkilerle ilgili temel kavramlar ve terminoloji, | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 6 | Bitki ve drogların biyolojik aktif bileşikleri, aşı, serum ve antibiyotik üretiminde kullanılan kriptogam bitkiler ve sınıflandırma, Cyanophyta, Phycophyta, Mycophyta, Likenler, Bryophyta, Pteridophytae | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 7 | Spermatophyta (Tohumu bitkiler); Gymnospermae (Açık tohumlular: Cycadaceae, Gingkoaceae, Taxaceae, Araucariaceae, Pinaceae, Taxodiaceae, Cupressaceae, Ephedraceae, Welwitschiaceae familyaları ve bu bitki grupları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları) | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 8 | Ara Sınav | Yazılı sınav | |
| 9 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): monokotiledonlar (Tek çenekliler): Typhaceae, Pandanaceae, Poaceae, Cyperaceae, Arecaceae, Araceae, Lemnaceae, Bromeliaceae, Juncaceae, Liliaceae, Amaryllidaceae, Iridaceae, Dioscoraceae, Musaceae, Zingiberaceae, Marantaceae, Orchidaceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 10 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): Dikotiledonlar (Çift çenekliler): Casuarinaceae, Piperaceae, Salicaceae, Juglandaceae, Corylaceae, Betulaceae, Fagaceae, Moraceae, Cannabinaceae, Urticaceae, Loranthaceae, Aristolochiaceae, Rafllesiaceae, Polygonaceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 11 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): Dikotiledonlar (Çift çenekliler): Chenopodiaceae, Caryophyllaceae, Ranunculaceae, Berberidaceae, Menispermaceae, Magnoliaceae, Myristicaceae, Monimiaceae, Lauraceae,Papaveracea, Fumariaceae, Capparaceae, Brassicaceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 12 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): Dikotiledonlar (Çift çenekliler): Sarraceniaceae, Nepenthaceae, Droseraceae, Hamamelidaceae, Platanaceae, Rosaceae, Mimosaceae, Caesalpiniaceae, Papillionaceae, Geraniaceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 13 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): Dikotiledonlar (Çift çenekliler): Linaceae, Erythroxylaceae, Zygophyllaceae, Rutaceae, Simaroubaceae, Burseraceae, Polygonaceae, Euphorbiaceae, Buxaceae, Anacardiaceae, Aquifoliaceae, Salvadoraceae, Aceraceae,Hippocastanaceae, Sapindaceae, Rhamnaceae, Vitaceae, Tiliaceae, Malvaceae, Bombacaceae, Sterculiaceae, Actinidiaceae, Theaceae, Dipterocarpaceae, Violaceae, Flacourtiaceae, Passifloraceae, Caricaceae, Datiscaceae, Cataceae, Thymelaceae, Eleagnaceae, Lythraceae, Punicaceae, Combretaceae, Myrtaceae, Araliaceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 14 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): Dikotiledonlar (Çift çenekliler): Apiaceae, Cornaceae, Ericaceae, Primulaceae, Sapotaceae, Ebenaceae, Styracaceae, Oleaceae, Loganiaceae, Gentianaceae, Apocynaceae, Asclepiadaceae, Convolvulaceae, Boraginaceae, Verbenaceae, Lamiaceae, Solanaceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 15 | Angiospermae (Kapalı tohumlular): Dikotiledonlar (Çift çenekliler): Scrophulariaceae, Pedaliaceae, Plantaginaceae, Rubiaceae, Caprifoliaceae, Valerianaceae, Dipsacaceae, Cucurbitaceae, Lobeliaceae, Asteraceae bitki familyaları içerisindeki önemli tıbbi bitki türleri, drogları, etken madde ve kullanılış alanları | Ders kitapları, konu ile ilgili güncel literatürler | |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Yazılı sınav | |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Yazılı sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |