TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | EĞİTİM FAKÜLTESİ |
| TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ PR. | |
| Kod | TRKZ301 |
| Ad | Dilbilimi |
| Dönem | 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 5. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 2 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | AE Alan Eğitimi Dersleri Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. ERGÜN SERİNDAĞ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. ERGÜN SERİNDAĞ
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı Dilbilim alanına giriş yaparak Dilbilimin diğer disiplinlerle ilişkisine dikkat çekmek, dilin işlevlerine ve Dilbilimin altalanlarına ilişkin bilgi sunmaktır.
Dersin İçeriği
Dilbilim kavramı ve dilbilimin temel kavramları. Saussure ve yapısalcılık, Avrupa (Prag dilbilim okulu) ve Amerikan yapısalcılığı, sözcelem kuramları, göstergebilim gibi çeşitli alanların dil incelemeleriyle ilgili yaklaşımlarının tanıtılması. Dilbilim çalışmalarına yön veren önemli kişiliklerin (Martinet, Bloomfield, Harris, Hjelmslev, Chomsky vb.) çalışmalarıyla birlikte ele alınması. Betimsel boyutun yanı sıra dilin kullanımına yönelik edimbilimsel çözümlemelerin de yapılması.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Notlar
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Dilbilimini konu ve kapsam olarak özetler. |
| ÖÇ02 | Dilbilimin alt dallarını listeler. |
| ÖÇ03 | Dilbilimin diğer disiplinlerle olan ilişkisini açıklar, bu ilişkiler arasında karşılaştırma yapar. |
| ÖÇ04 | Dilin temel düzeylerinden Sesbilgisi ve Sesbilimi ve bunların inceleme alanlarını karşılaştırarak açıklar. |
| ÖÇ05 | Dilin temel düzeylerinden Biçimbilimi ve inceleme alanlarını açıklar. |
| ÖÇ06 | Dilin temel düzeylerinden Sözdizimi ve inceleme alanlarını açıklar. |
| ÖÇ07 | Dilin temel düzeylerinden Anlambilim ile Edimbilimi ve bunların inceleme alanlarını açıklar. |
| ÖÇ08 | Göstergebiliminin temel kavram ve ilkelerini yorumlar. |
| ÖÇ09 | Dilbilimsel metin çözümlemesi yapar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | - | Dil eğitiminin temel kavram ve terimlerini açıklar. | 3 |
| PÖÇ02 | - | Edebiyatın temel kavramlarını, Türk ve dünya edebiyatının başlıca yazar ve eserlerini bilir. | 2 |
| PÖÇ03 | - | Türkçenin anlama (dinleme ve okuma) ve anlatma (konuşma ve yazma) becerilerini; bilişsel, duyuşsal ve psikomotor yönüyle bilir. | 0 |
| PÖÇ04 | - | Dil becerilerinin geliştirilmesinde dil bilgisi ve dil bilimin yeri ve önemini belirler. | 0 |
| PÖÇ05 | - | Türkçe öğretimi ile ilgili öğretim programları, öğretim strateji, yöntem ve teknikleri ile ölçme ve değerlendirme bilgisine sahiptir. | 0 |
| PÖÇ06 | - | Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yerini, Türkçenin tarihî gelişimini ve bu gelişime bağlı olarak yaşanan değişimleri inceler. | 2 |
| PÖÇ07 | - | Türkçe dil bilgisini (ses, şekil, yapı, anlam, köken, söz dizimi vb.) tüm alanlarıyla ayırt eder. | 5 |
| PÖÇ08 | - | Dil becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlikler tasarlar. | 0 |
| PÖÇ09 | - | Tüm dil becerilerini (okuma, yazma, dinleme, konuşma) geliştirmeye yönelik yöntem ve teknikleri kuramsal ve uygulamalı olarak gerçekleştirir. | 0 |
| PÖÇ10 | - | Türkçe dersi öğretim programlarını ve Türkçe öğretiminde kullanılan materyalleri (Türkçe ders kitapları, görsel ve basılı malzemeler, maketler vb.) çok yönlü (biçim, içerik vb.) ve eleştirel bir bakış açısıyla inceler. | 0 |
| PÖÇ11 | - | Ana dili Türkçe olanlara, yabancılara, Türk soylulara ve iki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretiminin benzerlik ve farklılıklarını ayırt eder. | 1 |
| PÖÇ12 | - | Cumhuriyet öncesi döneme ait Arap kökenli Türk alfabesiyle yazılı metinleri, Latin kökenli Türk alfabesine çevirir. | 0 |
| PÖÇ13 | - | Soyut işlemler dönemine geçiş yapmış öğrencilerin dil öğrenme durumlarını ve okudukları kaynakları değerlendirir. | 2 |
| PÖÇ14 | - | Türkçeyi sözlü ve yazılı iletişimde iyi ve doğru olarak kullanır. | 2 |
| PÖÇ15 | - | Türkçe öğretiminde başvurulan mevcut ve yeni yaklaşım, yöntem, teknik ve stratejileri kullanır. | 1 |
| PÖÇ16 | - | Türkçe öğretimine ilişkin kazandığı bilgi ve becerileri, okullarda gözlem ve uygulama boyutlarıyla ortaya koyar. | 1 |
| PÖÇ17 | - | Öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği bilgi ve becerileri Türkçe öğretmenliğine uyarlar. | 1 |
| PÖÇ18 | - | Etkili iletişimin ögeleri olan empati, aktif dinleme, ben dili kullanımı ve çatışma çözme becerilerini vb. verimli bir şekilde gerçekleştirir. | 0 |
| PÖÇ19 | - | Öğrencilerin seviyelerine uygun edebî ve öğretici metinleri Türk ve dünya edebiyatı ürünlerinden seçer. | 1 |
| PÖÇ20 | - | Türkçe ve yabancı dilde bilişim ve iletişim teknolojilerini etkin olarak kullanır. | 1 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dilbilim nedir Dilbilimin Tanımı ve Yöntemsel İlkeleri, Dilbilimin Kuruluşu ve Gelişimi, Saussure Sonrası Dilbilim | İlgili kaynakları okuma | |
| 2 | Eşsüremli (Betimleyici) ve Artsüremli (Tarihsel) Dilbilim Genel ve Özel Dilbilim, Kuramsal ve Uygulamalı Dilbilim | İlgili kaynakları okuma | |
| 3 | Dilbilim in diğer bilim dalları ile ilişkisi 1: Edebiyat, Psikoloji, Mantık, Felsefe, Antropoloji, Coğrafya | İlgili kaynakları okuma | |
| 4 | Dilbilim in diğer bilim dalları ile ilişkisi 2: Fizyoloji, Nöroloji, Biyofizik, Biliş, Yapay Zeka, Bilişsel Psikoloji, Zihinsel İşlemleme Kavramları | İlgili kaynakları okuma | |
| 5 | Dilbilim in diğer bilim dalları ile ilişkisi 3: Matematik, İstatistik, Bilgisayar Bilimleri, Fizik, Sibernetik, Teknoloji | İlgili kaynakları okuma | |
| 6 | Dil ve Düşünce, Dil ve Zihin Dilin Semiyotik İçeriği | İlgili kaynakları okuma | |
| 7 | Dil ve Toplum, Dilsel Topluluklar, Dilsel Değişkeler | İlgili kaynakları okuma | |
| 8 | Ara Sınav | Sınav | |
| 9 | Dilbilim in Dalları: Sesbilim: Tanımı, uygulama alanları ve alt dalları Sesbilgisi: Tanımı, uygulama alanları ve alt dalları | İlgili kaynakları okuma | |
| 10 | Biçimbilim: Tanımı, Biçimbilim de temel kavramlar | İlgili kaynakları okuma | |
| 11 | Sözdizim: Tanımı, Sözdizimde yaklaşımlar ve kuramlar | İlgili kaynakları okuma | |
| 12 | Anlambilim: Tanımı, uygulama alanları ve alt dalları | İlgili kaynakları okuma | |
| 13 | Edimbilim: Tanımı, uygulama alanları ve alt dalları | İlgili kaynakları okuma | |
| 14 | Metindilbilim | İlgili kaynakları okuma | |
| 15 | Dilbilimsel metin çözümlemesi | İlgili kaynakları okuma | |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınav | |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 1 | 14 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 4 | 4 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 8 | 8 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 54 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,16 | ||
| AKTS | 2 AKTS | ||