TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| SAĞLIK FİZİĞİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | MEDF536 |
| Ad | Radyasyondan Korunma ve Radyasyondan Güvenliği |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi SEVGÜL KÖSE |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin temel amacı; öğrencilere iyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik etkilerini öğretmek, radyasyondan korunmanın temel prensiplerini (ALARA vb.) aktarmak ve ulusal/uluslararası radyasyon güvenliği mevzuatı hakkında yetkinlik kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Radyasyon Fiziği Temelleri: Radyoaktivite, etkileşim türleri.Radyasyonun Biyolojik Etkileri: Deterministik ve stokastik etkiler.Dozimetri: Temel doz birimleri ($Gray$, $Sievert$) ve ölçüm yöntemleri.Zırhlama Teknikleri: Alfa, beta, gama ve nötron zırhlama hesaplamaları.Radyasyon Güvenliği Standartları: ICRP tavsiyeleri ve TAEK/NDK yönetmelikleri.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu yoktur
Kaynaklar
Temel Kitap: Radiation Protection in Medical Physics - Yves Lemoigne. Mevzuat: NDK (Nükleer Düzenleme Kurumu) güncel yönetmelikleri.
Notlar
Introduction to Health Physics - Herman Cember.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Radyasyon birimlerini kullanarak doz hesaplamaları yapabilir. |
| ÖÇ02 | Farklı radyasyon türleri için uygun zırhlama materyalini seçebilir. |
| ÖÇ03 | Radyasyon alanlarını (denetimli/gözetimli) sınıflandırabilir. |
| ÖÇ04 | Kişisel dozimetre takibi ve kayıt tutma süreçlerini yönetebilir. |
| ÖÇ05 | İyonize radyasyondan korunma yollarını öğrenidr. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanı ile ilgili temel bilgileri öğrenmek | 2 |
| PÖÇ02 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Laboratuvarda deneysel düzenek kurabilmek ve çalışabilmek | |
| PÖÇ03 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Kendi başına bir proje önerisi hazırlayabilmek | 1 |
| PÖÇ04 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Bir deneysel araştırmayı planlayabilmek | |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Araştırma sonucu rapor haline getirebilmek | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Araştırma bulgularını yorumlayabilmek | 2 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili analitik düşünce mekanizmasına sahip olmak, Güvenilir bilgiye ulaşabilmek, Araştırma projesi oluşturabilme ve yazabilmek, Etik değerlere bağlı olarak çalışma ve araştırma yapabilmek | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Araştırdığı teorik bilgileri sistematik bir şekilde dinleyici kitlesine aktarabilmek Edindiği bilgileri halka etkili şekilde aktarabilmek | 1 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mesleği ile ilgili olarak bilimsel düşünce sistematiğine sahip olmak | 2 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Araştırma planlaması yapabilmeyi öğrenmek |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Radyasyonun keşfi ve temel kavramlar. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Radyasyon Türleri: İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Radyasyon Doz Birimleri: (Soğurulan, Eşdeğer, Etkin Doz). | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Radyasyonun Hücresel Düzeyde Etkileri: DNA hasarı ve onarım mekanizmaları. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Radyasyondan Korunma Prensipleri: Zaman, Mesafe, Zırhlama. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Radyasyon Ölçüm Cihazları: Gazlı dedektörler, sintilatörler ve TLD. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Harici Radyasyon Korunması ve Zırhlama Hesapları. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav, Ödev |
|
| 9 | Dahili Radyasyon Korunması ve Kontaminasyon Kontrolü. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Tıbbi Uygulamalarda Radyasyon Güvenliği (Radyoloji, Nükleer Tıp). | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Endüstriyel Uygulamalarda Radyasyon Güvenliği. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Atık Yönetimi ve Radyoaktif Maddelerin Taşınması. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Ulusal Mevzuat: Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) Yönetmelikleri. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Radyasyon Acil Durumları ve Müdahale Planlaması. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | İyonize radyasyondan nasıl korunulması gerektiği | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav, Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav, Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 2 | 10 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 96 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,84 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||