TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| SAĞLIK FİZİĞİ (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | MEDF536 |
| Ad | Radyasyondan Korunma ve Radyasyondan Güvenliği |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi SEVGÜL KÖSE |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır. Bir önceki dönem grupları ve öğretim elemanları gösterilmektedir.
Dr. Öğr. Üyesi SEVGÜL KÖSE (Bahar) (A Grubu) (Sor. Öğr. Ele.) Prof. Dr. IŞIL ÖCAL (Bahar) (B Grubu) (Sor. Öğr. Ele.) |
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin temel amacı; öğrencilere iyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik etkilerini öğretmek, radyasyondan korunmanın temel prensiplerini (ALARA vb.) aktarmak ve ulusal/uluslararası radyasyon güvenliği mevzuatı hakkında yetkinlik kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Radyasyon Fiziği Temelleri: Radyoaktivite, etkileşim türleri.Radyasyonun Biyolojik Etkileri: Deterministik ve stokastik etkiler.Dozimetri: Temel doz birimleri ($Gray$, $Sievert$) ve ölçüm yöntemleri.Zırhlama Teknikleri: Alfa, beta, gama ve nötron zırhlama hesaplamaları.Radyasyon Güvenliği Standartları: ICRP tavsiyeleri ve TAEK/NDK yönetmelikleri.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu yoktur
Kaynaklar
Temel Kitap: Radiation Protection in Medical Physics - Yves Lemoigne. Mevzuat: NDK (Nükleer Düzenleme Kurumu) güncel yönetmelikleri.
Notlar
Introduction to Health Physics - Herman Cember.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Radyasyon birimlerini kullanarak doz hesaplamaları yapabilir. |
| ÖÇ02 | Farklı radyasyon türleri için uygun zırhlama materyalini seçebilir. |
| ÖÇ03 | Radyasyon alanlarını (denetimli/gözetimli) sınıflandırabilir. |
| ÖÇ04 | Kişisel dozimetre takibi ve kayıt tutma süreçlerini yönetebilir. |
| ÖÇ05 | İyonize radyasyondan korunma yollarını öğrenidr. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık örgütlerinin fonksiyonlarını listeler ve açıklar; ulusal ve uluslararası sağlık kuruluşlarının nasıl örgütlendiğini açıklar; kliniklerin nasıl yönetildiğini açıklar. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fiziğin kendi geleceğinde nitelikli servis için gerekli teknik altyapıyı açıklar. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fizik konusuyla ilgili olarak Avrupa Topluluğuna ait ve ulusal yasal çerçeveleri, düzenlemeleri, rehberleri ve uygulama kodlarını açıklar. | 1 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fiziği kapsayan alanlarda yapıyı, fonksiyonu, karakteristiği ve sınırlamaları açıklayabilmek için fiziksel kavramlar, prensipler ve teorileri detaylı ve sayısal olarak kullanır; medikal cihazların medikal fiziğin kendi alanındaki kullanımını açıklar. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Detaylı ve niceliksel olarak iyonlaştırıcı radyasyonun (elektromanyetik, elektronlar, iyonlar, nötronlar) ve diğer fiziksel ajanların (elektrik enerjisi, statik elektrik/magnetik alanlar, iyonize olmayan elektromanyetik radyasyon, vibrasyon, ses ve ultrason, lazer) özelliklerini açıklar. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İyonlaştırıcı radyasyonun ve medikal cihazlarla bağlantısı olan farklı fiziksel ajanların faydalı ve ters/zararlı biyolojik etkilerini biyolojik modellerle sayısal olarak açıklar. Biyolojik etkinin büyüklüğünü etkileyen faktörleri açıklar. Kliniksel çıktıları geliştirmek için manipülasyon yollarını açıklar. | 2 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Her fiziksel ajanla ilgili olarak deterministik/stokastik, erken/geç, teratogenik/genetik etkileri açıklar. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fizik uygulama alanında sistematik bir biçimde bir şeyi gözden geçirebilmek için Genel Fizik, Medikal Fizik ve Sağlık Fiziğiyle ilgili literatür içerisinden bir liste çıkarır. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Fiziğin genel kavramlarını, prensiplerini ve teorilerini medikal cihazların klinikteki kullanımları, iyonlaşma radyasyonuyla ilgili emniyet/risk yönetimi gibi konularla ilgili olarak klinik problemlerine uygular. | 1 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Fiziğin genel kavramlarını, prensiplerini ve teorilerini, kliniksel çevreye yeni cihazları ve ilgili teknikleri transfer etmek için kullanır. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Radyasyonun keşfi ve temel kavramlar. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Radyasyon Türleri: İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Radyasyon Doz Birimleri: (Soğurulan, Eşdeğer, Etkin Doz). | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Radyasyonun Hücresel Düzeyde Etkileri: DNA hasarı ve onarım mekanizmaları. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Radyasyondan Korunma Prensipleri: Zaman, Mesafe, Zırhlama. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Radyasyon Ölçüm Cihazları: Gazlı dedektörler, sintilatörler ve TLD. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Harici Radyasyon Korunması ve Zırhlama Hesapları. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Yazılı Sınav |
|
| 9 | Dahili Radyasyon Korunması ve Kontaminasyon Kontrolü. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Tıbbi Uygulamalarda Radyasyon Güvenliği (Radyoloji, Nükleer Tıp). | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Endüstriyel Uygulamalarda Radyasyon Güvenliği. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 12 | Atık Yönetimi ve Radyoaktif Maddelerin Taşınması. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Ulusal Mevzuat: Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) Yönetmelikleri. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 14 | Radyasyon Acil Durumları ve Müdahale Planlaması. | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | İyonize radyasyondan nasıl korunulması gerektiği | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
Güncel dönem payları henüz belirlenmemiştir. Bir önceki dönem payları gösterilmektedir.
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 2 | 10 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 96 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,84 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||