TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | REKTÖRLÜK |
| Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü | |
| Kod | SD0744 |
| Ad | Fonksiyonel Gıdalar ve Sağlık |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Etiket | ÜOD Üniversite Ortak Ders |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Öğr. Gör. Dr. İLYAS ÖZOĞUL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Öğr. Gör. Dr. İLYAS ÖZOĞUL
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; fonksiyonel gıdaların tanımını, sınıflandırılmasını ve bileşenlerini öğretmek, bu gıdaların insan sağlığı üzerindeki etkilerini bilimsel temellere dayalı olarak değerlendirmek ve fonksiyonel gıda geliştirme, mevzuat ve etiketleme konularında öğrencilere bilgi kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Fonksiyonel gıda kavramı ve tarihsel gelişimi; fonksiyonel gıda bileşenleri (polifenoller, diyet lifleri, probiyotikler, prebiyotikler, omega-3 yağ asitleri, vitaminler ve mineraller); antioksidanlar ve oksidatif stres; fonksiyonel gıdaların bağışıklık sistemi, kardiyovasküler hastalıklar, sindirim sistemi, metabolik hastalıklar ve kanser üzerindeki etkileri; probiyotik ve prebiyotik gıdalar; sinbiyotikler; zenginleştirilmiş ve modifiye edilmiş gıdalar; fonksiyonel gıda üretim teknolojileri; biyoyararlanım ve biyoerişilebilirlik; klinik ve epidemiyolojik çalışmalar; fonksiyonel gıdaların güvenilirliği; sağlık beyanları; fonksiyonel gıdalarda mevzuat (Türkiye, AB ve Codex Alimentarius); etiketleme ve tüketici algısı; fonksiyonel gıdalara yönelik güncel araştırmalar ve vaka çalışmaları.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Fonksiyonel Gıdalar ve Sağlık,Gıdalarda Biyoaktif Bileşenler
Notlar
Fonksiyonel Gıdalar: Konseptten Ürüne, FAO / WHO – Fonksiyonel Gıdalar ve Sağlık Beyanları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Fonksiyonel gıda kavramını ve fonksiyonel gıdaların geleneksel gıdalardan farklarını açıklar. |
| ÖÇ02 | Fonksiyonel gıdalarda yer alan biyoaktif bileşenleri (polifenoller, diyet lifi, probiyotikler, prebiyotikler, fitosteroller ) tanımlar. |
| ÖÇ03 | Biyoaktif bileşenlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerini bilimsel temellere dayalı olarak değerlendirir. |
| ÖÇ04 | Fonksiyonel gıdaların kronik hastalıkların önlenmesi ve yönetimindeki rolünü açıkla |
| ÖÇ05 | Fonksiyonel gıdaların antioksidan, antiinflamatuar ve immünomodülatör etkilerini yorumlar. |
| ÖÇ06 | Fonksiyonel gıdaların üretim, işleme ve depolama süreçlerinin biyoaktif bileşenler üzerindeki etkilerini analiz eder. |
| ÖÇ07 | Fonksiyonel gıdalara ilişkin bilimsel literatürü eleştirel bakış açısıyla değerlendirir. |
| ÖÇ08 | Fonksiyonel gıda etiketleme, mevzuat ve sağlık beyanları konularında bilgi sahibi olur |
| ÖÇ09 | Tüketici bilinci ve fonksiyonel gıdaların toplum sağlığı açısından önemini tartışır. |
| ÖÇ10 | Güncel araştırmalar ışığında fonksiyonel gıdaların geliştirilmesi ve gelecekteki uygulamalarına yönelik öneriler sunar. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Fonksiyonel gıda kavramı | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 2 | Fonksiyonel gıdaların tarihsel gelişimi | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 3 | Biyoaktif bileşenler | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Polifenoller ve flavonoidler | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 5 | Omega yağ asitleri ve sağlık | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 6 | Probiyotik ve prebiyotikler | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 7 | 7. Fonksiyonel gıdaların etki mekanizmaları | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | ||
| 9 | Kardiyovasküler sağlık ve fonksiyonel gıdalar | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 10 | Bağışıklık sistemi ve beslenme | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Fonksiyonel gıdaların güvenliği | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Yasal düzenlemeler | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Güncel araştırmalar | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Genel değerlendirme | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 15 | yarı yıl sonu sınavlarına hazırlık | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | ||
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 8 | 8 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 16 | 16 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 80 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,20 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||