TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOİSTATİSTİK (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | BIST524 |
| Ad | Makale Yazma ve Eleştirel Değer Biçme |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 2-2 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisansüstü Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. GÜLŞAH SEYDAOĞLU |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Öğrencilerin sağlık bilimlerinde bilimsel bir metni etik kurallara uygun biçimde yazabilmelerini, uygun kaynak taraması yapabilmelerini ve bilimsel yayınları yöntemsel ve istatistiksel açıdan eleştirel değerlendirebilme becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bilimsel makale türleri; araştırma sorusu/amaç oluşturma; literatür tarama stratejileri ve kaynak yönetimi; bilimsel yazım dili ve akademik üslup; tablo/şekil hazırlama; özet ve anahtar kelime yazımı; atıf verme ve intihalden kaçınma; etik ilkeler ve yayın etiği; hakemlik süreci, dergi seçimi ve gönderim; eleştirel okuma (yöntem, örnekleme, yanlılık, istatistiksel sonuçların doğruluğu); raporlama rehberleri (CONSORT, STROBE, PRISMA vb.); klinik ve saha araştırmalarında kanıtın değerlendirilmesi; dönem projesi kapsamında makale taslağı ve/veya yapılandırılmış eleştirel değerlendirme raporu.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur. (Temel biyoistatistik bilgisi önerilir.)
Kaynaklar
Day, R. A., Gastel, B. How to Write and Publish a Scientific Paper
Notlar
EQUATOR Network raporlama rehberleri (CONSORT, STROBE, PRISMA, CARE vb.) PubMed / Web of Science / Scopus tarama kılavuzları Seçili güncel klinik/epidemiyolojik makaleler (ders içinde örneklem)
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bilimsel makale türlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Sağlık alanında bir konu için araştırma sorusu/amaç cümlesi oluşturur. |
| ÖÇ03 | Uygun veri tabanlarında literatür taraması yapar ve kaynakları yönetir. |
| ÖÇ04 | Bilimsel metinde atıf verme, kaynakça düzenleme kurallarını uygular. |
| ÖÇ05 | Yayın etiği ve intihalden kaçınma ilkelerini açıklar ve uygular. |
| ÖÇ06 | Bir makaleyi yöntem, örnekleme, yanlılık ve sonuç tutarlılığı açısından eleştirel değerlendirir. |
| ÖÇ07 | İstatistiksel sonuçların raporlanmasını temel düzeyde doğruluk ve yorum açısından kontrol eder. |
| ÖÇ08 | Uygun raporlama rehberlerini (örn. CONSORT/STROBE/PRISMA) seçer ve kontrol listesi kullanır. |
| ÖÇ09 | Tablo/şekil/özet gibi bölümleri bilimsel yazım ilkelerine uygun biçimde hazırlar. |
| ÖÇ10 | Makale taslağı ve/veya yapılandırılmış eleştirel değerlendirme raporu oluşturur. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan temel biyoistatistik, olasılık ve demografik kavramları açıklar. | 1 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık araştırmalarında kullanılan araştırma tasarımlarını, örnekleme yöntemlerini ve veri türlerini tanımlar. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanında karar verme süreçlerinde kullanılan istatistiksel yaklaşımların temelini açıklar. | 1 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan regresyon ve modelleme ve ileri istatistiksel yöntemlerin temel mantığını açıklar. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sağlık araştırmalarından elde edilen verileri uygun istatistiksel yöntemlerle analiz eder ve yorumlar. | 1 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İstatistiksel paket programları kullanarak analiz yapar ve çıktı üretir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Veri bilimi, yapay zeka ve makine öğrenmesi uygulamalarını temel düzeyde uygular. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çoklu regresyon ve sağkalım analizlerini klinik bağlamda değerlendirir. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Genetik ve biyomedikal verileri temel analiz yaklaşımlarıyla değerlendirir. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik analizlerini uygular. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Dönem projesi kapsamında veri analizi ve raporlama yapar. | 3 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Örnekleme süreçlerini uygular ve yönetir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel çalışmaları istatistiksel açıdan eleştirel olarak değerlendirir. | 5 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Analiz sonuçlarını etik ilkelere uygun şekilde sunar. | 5 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Epidemiyoloji ve sağlık istatistiklerine ilişkin temel kavramları klinik ve saha uygulamalarına aktarır. | 1 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı; bilimsel yazımın amacı; araştırma-eğitim etiği çerçevesi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Makale türleri; dergi yönergeleri ve format | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Araştırma sorusu/amaç; kapsam ve hedef kitle | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Literatür taraması (PubMed vb.); anahtar kelime, MeSH; tarama stratejisi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Kaynak yönetimi ve atıf stilleri; referans yazılımları (temel) | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Yazım dili/akademik üslup; paragraf yapısı; sık hatalar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Özet ve anahtar kelime; tablo/şekil hazırlama; görsel raporlama | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Sözlü Sınav |
|
| 9 | Yayın etiği: intihal, yazar sıralaması, çıkar çatışması, etik onay | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Hakemlik süreci; dergi seçimi; kapak yazısı; revizyon yanıtı hazırlama | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Eleştirel değerlendirme I: yöntem, örnekleme, yanlılık; iç geçerlik | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Eleştirel değerlendirme II: sonuçların raporlanması; temel istatistik yorum hataları | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Raporlama rehberleri (CONSORT/STROBE/PRISMA) ile kontrol listesi uygulaması | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Makale taslağı / eleştirel değerlendirme raporu | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 15 | Genel tekrar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 15 | 15 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||