Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOLOJİ (YL) | |
| Kod | BY776 |
| Ad | Hücre Ölümünün Moleküler Biyolojisi |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi ÖZGECAN KAYALAR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Dr. Öğr. Üyesi ÖZGECAN KAYALAR
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Gelişim sırasında fizyolojik olarak meydana gelen veya hastalıkların ortaya çıkmasında ve yaşlanmada temel faktör olarak bilinen patolojik hücre ölümünün tipleri, bunlar arasındaki geçiş noktaları, birbirleriyle olan ilişkileri ve moleküler mekanizmalarının ayrıntılı olarak öğretilmesdir. Böylece, farklı patolojilere terapötik yaklaşım geliştirilebilmesinin temellerinin atılması mümkün olabilecektir.
Dersin İçeriği
Temel hücre ölüm tiplerinin tanımlanması ve anahtar özelliklerinin öğrenilmesi: apoptoz, nekroz, otofaji, piroptoz, ferroptoz,cuproptoz, mitofaji, nekroptozis, NETozis, entoz, paraptoz,methoz, mithoptoz, partanatoz, anoikis; hücre organellerinin hücre ölüm mekanizmalarındaki önemi: mitokondriyal Ca+2 ve hücre ölümü; hücre ölüm reseptörlerinin önemi; hücre ölüm proteinleri; hücre hasarı, inflamasyon, yıkım işlemleri, yaşlanma ve hücre ölümü; hücre ölümüne yol açan sinyal ileti yolları ve ortak noktalar; hücre ölüm yolaklarının düzenlenmesinde moleküler mekanizmalar; hücre döngüsü kontrolünün hücre ölümündeki rolü.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Güncel literatürler
Notlar
1. Gerry Melino, David Vaux, eds. Cell Death. Wiley, 2010. 2. Hao Wo, ed. Cell Death: Mechanism and Disease. Springer, 2014. 3. Douglas R Green, ed. Means to an End: Apoptosis and Other Cell Death Mechanisms. 2010. 4. Konuyla ilişkili güncel literatürler
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Hücre ölüm tiplerini açıklar ve birbiri ile karşılaştırır. |
| ÖÇ02 | Temel hücre ölüm mekanizmalarının moleküler mekanizmasını açıklar |
| ÖÇ03 | Diğer hücre ölüm tiplerini ve moleküler mekanizmalarını açıklar |
| ÖÇ04 | Otofajik hücre ölümü ve alt organel hedefli otofajik ölümlerin moleküler mekanizmalarını açıklar |
| ÖÇ05 | Tüm hücre ölüm tiplerini çeşitli hastalıklarla ilişkillendirir. |
| ÖÇ06 | Hücre organellerinin hücre ölüm mekanizmalarında rolünü, Hücre ölüm mekanizmalarıyla ilişkili proteinleri, Hücre ölüm reseptörlerini açıklar. |
| ÖÇ07 | Hücre hasarı, Hücre ölümü, Hücre hasarının onarımı ve rejenerasyonu açıklar. |
| ÖÇ08 | Hücre ölüm yolaklarının düzenlenmesinde moleküler mekanizmaları açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir, derinleştirir ve istatistik metotları kullanarak analiz eder ve yorumlar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi teşhis eder | 3 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturur. | 2 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | 3 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir ve öğrenmesini yönlendirir. | 2 |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanındaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarır. | 3 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri öğretir. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında özümsedikleri bilgiyi, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinler arası çalışmalarda kullanır. | 2 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili konularda karşılaşılan toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunların çözümüne katkıda bulunur ve bu değerlerin gelişimini destekler. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Yaratıcı ve eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme gibi üst düzey zihinsel süreçleri kullanarak alanı ile ilgili yeni düşünce ve yöntemler geliştirir. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Apoptoz ve Moleküler Mekanizması I | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Apoptoz ve Moleküler Mekanizması II | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Nekroz ve Moleküler Mekanizması | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Otofaji ve Moleküler Mekanizması | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Ferroptozis ve Moleküler Mekanizması | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Mitokondri ilişkili hücre ölüm tipleri (Mitoptoz, Parthanatoz ve Mitofaji) ve Moleküler Mekanizmaları | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | İmmun patogenez ilişkili hücre ölüm tipleri (Piroptoz ve NETozis) ve Moleküler Mekanizmaları | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | genel tekrar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav, Ödev, Performans Değerlendirmesi |
| 9 | Hücre Organellerinin Hücre Ölüm Mekanizmalarında Rolü, Hücre Ölüm Mekanizmalarıyla İlişkili Proteinler, Hücre Ölüm Reseptörleri | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Hücre Döngüsü ve Hücre Ölümünde Hücre Döngüsü Kontrolünün Rolü | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Hücre Hasarı, Hücre Ölümü, Hücre Hasarının Onarımı ve Rejenerasyon | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Hücre Ölüm Yolaklarının Düzenlenmesinde Moleküler Mekanizmalar-I | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Hücre Ölüm Yolaklarının Düzenlenmesinde Moleküler Mekanizmalar-II | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Öğrenci Sunumları ve Interaktif Tartışma | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Tartışma, Soru-Cevap |
| 15 | Öğrenci Sunumları ve Interaktif Tartışma-II | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | genel tekrar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav, Performans Değerlendirmesi |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | sözlü/yazılı sınav | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||