TDE1704 İslami Dönem Uygur Harfli Metinler II

5 AKTS - 2-0 Süre (T+U)- . Yarıyıl- 2 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (YL) (TEZLİ)
Kod TDE1704
Ad İslami Dönem Uygur Harfli Metinler II
Dönem 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı
Dönem Bahar
Süre (T+U) 2-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 5 AKTS
Yerel Kredi 2 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye Belirsiz
Tür Normal
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Melek ÇUBUKCU
Dersin Öğretim Elemanı
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.


Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı İslami dönem Uygur harfli metinlerdeki yazım, ses bilgisi, şekil bilgisi ve temel sözvarlığı özelliklerini tespit etmek, bu özellikleri Manihaist-Budist dönem Uygur harfli metinler ve İslami dönem Arap harfli metinler ile karşılaştırmak, İslami dönem Uygur harfli metinlerin Arap harfli metinlere göre fonetik değerleri yansıtma kabiliyetini göstermek, alıntı kelimelerin yazımında müstensihin telaffuza mı yoksa özgün yazıma mı bağlı kaldığını ortaya çıkarmaktır.

Dersin İçeriği

Bu dersin içeriğini, Türklerin İslam dairesine girdikten sonra da öz kültürlerine ve alfabelerine sahip çıktıklarını kanıtlayan ,15. ve 16. yüzyıla kadar kullanılmış olan Uygur alfabesiyle yazılmış metinler (Kutadgu Bilig (Viyana Nüshası), Atebetü’l-Hakayık (Semerkant Nüshası), Tezkiretü’l- Evliya’nın Uygur Harfli Nüshası, Bahtiyarname, Rızvan Şah ile Ruh-Afza Hikayesi, Siracü’l-Kulub, Rahatü’l-Kulub, Miraçname ile Altınordu Yarlıkları arasında yer alan Toktamış Han Yarlıgı, Temür Kutlug Yarlığı ve Fatih Sultan Mehmed Yarlığı) oluşturmaktadır.

Dersin Ön Koşulu

yok

Kaynaklar

Ağca, F. (2006). Eski Uygur Türkçesiyle Yazılmış Eserlerin Ses ve Şekil Özelliklerine Göre Tarihlendirilmesi. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi. Ankara. Ağca, H. (2004). İmla. Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü ( C.3 . s. 380). Ankara : Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. Arat, R. R. ( 1979). Kutadgu Bilig III İndeks. (Hazırlayanlar: Eraslan, K. ; Serkaya, O. F.; Yüce N. ). İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Arat, R. R. (1991). Kutadgu Bilig I Metin. Ankara : Türk Dil Kurumu Yayınları. Arat, R. R.( 1992). Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki, Atabetü’l-Hakayık. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Türk Dil Kurumu Yayınları. Arat, R. R.(1939). Fatih Sultan Mehmed’in Yarlığı. Türkiyat Mecmuası. VI. 285-322. Ayazlı, Ö. (2012). Altun Yaruk Sudur, VI.Kitap Karşılaştırmalı Metin Yayını. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Aydınlı, A. (2002). İmla. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. 22. s.225-226). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Bahtiyarname (1434). Oxford- Bodlein Kütüphanesi. Huntington. No: 598. Banguoğlu, T. ( 2007).Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Bang- Kaup, W. (1923). Manichaeische Laien- Beichtspiegel. Le Museon. 36. 137-242. Berezin, N.(1851). I. Chanşkie Yarlık; Tarchannie Yarlık; Toctamışa Timur- Kutluka; Saadet Gireya. Kazan. Clauson, Sir G.( 1928). A Hitherto Unknown Turkish Manuscript in “Uighur” Characters. Journal of the Royal Asiatic Society. 99-130. Çağatay, S. (1945). Altun Yaruk’tan İki Parça, I. Küü Tav’ın Canlıları Öldürdüğünden Dolayı Gördüğü Ceza; II. Üç Prensle Aç Pars Hikâyesi (Prens Mahasatvi). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Çetin, E. (2012). Altun Yaruk- Yedinci Kitap. Adana : Karahan Kitabevi. Çubukcu, M. (2019). İslami Döneme ait Uygur Harfli Türkçe Metinlerin Yazım Özellikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi, Adana. Çubukcu, M. (2020). İslami Döneme Ait Uygur Harfli Türkçe Metinlerin Yazım Özellikleri. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 5(2), 507-544. Dankoff, R.( 1983). Yusuf Has Hajib, Wisdom of Royal Glory (KB): A Torko- İslamic Mirror for Princes. Chicago: University of Chicago Press. Dilaçar, A. (1968). Dil, Diller ve Dilcilik. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Develi, H. (1993). Evliya Çelebi Seyahatnamesine Göre 17. Yüzyıl Osmanlı Türkçesinde Ses Benzeşmeleri ve Uyumlar. Doktora tezi, İÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İtsanbul. Duman, Musa (1995). Evliya Çelebi Seyahatnamesine göre 17. Yüzyılda Ses Değişmeleri, Ankara.: Türk Dil Kurumu Yayınları. Eker, S.( 2011). Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları. Ercilasun, A. B. ( 2008). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara : Akçağ Yayınları. Ercilasun, A. B.- Akkoyunlu, Z.( 2014). Kâşgarlı Mahmud Divânu Lugât’it- Türk , Giriş- Metin- Çeviri-Notlar- Dizin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Gencan, T. N.( 1979). Dilbilgisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Gümüşkılıç, Mehmet; Viquer’in Elemens de la Langue Turque ( Türk Dilinin Unsurları) Adlı Eserinin Ses Uyumları Bakımından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Hatipoğlu, V. (1978). Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Yayınları. Hayat Ansiklopedisi (1961-1963). İmlâ (C. 3. s.1652). İstanbul: Hayat Yayınları. Himran, S. (1941). Huastuanift Von Le Coq’un İngilizce Tercümesinden. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Imin, T. ( 2013). (Wisdom of Royal Glory) A study on old Uyghur Herat / Vienna version of Qutadgu Bilig ( in Uyghur). Şincan İçtimai Fenler Tetkikati Dergisi.Urumçi: 3. 114-121. Imin, T. ( 2014). An introduction to the Old Uygur manuscript written Same Period of time with Vienna version of Kutadgu Bilig(in Uyghur). Şincan İçtimai Fenler Tetkikati Dergisi.Urumçi: 3. 138-142. Imin, T.( 2014). A Study of old Uyghur Heart version of the Kutadgu Bilig (Transcription, Transliteration, Chinese Translation, Linguistic Analysis and Glossary. Yayımlanmamış doktora tezi. Lanzhou University. Lanzhou. K. R.(1983). Zur Terminologie der buddistischen Sekundarüberlieferung in Zentralasien. ZDMG. 133. 273-296. Kaya, C. (1994).Uygurca Altun Yaruk. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kaya, C. (1996). İslami Devreye Ait Uygur Harfli Yeni Bir Eser: Rızvan Şah ile Ruhafza Hikayesi. Üçüncü Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri içinde (s.653- 657). Ankara. Kaya, C. (2008). Uygur Harfli Rızvan Şah ile Ruh- afza Hikayesi ( Giriş, tıpkıbasım, metin, çeviri, notlar ve dizinler). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Korkmaz, Z.( 2010). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Korkut, E.- Birkan, İ.( 1998). Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası.Ankara: Simurg Yayınları. Köken, V.(1998). İyi ve Kötü Prens Öyküsü, (Metni Düzenleyen , Fransızcaya Çeviren ve Yorumlayan James Russel Hamilton). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kurişjanov, E.- Sağindikov B. (1985). Ahmet Yükneki, Akikat Suyı. Almatı. Kutadgu Bilig Tıpkıbasım I Viyana Nüshası (1942). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kutadgu Bilig Tıpkıbasım II Fergana Nüshası (1943). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kutadgu Bilig Tıpkıbasım III Mısır Nüshası(1943). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Le Coq, A. Von (1911). Dr. Stein's Turkish Khuastuanift from Dunhuang. JRAS, 277- 314. Mahmudov, K. (1972). Ahmad Yuknakning “ Hibatu’l- Hakayik” Eseri Hakida. Taşkent. Mahmudov, K.(1968). Hibatu’l- Hakayık. Taşkent. Malov, S. E. (1951). Pamyatniki Drevnetyurkskoy pismennosti, Tekst'i İssledovaniya (Eski Türk Yazıtları, Metinler ve İnceleme). Moskova-Leningrad. Meydan Larousse, Büyük Lūgat ve Ansiklopedisi (1971). İmla (C.6, s. 292).İstanbul : Meydan Gazetecilik ve Neşriyat Ltd. Şti. Meydan Larousse, Büyük Lūgat ve Ansiklopedisi (1971). Yazım (C.6, s. 292).İstanbul : Meydan Gazetecilik ve Neşriyat Ltd. Şti. Mutsumi, S. ( 2009). Kutadgu Bilig’in Herat (Viyana) Nüshası ve XV. Yüzyıl Türk Dili. Doğumunun 990. Yılında Yusuf Has Hacib ve Eseri Kutadgu Bilig Sempozyumu içinde(471-48). İstanbul : İstanbul Üniversitesi. Ortekin, H. (1926-1933). Temür-Kutluk’un Yarlığı , Türkiyat Mecmuası. 3. 207-219. Ölmez, M. (1991). Altun Yaruk III. Kitap = 5. Bölüm. Ankara: Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi I. Özönder B. , S. (1998). Üç İtigsizler- Giriş- Metin- Tercüme- Notlar-İndeks XXX Levha. Ankara: Atatürk, Kültür , Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları. Özyetgin, A. M. (1996). Altın Ordu, Kırım ve Kazan Sahasına Ait Yarlık ve Bitiklerin Dil ve Üslup İncelemesi- Toktamış Han Yarlığı. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. Radloff, W. (1889). Yarlık ; Toktamış; Temür Kutluğa. Zapiski Vost. Otd. lmp. Russk. Archeol. Obşç. 3. 1-40. Radloff, W.(1890). Kudatku Bilik Facsimile der Uigurischen Handschrift der K. K. Hofbibliothek in Wien. St. Petersburg. Radloff, W. ( 1909). Chuastuanift-das Bussgebet der Manicher (=Chuastuanift- Mani Tövbe Duası). St. Petersburg. Röhrborn, K. (2007). Eski Uygur Alfabesindeki "Fonolojik Prensip" Problemi Üzerine. Orta Asya’dan Anadolu’ya Alfabeler, 29-30 Mayıs 2007 Eskişehir Bildirileri içinde (s. 21-28). Eskişehir : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Sertkaya, O. F. (1975). İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerinden Siracü’l- Kulub (Transkripsiyon ve İndeks). Doktora tezi. İstanbul Üniversitesi. İstanbul. Sertkaya, O. F. (1977). İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerine Toplu Bir Bakış. İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerinden Siracü’l- Kulub (Transkripsiyon ve İndeks) Adlı Doktora tezinin I-XXXIII. Sahifelerinden Ayrı Basım. Bochum. Sertkaya, O. F. (2007). Uygur Alfabeleri. Orta Asya’dan Anadolu’ya Alfabeler, 29-30 Mayıs 2007 Eskişehir Bildiriler içinde ( s.29-41). Eskişehir : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Şçerbak, A. M.(1986). British Museum Or.8193’de kayıtlı Uygur Harfli Elyazma Mecmua ve Bunun Özbek Filolojisi İçin Önemi ( çev. Ahmet Temir). Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten (1982-1983). 133-140. Tekin, T. (1997). Tarih Boyunca Türkçenin Yazımı. Ankara: Simurg Yayınları. Topaloğlu, A.(1989). Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ötüken Yayınları. Tömür, H.- Eyüp, T.(1980). Atabetü’l- Hakayık. Pekin. Türk Ansiklopedisi (1977). İmla (C.20. s. 108). Ankara: Milli Eğitim Basımevi. Türk Dil Kurumu Yayınları. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). İmla. (C. 4. s. 378). İstanbul : Dergah Yayınları. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). Yazım. (C. 8. s. 573). İstanbul : Dergah Yayınları. Türkçe Sözlük (2009). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Uçar, E. (2013). Uygurca Altun Yaruk Sudur IX. Tegzinç. İzmir: Dinozor Kitabevi. Uçar,E. (2012). Altun Yaruk Sudur X. Tegzinç XXVIII. Bölök. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi. 9(4). 82-102. Üşenmez, E. ( 2013). KB: Nemengan Fergana Özbekistan Nüshası. Eskişehir: Eskişehir Valiliği Yayınları. Üşenmez, E. (2014). KB (Yusuf Has Hacib) Herat (Viyana- Avusturya) Nüshası, Tıpkıbasım. Eskişehir: Eskişehir Valiliği Yayınları. Vambery, A. (1870). Uigurische Sprachmonumente und Kutadgu Bilik. Uygurca Dil Anıtları ve KB içinde ( s.IV-260). Innsbruck. Vardar, B.( 2002). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları. Yiğitoğlu, Ö. ( 2007). Uygur Harfli Kutadgu Bilig’de ‘h’nin Gösterimi. Orta Asya’dan Anadolu’ya Alfabeler, 29-30 Mayıs 2007 Eskişehir Bildirileri içinde (s. 85- 108). Eskişehir : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.

Notlar

Ağca, F. (2006). Eski Uygur Türkçesiyle Yazılmış Eserlerin Ses ve Şekil Özelliklerine Göre Tarihlendirilmesi. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi. Ankara. Ağca, H. (2004). İmla. Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü ( C.3 . s. 380). Ankara : Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. Arat, R. R. ( 1979). Kutadgu Bilig III İndeks. (Hazırlayanlar: Eraslan, K. ; Serkaya, O. F.; Yüce N. ). İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Arat, R. R. (1991). Kutadgu Bilig I Metin. Ankara : Türk Dil Kurumu Yayınları. Arat, R. R.( 1992). Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki, Atabetü’l-Hakayık. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Türk Dil Kurumu Yayınları. Arat, R. R.(1939). Fatih Sultan Mehmed’in Yarlığı. Türkiyat Mecmuası. VI. 285-322. Ayazlı, Ö. (2012). Altun Yaruk Sudur, VI.Kitap Karşılaştırmalı Metin Yayını. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Aydınlı, A. (2002). İmla. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. 22. s.225-226). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Bahtiyarname (1434). Oxford- Bodlein Kütüphanesi. Huntington. No: 598. Banguoğlu, T. ( 2007).Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Bang- Kaup, W. (1923). Manichaeische Laien- Beichtspiegel. Le Museon. 36. 137-242. Berezin, N.(1851). I. Chanşkie Yarlık; Tarchannie Yarlık; Toctamışa Timur- Kutluka; Saadet Gireya. Kazan. Clauson, Sir G.( 1928). A Hitherto Unknown Turkish Manuscript in “Uighur” Characters. Journal of the Royal Asiatic Society. 99-130. Çağatay, S. (1945). Altun Yaruk’tan İki Parça, I. Küü Tav’ın Canlıları Öldürdüğünden Dolayı Gördüğü Ceza; II. Üç Prensle Aç Pars Hikâyesi (Prens Mahasatvi). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Çetin, E. (2012). Altun Yaruk- Yedinci Kitap. Adana : Karahan Kitabevi. Çubukcu, M. (2019). İslami Döneme ait Uygur Harfli Türkçe Metinlerin Yazım Özellikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi, Adana. Çubukcu, M. (2020). İslami Döneme Ait Uygur Harfli Türkçe Metinlerin Yazım Özellikleri. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 5(2), 507-544. Dankoff, R.( 1983). Yusuf Has Hajib, Wisdom of Royal Glory (KB): A Torko- İslamic Mirror for Princes. Chicago: University of Chicago Press. Dilaçar, A. (1968). Dil, Diller ve Dilcilik. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Develi, H. (1993). Evliya Çelebi Seyahatnamesine Göre 17. Yüzyıl Osmanlı Türkçesinde Ses Benzeşmeleri ve Uyumlar. Doktora tezi, İÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İtsanbul. Duman, Musa (1995). Evliya Çelebi Seyahatnamesine göre 17. Yüzyılda Ses Değişmeleri, Ankara.: Türk Dil Kurumu Yayınları. Eker, S.( 2011). Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları. Ercilasun, A. B. ( 2008). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara : Akçağ Yayınları. Ercilasun, A. B.- Akkoyunlu, Z.( 2014). Kâşgarlı Mahmud Divânu Lugât’it- Türk , Giriş- Metin- Çeviri-Notlar- Dizin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Gencan, T. N.( 1979). Dilbilgisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Gümüşkılıç, Mehmet; Viquer’in Elemens de la Langue Turque ( Türk Dilinin Unsurları) Adlı Eserinin Ses Uyumları Bakımından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Hatipoğlu, V. (1978). Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Yayınları. Hayat Ansiklopedisi (1961-1963). İmlâ (C. 3. s.1652). İstanbul: Hayat Yayınları. Himran, S. (1941). Huastuanift Von Le Coq’un İngilizce Tercümesinden. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Imin, T. ( 2013). (Wisdom of Royal Glory) A study on old Uyghur Herat / Vienna version of Qutadgu Bilig ( in Uyghur). Şincan İçtimai Fenler Tetkikati Dergisi.Urumçi: 3. 114-121. Imin, T. ( 2014). An introduction to the Old Uygur manuscript written Same Period of time with Vienna version of Kutadgu Bilig(in Uyghur). Şincan İçtimai Fenler Tetkikati Dergisi.Urumçi: 3. 138-142. Imin, T.( 2014). A Study of old Uyghur Heart version of the Kutadgu Bilig (Transcription, Transliteration, Chinese Translation, Linguistic Analysis and Glossary. Yayımlanmamış doktora tezi. Lanzhou University. Lanzhou. K. R.(1983). Zur Terminologie der buddistischen Sekundarüberlieferung in Zentralasien. ZDMG. 133. 273-296. Kaya, C. (1994).Uygurca Altun Yaruk. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kaya, C. (1996). İslami Devreye Ait Uygur Harfli Yeni Bir Eser: Rızvan Şah ile Ruhafza Hikayesi. Üçüncü Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri içinde (s.653- 657). Ankara. Kaya, C. (2008). Uygur Harfli Rızvan Şah ile Ruh- afza Hikayesi ( Giriş, tıpkıbasım, metin, çeviri, notlar ve dizinler). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Korkmaz, Z.( 2010). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Korkut, E.- Birkan, İ.( 1998). Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası.Ankara: Simurg Yayınları. Köken, V.(1998). İyi ve Kötü Prens Öyküsü, (Metni Düzenleyen , Fransızcaya Çeviren ve Yorumlayan James Russel Hamilton). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kurişjanov, E.- Sağindikov B. (1985). Ahmet Yükneki, Akikat Suyı. Almatı. Kutadgu Bilig Tıpkıbasım I Viyana Nüshası (1942). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kutadgu Bilig Tıpkıbasım II Fergana Nüshası (1943). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Kutadgu Bilig Tıpkıbasım III Mısır Nüshası(1943). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları. Le Coq, A. Von (1911). Dr. Stein's Turkish Khuastuanift from Dunhuang. JRAS, 277- 314. Mahmudov, K. (1972). Ahmad Yuknakning “ Hibatu’l- Hakayik” Eseri Hakida. Taşkent. Mahmudov, K.(1968). Hibatu’l- Hakayık. Taşkent. Malov, S. E. (1951). Pamyatniki Drevnetyurkskoy pismennosti, Tekst'i İssledovaniya (Eski Türk Yazıtları, Metinler ve İnceleme). Moskova-Leningrad. Meydan Larousse, Büyük Lūgat ve Ansiklopedisi (1971). İmla (C.6, s. 292).İstanbul : Meydan Gazetecilik ve Neşriyat Ltd. Şti. Meydan Larousse, Büyük Lūgat ve Ansiklopedisi (1971). Yazım (C.6, s. 292).İstanbul : Meydan Gazetecilik ve Neşriyat Ltd. Şti. Mutsumi, S. ( 2009). Kutadgu Bilig’in Herat (Viyana) Nüshası ve XV. Yüzyıl Türk Dili. Doğumunun 990. Yılında Yusuf Has Hacib ve Eseri Kutadgu Bilig Sempozyumu içinde(471-48). İstanbul : İstanbul Üniversitesi. Ortekin, H. (1926-1933). Temür-Kutluk’un Yarlığı , Türkiyat Mecmuası. 3. 207-219. Ölmez, M. (1991). Altun Yaruk III. Kitap = 5. Bölüm. Ankara: Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi I. Özönder B. , S. (1998). Üç İtigsizler- Giriş- Metin- Tercüme- Notlar-İndeks XXX Levha. Ankara: Atatürk, Kültür , Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları. Özyetgin, A. M. (1996). Altın Ordu, Kırım ve Kazan Sahasına Ait Yarlık ve Bitiklerin Dil ve Üslup İncelemesi- Toktamış Han Yarlığı. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. Radloff, W. (1889). Yarlık ; Toktamış; Temür Kutluğa. Zapiski Vost. Otd. lmp. Russk. Archeol. Obşç. 3. 1-40. Radloff, W.(1890). Kudatku Bilik Facsimile der Uigurischen Handschrift der K. K. Hofbibliothek in Wien. St. Petersburg. Radloff, W. ( 1909). Chuastuanift-das Bussgebet der Manicher (=Chuastuanift- Mani Tövbe Duası). St. Petersburg. Röhrborn, K. (2007). Eski Uygur Alfabesindeki "Fonolojik Prensip" Problemi Üzerine. Orta Asya’dan Anadolu’ya Alfabeler, 29-30 Mayıs 2007 Eskişehir Bildirileri içinde (s. 21-28). Eskişehir : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Sertkaya, O. F. (1975). İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerinden Siracü’l- Kulub (Transkripsiyon ve İndeks). Doktora tezi. İstanbul Üniversitesi. İstanbul. Sertkaya, O. F. (1977). İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerine Toplu Bir Bakış. İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerinden Siracü’l- Kulub (Transkripsiyon ve İndeks) Adlı Doktora tezinin I-XXXIII. Sahifelerinden Ayrı Basım. Bochum. Sertkaya, O. F. (2007). Uygur Alfabeleri. Orta Asya’dan Anadolu’ya Alfabeler, 29-30 Mayıs 2007 Eskişehir Bildiriler içinde ( s.29-41). Eskişehir : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Şçerbak, A. M.(1986). British Museum Or.8193’de kayıtlı Uygur Harfli Elyazma Mecmua ve Bunun Özbek Filolojisi İçin Önemi ( çev. Ahmet Temir). Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten (1982-1983). 133-140. Tekin, T. (1997). Tarih Boyunca Türkçenin Yazımı. Ankara: Simurg Yayınları. Topaloğlu, A.(1989). Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ötüken Yayınları. Tömür, H.- Eyüp, T.(1980). Atabetü’l- Hakayık. Pekin. Türk Ansiklopedisi (1977). İmla (C.20. s. 108). Ankara: Milli Eğitim Basımevi. Türk Dil Kurumu Yayınları. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). İmla. (C. 4. s. 378). İstanbul : Dergah Yayınları. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). Yazım. (C. 8. s. 573). İstanbul : Dergah Yayınları. Türkçe Sözlük (2009). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Uçar, E. (2013). Uygurca Altun Yaruk Sudur IX. Tegzinç. İzmir: Dinozor Kitabevi. Uçar,E. (2012). Altun Yaruk Sudur X. Tegzinç XXVIII. Bölök. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi. 9(4). 82-102. Üşenmez, E. ( 2013). KB: Nemengan Fergana Özbekistan Nüshası. Eskişehir: Eskişehir Valiliği Yayınları. Üşenmez, E. (2014). KB (Yusuf Has Hacib) Herat (Viyana- Avusturya) Nüshası, Tıpkıbasım. Eskişehir: Eskişehir Valiliği Yayınları. Vambery, A. (1870). Uigurische Sprachmonumente und Kutadgu Bilik. Uygurca Dil Anıtları ve KB içinde ( s.IV-260). Innsbruck. Vardar, B.( 2002). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yabancı Dil Yayınları. Yiğitoğlu, Ö. ( 2007). Uygur Harfli Kutadgu Bilig’de ‘h’nin Gösterimi. Orta Asya’dan Anadolu’ya Alfabeler, 29-30 Mayıs 2007 Eskişehir Bildirileri içinde (s. 85- 108). Eskişehir : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 1.Türkçeyi etkin olarak kullanarak yazılı ve sözlü iletişim kurabilir. Soru sorar, gözlem yapar, eleştirisel ve yapıcı düşünerek, akademik dürüstlük ilkelerine uyar, girişimcidir.
ÖÇ02 Lisans öğrenimi boyunca ve daha sonraki iş hayatı için gerekli olabilecek temel bilgi teknolojilerini kullanmayı öğrenir ve uygulama kapasitesini yükseltir.
ÖÇ03 Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel gelişim sürecini izleyebilir.
ÖÇ04 Türk Dili ve Edebiyatının tarihi ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar.
ÖÇ05 Türkolojinin temel kavramlarının önemini bilir ve fark eder.
ÖÇ06 Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini öğrenir.
ÖÇ07 Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yerini kavrar.
ÖÇ08 Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle çözümler.
ÖÇ09 Dil, kültür, edebiyat ilişkisini çözümleyici çalışmalar yapabilir.
ÖÇ10 Türkoloji ile ilgili sorunları kavrayıp çözer.


Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Sıra Tür Program Öğrenme Çıktıları Duzey
PÖÇ01 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Türk Dili ve Edebiyatının tarihi ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar. 4
PÖÇ02 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Türkolojinin temel kavramlarının önemini sıralar. 3
PÖÇ03 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder.
PÖÇ04 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Bağımsız veya grupla birlikte edebi metinler üzerinde çalışma yapar. 4
PÖÇ05 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Alanı ile ilgili başvuru kaynaklarına ulaşır.
PÖÇ06 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel gelişim sürecini kavrar. 4
PÖÇ07 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini sıralar.
PÖÇ08 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Eski ve yeni metinleri değerlendirir. 3
PÖÇ09 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Alanı ile ilgili entelektüel birikim kazanır. 3
PÖÇ10 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Türkolojinin gelişimini destekler.
PÖÇ11 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yerini kavrar. 4
PÖÇ12 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Filolojik ve dil bilimsel bir bakış kazanır. 4
PÖÇ13 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Edebi metin çözümlemede bilimsel yöntemleri ve filolojik bilgileri etkin olarak kullanır.
PÖÇ14 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Türkoloji ile ilgili sorunları değerlendirir. 4
PÖÇ15 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Türkolojiyle ilgili meselelerde iletişim yetisi kazanır.
PÖÇ16 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Dil, kültür, edebiyat ilişkisini çözümleyici çalışmalar yapar. 3
PÖÇ17 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Edindiği bilgi ve birikimi aktarma becerisi kazanır.
PÖÇ18 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Alanı ile ilgili bilimsel analizler yapar. 3


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 İslami dönem Uygur harfli metinlerde Türkçe sözcüklerde şekil bilgisi özelliklerinin incelenmesi kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
2 İslami dönem Uygur harfli metinlerde Türkçe sözcüklerde şekil bilgisi özelliklerinin incelenmesi1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
3 İslami dönem Uygur harfli metinlerde alıntı sözcüklerde şekil bilgisi özelliklerinin incelenmesi kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama
4 İslami dönem Uygur harfli metinlerde alıntı sözcüklerde şekil bilgisi özelliklerinin incelenmesi1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Soru-Cevap
5 İslami dönem Uygur harfli metinlerde şekil bilgisi özelliklerinin Eski Uygurca ile karşılaştırılması kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma
6 İslami dönem Uygur harfli metinlerde şekil bilgisi özelliklerinin Eski Uygurca ile karşılaştırılması1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma
7 İslami dönem Uygur harfli metinlerdeki şekil bilgisi özelliklerinin İslami dönemde yazılmış Arap harfli metinlerle karşılaştırılması kaynak okuma Yöntem Seçilmemiş
8 Ara Sınavlar sınava hazırlık Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav
9 İslami dönem Uygur harfli metinlerdeki şekil bilgisi özelliklerinin İslami dönemde yazılmış Arap harfli metinlerle karşılaştırılması1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma
10 İslami dönem Uygur harfli metinlerdeki temel sözvarlığının incelenmesi kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Anlatım
11 İslami dönem Uygur harfli metinlerdeki temel sözvarlığının incelenmesi1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma, Alıştırma ve Uygulama
12 İslami dönem Uygur Harfli Metinlerdeki temel sözvarlığının, Eski Uygurcanın temel söz varlığı ile karşılaştırılması kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma
13 İslami dönem Uygur Harfli Metinlerdeki temel sözvarlığının, Eski Uygurcanın temel söz varlığı ile karşılaştırılması1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma, Alıştırma ve Uygulama, Soru-Cevap
14 İslami dönem Uygur Harfli Metinlerdeki temel sözvarlığının, İslami dönemde yazılmış Arap harfli metinlerle karşılaştırılması kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma, Alıştırma ve Uygulama
15 Hafta: İslami dönem Uygur Harfli Metinlerdeki temel sözvarlığının, İslami dönemde yazılmış Arap harfli metinlerle karşılaştırılması1 kaynak okuma Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma
16 Yarıyıl Sonu Sınavları sınava hazırlık Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav
17 Yarıyıl Sonu Sınavları sınava hazırlık Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 7 98
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 8 4 32
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 1 1 1
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 1 1
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 1 1
Toplam İş Yükü (Saat) 133
Toplam İş Yükü / 25 (s) 5,32
AKTS 5 AKTS

Güncelleme Zamanı: 23.04.2026 10:14