TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | MİMARLIK FAKÜLTESİ |
| MİMARLIK PR. | |
| Kod | MIM454 |
| Ad | Mimarlıkta Güneş Enerjisi Sistemleri: Tasarım ve Entegrasyon |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 8. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Öğr. Gör. Dr. Ahadollah AZAMI |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu ders, mimarlık öğrencilerine güneş enerjisi sistemlerinin temel prensiplerini öğretmeyi ve bu sistemlerin bina tasarım süreçlerine etkin ve bütüncül bir şekilde nasıl entegre edilebileceğini kavratmayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında, pasif ve aktif güneş enerjisi stratejileri, bina formu, cephe tasarımı ve malzeme seçimi ile ilişkilendirilerek ele alınacaktır. Ayrıca öğrencilerin, enerji verimliliği, sürdürülebilirlik ve çevresel performans kriterlerini dikkate alarak yenilikçi tasarım çözümleri geliştirmeleri teşvik edilecektir. Bu doğrultuda, güncel teknolojiler (özellikle fotovoltaik sistemler), uluslararası standartlar ve gerçek proje örnekleri üzerinden analitik ve eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders, mimarlıkta güneş enerjisi sistemlerinin tasarımını ve entegrasyonunu inceler. Temel prensipler, pasif ve aktif sistemler, bina kabuğuna entegrasyon ve iklimsel etkiler ele alınır. Öğrenciler, tasarım odaklı yaklaşımlarla enerji verimliliğini değerlendirir, sürdürülebilir mimari çözümler geliştirir, performans analizleri yapar ve yenilenebilir enerji uygulamalarını öğrenir.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Haftalık Program PPS Sunumlar
Notlar
• Edward Mazria (2019). The Passive Solar Energy Book. Rodale Press. • Norbert M. Lechner (2015). Heating, Cooling, Lighting: Sustainable Design Methods for Architects (4th ed.). Wiley. • Soteris A. Kalogirou (2014). Solar Energy Engineering: Processes and Systems (2nd ed.). Academic Press. • International Energy Agency (2020). Solar Energy Perspectives. Paris: IEA Publications. • U.S. Department of Energy (2021). Solar Energy Technologies Office Multi-Year Program Plan. • International Renewable Energy Agency (2022). Renewable Energy and Jobs – Annual Review. • Danny Harvey (2013). Energy and the New Reality: Energy Efficiency and the Demand for Energy Services. Earthscan.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Güneş enerjisi sistemlerinin (pasif ve aktif) temel prensiplerini ve mimarlıkla ilişkisini açıklar. |
| ÖÇ02 | Bina formu, yönlenme ve cephe tasarımı ile güneş enerjisi performansı arasındaki ilişkiyi analiz eder. |
| ÖÇ03 | Fotovoltaik (PV) ve güneş termal sistemlerini mimari tasarım süreçlerine entegre edebilir. |
| ÖÇ04 | Enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik kriterlerini dikkate alarak iklim-duyarlı tasarım önerileri geliştirir. |
| ÖÇ05 | Gerçek proje verileri ve dijital araçlar kullanarak tasarım kararlarını analitik ve eleştirel bir şekilde değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yerel, bölgesel ve küresel çerçevede Mimarlık örneklerinin tarihsel ve kültürel süreçler içinde değişimini ve gelişimini açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Düşey ve yatay sirkülasyon elemanları, tesisat, altyapı, iletişim, güvenlik ve yangın sistemlerinden oluşan servis sitemlerinin temel ilkelerini açıklar. | 1 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Çağdaş taşıyıcı sistemlerin gelişimi ve taşıyıcı sistem uygulamalarına ait bilgiyi, strüktürün düşey ve yanal yükler karşısında davranış ilkelerine dayanarak strüktür sisteminin seçiminde kullanır. | 2 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yapı elemanları, yapı bileşenleri ve yapı malzemelerinin özelliklerine dayanarak tasarımda bir araya gelişlerinin temel ilkelerini bilir. | 3 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tasarımda işlev biçim ilişkisinde, çevre, insan, kültür gibi unsurlara ait tasarım bilgisini eleştirel ve yenilikçi bakış açısıyla değerlendirerek bina, iç mekan, yapı yakın çevresi ve kentsel tasarım düzeyinde yorumlar. | 4 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çevresel sistemlerin tasarımında aydınlatma, akustik, yalıtım, iklimlendirme ve enerji kullanımı konularının temel ilkelerine dayanarak çözümler üretir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Mimari tasarım kararlarında doğal ve kültürel kaynakların korunması ve sağlıklı bina ve yerleşimlerin oluşturulmasında sürdürülebilirlik ilkelerini kullanır. | 5 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tasarım fikrini uygun yöntemlerle ifade amacıyla mimari teknik çizim ve sunumda, dijital teknolojileri ve üç boyutlu modelleri kullanır. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Geniş kapsamlı programı olan bir mimari projeyi eskiz aşamasından uygulama projesi aşamasına kadar (strüktürel ve çevresel sistemler, güvenlik, bölücü sistemler, yönetmelikler vb.) geliştirir. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Mimarlık alanında veri araçlarına, örnek uygulamalara, veri toplama yöntemlerine, değerlendirmelere, tanımlara, karşılaştırmalara dayanarak tasarım üretir. | |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarihi çevrenin karakteristiğine uygun olarak, tarihi yapıları ve anıtları belgeleme çalışmalarını ve restorasyon projelerini gerekli tekniklerle hazırlar. | 1 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mimarlık alanı ile ilgili bireysel olarak planını, teknik şartnamesini ve projesini hazırladığı bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | 3 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Karşılaştığı problemleri çözmede bireysel veya ekip üyesi olarak sorumluluk alarak , sorumluluğu altında çalışanların gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlayarak yönetir. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Yapı üretim sürecinde; yapı metrajı, yapı maliyeti tahmini ve iş programı ile birlikte yapı maliyetinin hazırlanması konusunda, mesleki çalışmalar-uygulamalar yapılırken tarafların menfaatlerini koruyabilecek belgeler hazırlar (İhale, sözleşme vb.). | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenme motivasyonuyla mesleki, kültürel ve sanatsal gelişimi bağlamında, öğrenme gereksinimlerini belirleyerek, bilgiye ulaşmak için ilgili veri tabanlarını kullanır. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mimarlık ile ilgili toplumsal bilinç temelinde tasarım verilerini sürdürülebilirlik amacıyla kullanır. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Mimarlık alanıyla ilgili yazılı ve sözlü etkin iletişim kurma, mimarlık ile ilgili seminer ve toplantıları izleme, düzenleme, proje hazırlama ve yabancı dil bilgilerine dayanarak yurtdışı kaynaklı yayınları takip etme konusunda yetkindir. | |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mimarlıkta etik değerleri anlama konusunda, toplum yararına, tarihe ve kültüre saygılı, doğaya karşı mesleki ve insani bakımdan sorumluluklarını bilerek tasarım yapar. | |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mimari tasarım ve planlama süreçlerinde insani, toplumsal, çevresel koşulların etkisini gözeterek topladığı veriyi sentezler. | |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mesleki gelişimde stajın rolünü/işveren ve stajyerin hak ve sorumluluklarını yerine getirir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Enerji, Mimarlık ve Sürdürülebilirlik | Ön hazırlık yok | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | İklim Verileri ve Analizi: - İklim bileşenleri (sıcaklık, radyasyon, rüzgâr) - EPW veri okuma ve yorumlama | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Güneş Geometrisi: - Güneş yolu diyagramları - Güneş açıları ve tasarıma etkisi | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Güneş Radyasyonu: - Direkt, difüz ve yansıyan radyasyon - Yüzeylere gelen enerji hesapları | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Pasif Güneş Tasarımı: - Isı kazancı ve ısı kaybı mekanizmaları - Termal konfor kavramı | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Bina Formu ve Yönlenme: - Form-enerji ilişkisi - İklime göre yönlenme stratejileri | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Cephe Tasarımı ve Gölgeleme: - Sabit ve hareketli gölgeleme elemanları - Güneş kontrolü | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Önceki Notların Gözden Geçirilmesi | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 9 | Güneş Termal Sistemler: - Sıcak su üretimi - Isıtma sistemleri | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Fotovoltaik Sistemler: - PV prensipleri - Panel türleri ve verimlilik | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | PV Sistem Performansı: - Tilt–azimuth etkisi - Gölgeleme ve kayıplar | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Mimari Entegrasyon: - Çatı ve cephe uygulamaları - Estetik ve teknik entegrasyon | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Simülasyon ve Analiz Araçları: - Climate Consultant - PV analiz araçlarının genel kullanımı | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 14 | Türkiye ve Dünya Örnekleri: - Uygulama örnekleri - Başarılı entegrasyon yaklaşımları | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Bireysel Çalışma |
| 15 | İnceleme/Tartışma/Önerilerin Değerlendirilmesi | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İrdeleme / Tartışma / Öneri Değerlendirmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İrdeleme / Tartışma / Öneri Değerlendirmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 3 | 5 | 15 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 75 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,00 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||