TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | EĞİTİM FAKÜLTESİ |
| İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ PR. | |
| Kod | MATZ408 |
| Ad | Matematik Tarihi ve Felsefesi |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 8. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | AE Alan Eğitimi Dersleri Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. PERİHAN DİNÇ ARTUT |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilere matematiğin tarihsel gelişim sürecini tanıtmak; antik çağlardan günümüze matematiksel düşüncenin evrimini incelemek ve bu süreçteki temel matematik felsefesi akımlarını (mantıkçılık, sezgicilik, biçimcilik vb.) analiz ederek matematiğin doğasına dair derinlemesine bir bakış açısı kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Matematiğin antik çağlardan günümüze tarihsel gelişimi ve dönüm noktaları; matematiğin doğasına ilişkin temel felsefi sorular; Mantıkçılık, Biçimcilik ve Sezgicilik gibi temel matematik felsefesi akımları; matematiksel bilginin doğruluğu ve varlığına dair tartışmalar.
Dersin Ön Koşulu
ön koşul yoktur.
Kaynaklar
Karakırık, E. (Ed.). Matematik Tarihi ve Felsefesi. Sertöz, S. Matematiğin Aydınlık Dünyası. TÜBİTAK Yayınları. Wilder, R. L. Introduction to the Foundations of Mathematics.
Notlar
Yıldırım, C. (2014). Bilim Felsefesi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Matematiğin tarihsel gelişimindeki dönüm noktalarını açıklar. |
| ÖÇ02 | Farklı medeniyetlerin (Mısır, Mezopotamya, Yunan, İslam dünyası vb.) matematiğe katkılarını değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Temel matematik felsefesi akımlarını ve bu akımların matematiğin temelleri hakkındaki görüşlerini karşılaştırır. |
| ÖÇ04 | Matematiksel nesnelerin doğası ve matematiksel bilginin kesinliği üzerine felsefi tartışmalar yürütür. |
| ÖÇ05 | Matematik tarihi ve felsefesinin matematik eğitimi üzerindeki etkisini analiz eder. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Matematiğe ilişkin yeterli alan bilgisine sahip olur. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretmenlik mesleği ve alanıyla ilgili pedagojik bilgiye sahip olur. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Eğitim ortamlarında kullanılacak sınıf yönetimi yaklaşımlarını etkin olarak uygular. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etkili bir matematik eğitimi için uygun öğretim yöntemlerinin kullanıldığı öğrenme ortamlarını gelişim ve yaş düzeylerine uygun olarak hazırlar. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Matematik-Toplum-Çevre-Tarih ilişkisini bilir ve mesleki ve günlük yaşamında kullanır. | 5 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Türkçeyi kurallarına uygun düzgün ve etkili kullanır. | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Matematik öğretiminde konuya uygun araç, gereç ve materyal seçer ve tasarlar. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farklı ölçme ve değerlendirme yöntem ve teknikleri kullanarak öğrencilerin gelişimini izler. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili problemlerin çözümünde bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Yaşam boyu öğrenme bilincine sahip olur. | 2 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanındaki bilgi ve becerilerini, tespit ettiği sorunları ve çözüm önerilerini sözlü ve yazılı iletişim yoluyla uzman ve uzman olmayan kişiler ile paylaşır. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Etkili bir matematik öğretimi için bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanı ile ilgili yabancı kaynakları takip edebilecek kadar yabancı dil bilgisine sahip olur. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Türk eğitim sisteminin amaç, yapı ve işleyişi bilgisine sahiptir. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Atatürk İlke ve İnkılâplarına bağlı bir öğretmen olur. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Matematiğin Doğası, Tarihi ve Felsefesine Giriş | ön hazırlık yok | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 2 | Antik Çağ Matematiği (Mısır ve Mezopotamya’da Sayılar ve Geometri) | ilgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Antik Yunan Matematiği ve İspat Kavramının Doğuşu (Thales, Pythagoras, Platon) | ilgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | İskenderiye Dönemi ve Öklid'in Elemanları: Aksiyomatik Sistemin Temelleri | ilgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Ortaçağ ve İslam Dünyasında Matematik (Harezmi, Ömer Hayyam ve Cebirin Doğuşu) | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Rönesans ve Modern Matematiğe Geçiş (Sayı Sistemleri ve Analitik Geometrinin Doğuşu) | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Diferansiyel ve İntegral Hesabın Tarihsel Gelişimi (Newton ve Leibniz Tartışması) | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | İlgili dökümanların incelenmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Matematik Felsefesine Giriş: Ontolojik ve Epistemolojik Yaklaşımlar | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Platonizm (Gerçekçilik) ve Aristotelesçi Yaklaşımlar | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Matematiğin Temellerindeki Kriz ve Modern Akımlar: Mantıkçılık (Russell, Frege) | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Biçimcilik (Hilbert) ve Sezgicilik (Brouwer) | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Gödel'in Eksiklik Teoremi ve Matematik Felsefesindeki Etkileri | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Yarı-Deneyselci Yaklaşım (Lakatos) ve Sosyal İnşacı Matematik Felsefesi | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Matematik Tarihi ve Felsefesinin Matematik Öğretiminde Kullanımı | İlgili dökümanların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İlgili dökümanların incelenmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İlgili dökümanların incelenmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 1 | 1 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 101 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 4,04 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||