TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| MADEN MÜHENDİSLİĞİ (DR) | |
| Kod | MD618 |
| Ad | Madencilikte Çevresel Jeomekanik ve Risk Yönetimi |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Doktora Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. Esma KAHRAMAN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
madencilik faaliyetlerinin yer kabuğu üzerindeki mekanik etkilerini çevresel boyutlarıyla birlikte ileri düzeyde analiz edebilen, bu etkilerden kaynaklanan riskleri bilimsel yöntemlerle değerlendirebilen ve sürdürülebilir madencilik ilkeleri doğrultusunda etkin risk yönetimi stratejileri geliştirebilen araştırmacılar yetiştirmektir. Bu kapsamda ders; zemin ve kaya mekaniği davranışlarının çevresel etkilerle etkileşimini, şev stabilitesi, yeraltı boşluklarının güvenliği, çökme ve deformasyon süreçleri gibi kritik jeomekanik problemleri ele almayı; ayrıca bu problemlerin neden olduğu çevresel ve operasyonel risklerin tanımlanması, modellenmesi, izlenmesi ve yönetilmesine yönelik ileri teknik ve yaklaşımların kazandırılmasını hedefler.
Dersin İçeriği
Madencilik faaliyetlerinin çevresel jeomekanik etkilerine giriş, Kaya kütlelerinde gerilme–deformasyon davranışı ve çevresel etkileşimler Yeraltı ve açık ocak madenciliğinde zemin stabilitesi problemleri, Su–kaya etkileşimi ve hidrojeomekanik süreçler, Çevresel risklerin tanımlanması, sınıflandırılması ve değerlendirilmesi, Risk analiz yöntemleri (nitel ve nicel yaklaşımlar), Erken uyarı sistemleri ve izleme teknolojileri, Risk azaltma stratejileri ve sürdürülebilir madencilik uygulamaları.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Jaeger, C. 1979. Rock Mechanics and Engineering. Cambridge University Press. Hudson, John A., and John P. Harrison. 2000. Engineering rock mechanics: an introduction to the principles. Elsevier. Jaeger, J. C., Cook, N. G., & Zimmerman, R. (2009). Fundamentals of rock mechanics. John Wiley & Sons. Down, C. G., & Stocks, J. (1977). Environmental impact of mining.
Notlar
Diğer web kaynakları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Madencilik faaliyetlerinin yer kabuğu üzerindeki jeomekanik davranışlarını çevresel etkilerle birlikte ileri düzeyde analiz edebilir. |
| ÖÇ02 | Zemin ve kaya mekaniği parametrelerini kullanarak şev stabilitesi, yeraltı açıklıkları ve deformasyon süreçlerini değerlendirebilir ve modelleyebilir. |
| ÖÇ03 | Çevresel jeomekanik problemlerden kaynaklanan riskleri tanımlayabilir, nicel ve nitel yöntemlerle analiz edebilir. |
| ÖÇ04 | Risk değerlendirme sonuçlarını kullanarak sürdürülebilir madencilik ilkelerine uygun risk yönetimi stratejileri geliştirebilir. |
| ÖÇ05 | Karmaşık mühendislik problemlerine yönelik bilimsel araştırma yürütebilir ve özgün çözümler üretebilir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yüksek lisans yeterliklerine dayalı olarak, maden mühendisliği alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir. | 5 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Maden mühendisliği alanı ile ilgili disiplinler arası etkileşimi kavrar. | 4 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir alanda elde ettiği yeni bilgilerle uzmanlık için gerekli yöntem ve becerilerde üst düzeyde yeterliğe sahip olur. | 4 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Maden mühendisliği alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerle, bilime yenilik getirecek özgün tasarımlar ortaya çıkarır. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki uygulamalı bilgileri AR-GE çalışmalarında kullanır. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Uzmanlık alanında AR-GE çalışmalarıyla yeni sistemler tasarlayabilir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği alanındaki yeni bilgilere sistematik olarak yaklaşabilir. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği alanı ile ilgili bir yöntemi farklı bir alana uygulayacak özgün bir yöntem geliştirebilir. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Maden mühendisliği alanı ile ilgili konularda bilgisayar yazılımları kullanabilir. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Maden mühendisliği uzmanlık alanlarında özümsedikleri bilgiyi ve problem çözme yeteneklerini, disiplinler arası çalışmalarda uygulayabilir. | 4 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Akademik çalışmalarının çıktılarını saygın akademik ortamlarda yayınlayarak bilim ve teknoloji literatürüne katkıda bulunur. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden mühendisliği alanında sorun çözme yeteneği kazanır. | 5 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Stratejik karar verme süreçlerini kullanarak toplumsal, bilimsel ve ahlaki konularda çözüm üretebilir. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Uzman bir topluluk içinde özgün görüşlerini savunmada yetkinliğini gösteren etkili bir iletişim kurabilir. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | En az bir yabancı dilde yazılı, sözlü veya görsel iletişim kurarak bilimsel tartışmalara katkı koyabilir. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Maden mühendisliği alanı ile ilgili konularda bilgisayar yazılımları geliştirebilir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin Tanıtımı ve Kavramsal Çerçeve | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Jeomekaniğin Temelleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Kaya Kütlesi Sınıflamaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Şev Stabilitesi (Açık Ocaklar) | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Yeraltı Açıklıkları ve Destek Sistemleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Madencilik Kaynaklı Deformasyon ve Çökme | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 7 | Hidrojeomekanik Etkileşimler | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Yazılı Sınav |
| 9 | Çevresel Etkiler ve Jeomekanik | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Risk Analiz Yöntemleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | İzleme ve Erken Uyarı Sistemleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Risk Yönetimi Stratejileri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Vaka Analizleri / Maden Kazaları ve Şev Kaymaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 14 | Vaka Analizleri / Başarılı-Başarısız Uygulamaların Analizi | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım |
| 15 | Vaka Analizleri / Grup tartışmaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 15 | 4 | 60 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 15 | 4 | 60 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 12 | 12 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||