TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| MADEN MÜHENDİSLİĞİ (YL) | |
| Kod | MD622 |
| Ad | Yeraltı Patlatma Teknikleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. Esma KAHRAMAN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
yeraltı madenciliğinde kullanılan patlatma tekniklerini, patlayıcı madde seçimini, delme-patlatma tasarımını ve bu süreçlerin kaya kütlesi üzerindeki etkilerini mühendislik ilkeleri çerçevesinde öğrencilere kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; yeraltı patlatma yöntemlerini tanıması, dar alan koşullarında güvenli ve verimli patlatma tasarımı yapabilmesi, enerji–kırılma ilişkilerini analiz edebilmesi ve üretim verimliliğini artırmaya yönelik optimizasyon yaklaşımlarını değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği, titreşim kontrolü ve çevresel etkilerin azaltılması konularında bilinç kazanmaları hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Yeraltı patlatmalarında tasarım parametreleri, Yeraltı delik delme makinaları ve seçimi, Yeraltında patlatmada kullanılan patlayıcı maddeler ve ateşleme sistemleri, Yeraltı maden ocaklarında taş içerisinde sürülen galerilerde patlatma tasarımları ve uygulamaları, Cevher içerisinde sürülen galerilerde patlatma tasarımları ve uygulamaları, Yeraltı maden ocaklarında cevher üretiminde kullanılan patlatma tasarımları ve uygulamaları, Ulaşım tünellerinde patlatma tasarımları ve uygulamaları, Yeraltı patlatmalarının çevresel etkileri, kontrolü ve azaltma yöntemleri.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Hamrin, Hans, W. Hustrulid, and R. Bullock. "Underground mining methods and applications." Underground mining methods: Engineering fundamentals and international case studies (2001): 3-14. Hustrulid, William A., and Richard L. Bullock, eds. Underground mining methods: Engineering fundamentals and international case studies. SME, 2001. Brady, B. H., & Brown, E. T. (2006). Rock mechanics: for underground mining. Springer science & business media.
Notlar
İlgili web sayfaları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Yeraltı patlatmalarının temel prensiplerini ve patlatma mekaniğini açıklar. |
| ÖÇ02 | Kaya kütlesinin özelliklerini patlatma tasarımı ile ilişkilendirir. |
| ÖÇ03 | Yeraltı koşullarına uygun patlayıcı türünü ve şarj yöntemini seçer. |
| ÖÇ04 | Delme-patlatma tasarım parametrelerini (delik düzeni, gecikme, yükleme vb.) analiz eder. |
| ÖÇ05 | Galeri ilerletme ve üretim patlatmalarını teknik açıdan değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans eğitiminde edindiği matematik, fen ve mühendislik bilgilerini Maden mühendisliği problemlerinin ileri çözümünde kullanır. | 5 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Maden mühendisliği alanlarında ileri düzeyde kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahip olur. | 4 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uzmanlık alanı dahil tüm konularda bağımsız olarak bilimsel ve teknik araştırma yapmayı öğrenir. | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Yaptığı çalışmaların her aşamasında bilimsel ve toplumsal değerleri başkalarına aktarma becerisi kazanır. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliğinin çalışma konuları ile ilgili proje hazırlayabilecek beceriye sahip olur. | 5 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği ile ilgili problemleri ileri düzeyde tanımlama, formüle etme ve çözme becerisine sahip olur. | 4 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Mesleki gelişim için yaşam boyu öğrenme bilincine sahip olur. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bağımsız çalışma, takım çalışması ve disiplinlerarası çalışma yetisine sahip olur. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Maden mühendisliği projelerinin geliştirilmesinde ve ileri mühendislik problemlerinin çözümünde modern mühendislik, bilgisayar modelleme ve simulasyon araçlarını kullanır. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden Mühendisliği alanındaki konularda edindiği derinlemesine bilgiler ile sistematik düşünme ve problem çözme yetenekleri kazanır. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden Mühendisliği alanındaki konularda edindiği derinlemesine bilgileri disiplinlerarası çalışmalarda kullanma becerisine sahip olur. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden Mühendisliği alanında uzmanlık gerektiren bir problemi kendi başına tanımlama becerisi kazanır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden mühendisliğinin mesleki ve etik sorumluluğunu kazanır. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal etkilerini kavrar. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden mühendisliğinin çalışma konuları ile ilgili proje değerlendirebilecek beceriye sahip olur. | 3 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden Mühendisliği alanında uzmanlık gerektiren bir problemin çözümünde elde edilen sonuçların yorumlanması becerisini kazanır. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş ve Genel Bilgiler | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Yeraltı Patlatmalarında Tasarım Parametreleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Yeraltında Kullanılan Delik Delme Makinaları ve Seçim Kriterleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Yeraltında Patlatmada Kullanılan Patlayıcı Maddeler | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Yeraltında Patlatmada Kullanılan ateşleme Sistemleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Yeraltı Madenciliği Patlatma Tasarımları ve Uygulamaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 7 | Galeri ilerlemesi için patlatma tasarımları ve uygulamaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev |
| 9 | Orta çekme tipleri ve uygulama örnekleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Cevher üretimi için patlatma tasarımları ve uygulamaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | Tünel ve Diğer Yeraltı Temel Yapılarında Patlatma Tasarımı ve Uygulamaları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Patlatma Gazları ve Havalandırma | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Patlatma Performansının Değerlendirilmesi | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 14 | Çevresel Etkiler ve azaltma yöntemleri | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 15 | Yeni Teknolojiler ve Uygulamalar | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 15 | 5 | 75 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 8 | 8 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 12 | 12 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||