TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| KAMU HUKUKU (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | KMH714 |
| Ad | Tıp Ceza Hukuku |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Emre YILDIZ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu ders sağlık mesleği mensubu kişilerin gerçekleştirmiş olduğu tıbbi müdahale teşkil eden davranışların hangi şartlarda hukuka uygun sayıldığı ve hukuka aykırılığı kaldıran sebepler ile şayet suç teşkil eden bir müdahale varsa ceza hukukunun merkezinde yer alan ilgilinin rızası/kast/taksir/nedensellik bağı gibi konuların tıp hukukunda nasıl ele alındığı, malpraktis/endikasyon/komplikasyon/ötanazi/aydınlatılmış onam gibi konularda uzmanlaşmayı amaçlamaktadır. Öğrencilerin tıp hukuku ve ceza hukukunun genel esasları ışığında mevzuatı, yargı kararlarını ve güncel uygulamaları analiz edebilmesi, bu konulardaki tartışmaları değerlendirebilecek ve çözüm önerisinde bulunabilecek bilgi ve beceriye sahip olması hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Tıp ceza hukuku dersi ile tıp ceza hukukunun genel esasları, tıbbi müdahale teşkil eden fiillerin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi, tıbbi müdahalenin hukuka uygun olması şartları, malpraktis/endikasyon/komplikasyon/ötanazi/aydınlatılmış onam gibi tıp hukuka ait konuların ceza hukukunda ve özellikle suç teorisinde ne şekilde ele alındığı, sağlık mesleği mensubu kişiler tarafından işlenebilecek suçlar (kasten öldürme ve yaralama, kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi, taksirle ölüme ya da yaralanmaya neden olma, cinsel saldırı, insan üzerinde deney suçu, organ veya doku ticareti, çocuk düşürtme, kısırlaştırma veya hadımlaştırma, sır saklama yükümlülüğünün ihlali, sağlık mesleği mensubunun suçu bildirmemesi vb.), kamu görevlisi sağlık mesleği mensubu kişilerin soruşturulması ve kovuşturulmasında izin, tıbbi bilirkişilik ve adli psikiyatri gibi konular TCK, CMK, Tıbbi Deontoloji Tüzüğü, Avrupa Konseyi İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi, ilgili mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde ele alınmaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk, Hasan Tahsin GÖKCAN İstanbul Tıp Hukuku Kitabı, Ed: Muhammed DEMİREL/Rahime ERBAŞ Tıp Hukuku, Hakan HAKERİ Tıp Ceza Hukuku, Hakan HAKERİ Alman Tıp Ceza Hukukuna Giriş, Eric HİLGENDORF Teknolojik Gelişmeler Işığında Tıp Hukuku ve Güncel Sorunlar, Ed: Selin SERT SÜTÇÜ Ceza Hukukunda Akıl Hastalığının Kusur Yeteneğine Etkisi ve Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri, Mehmet Emre YILDIZ
Notlar
Yargıtay kararları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Tıp ceza hukukuna ilişkin temel kavramları ana hatları ile açıklar. |
| ÖÇ02 | Tıbbi müdahale teşkil eden davranışlarda hukuka uygunluk sebebi teşkil eden hallerin ceza hukuku kavramları ile ilişkisini açıklar. |
| ÖÇ03 | Kamu görevlisi sağlık mesleği mensubu kişiler bakımından soruşturma ve kovuşturma şartlarını sayar. |
| ÖÇ04 | Uluslararası belgelerde tıp ceza hukukuna ilişkin düzenlemeleri ulusal mevzuatımızla karşılaştırır. |
| ÖÇ05 | Ceza hukuku açısından tıbbi müdahalenin hukuka aykırı olması halinde oluşabilecek suçları ve sağlık mesleği mensubu kişilerin işleyebileceği muhtemel diğer suçları, TCK ve diğer özel yasalarda yer alan unsurları ve özel görünüş biçimleri ile birlikte analiz eder. |
| ÖÇ06 | Malpraktis/endikasyon/komplikasyon/ötanazi/aydınlatılmış onam gibi tıp hukuka ait konuların ceza hukukunda ve özellikle suç teorisinde ne şekilde ele alındığını açıklar. |
| ÖÇ07 | Tıbbi bilirkişilik kurumunu, tıbbi bilirkişi ile ceza adalet organları arasındaki ilişkiyi, özel tıbbi bilirkişilik hallerini (adli psikiyatri bilirkişiliği vb.), karar almada rolünü açıklar. |
| ÖÇ08 | Estetik cerrahi müdahale, teletıp, defansif tıp, biyoteknoloji, robotik cerrahi müdahale gibi tıp hukukunun spesifik alanlarının ceza hukuku ile ilişkisini analiz eder. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme ve derinleştirebilme. | 5 |
| PÖÇ02 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme. Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme. Alanı ile ilgili karşılaşılan sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilme. | 5 |
| PÖÇ03 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilme. | |
| PÖÇ04 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme. | 4 |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetleyebilme ve bu değerleri öğretebilme. | |
| PÖÇ06 | - | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyebilme, geliştirebilme | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Programın tanıtımı, ders içeriğinin planlanması ve seminer çalışmalarının hazırlanma şekline ilişkin bilgilendirme | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Tıp ceza hukuku ile ilgili genel açıklamalar, tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılmasının suç genel teorisindeki esası | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılabilmesi için gerekli şartlar | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Avrupa Konseyi İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’ nin içeriği ve ulusal mevzuatımız ile karşılaştırılması | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılması bakımından endikasyon, komplikasyon kavramları | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılması bakımından “aydınlatılmış onam” kavramı ve bu kavramın suç genel teorisi çerçevesinde ele alınması | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Hekimin hastanın ölümüne yardımı (Ötanazi), çeşitleri ve ceza hukuku bakımından sonuçları | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev |
| 9 | Sağlık mesleği mensubu kişiler tarafından işlenebilecek suçlar: Kasten öldürme ve yaralama suçları, taksirle ölüme ya da yaralanmaya neden olma suçları | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Sağlık mesleği mensubu kişiler tarafından işlenebilecek suçlar: İnsan üzerinde deney suçu | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Sağlık mesleği mensubu kişiler tarafından işlenebilecek suçlar: Organ veya doku ticareti suçu | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Sağlık mesleği mensubu kişiler tarafından işlenebilecek suçlar: çocuk düşürtme suçu, kısırlaştırma veya hadımlaştırma suçları | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Sağlık mesleği mensubu kişiler tarafından işlenebilecek suçlar: Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, Tıbbi verilere ilişkin suçlar (Verileri hukuka aykırı olarak verme suçu, Sır saklama Yükümlülüğünün ihlali suçu) | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Tıbbi hizmetlerin yürütülmesinde söz konusu olan suçlar (Rüşvet, irtikap, resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık, görevi kötüye kullanma suçları, sağlık mesleği mensubunun suçu bilmemesi suçu) | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | Kamu görevlisi sağlık mesleği mensubu kişilerin soruşturulması ve kovuşturulmasında izin, tıbbi bilirkişilik ve adli psikiyatri | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ön hazırlık bulunmamaktadır | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 3 | 3 | 9 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 6 | 6 | 36 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 6 | 6 | 36 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 6 | 6 | 36 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 159 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,36 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||