Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| KAMU HUKUKU (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | KMH725 |
| Ad | Enerji Hukuku |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Yasin SÖNMEZ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, enerji hukukunun temel kavramları, ilkeleri ve enerji piyasasını düzenleyen mevzuat hakkında derinlemesine bilgi sağlamaktır. Ders kapsamında Türkiye enerji piyasalarının hukuki çerçevesi (elektrik, doğalgaz, petrol, yenilenebilir ve nükleer enerji piyasaları) analiz edilir ve ilgili kanunlar, yönetmelikler ile EPDK gibi düzenleyici kurumların işleyişi incelenir. Öğrenciler, enerji projelerinin çevre ve imar hukuku ilişkisini, enerji alanındaki idari süreçleri ve hukuki uyuşmazlık çözümünü değerlendirmeyi öğrenecektir. Ayrıca ders boyunca uluslararası ve AB düzenlemeleri de göz önünde bulundurularak karşılaştırmalı bir bakış açısı kazandırılması hedeflenir. Yüksek lisans öğrencilerinden, ders sırasında güncel yargı kararlarını ve akademik çalışmaları takip etmeleri ve tartışmaya katılmaları beklenir.
Dersin İçeriği
Ders içeriği enerji hukukunun tanımı ve kapsamı ile başlar; bu kapsamda uluslararası, AB ve Türk enerji hukukunun temel yapı taşları ortaya konur. Enerji kaynaklarına göre (fosil yakıtlar, yenilenebilir enerji, nükleer enerji vb.) hukuki düzenlemeler ayrıntılı biçimde incelenir. Elektrik Piyasası Kanunu (4628/6446), Doğalgaz Piyasası Kanunu, Petrol Piyasası Kanunu, Yenilenebilir Enerji Kanunu (5346) gibi ana kanunlar ve yönetmelikler incelenir. Enerji piyasalarının serbestleşmesi, lisanslama, tarifelerin belirlenmesi ve sektördeki rekabet hukuku ilkeleri ele alınır. Düzenleyici kurumlar (EPDK, RK, NDK vb.) ile Enerji Bakanlığı’nın görev ve yetkileri tartışılır. Dersin ilerleyen haftalarında çevre hukuku boyutu (ÇED, enerji tesislerinin çevresel etkileri) ile iklim değişikliği yükümlülükleri (Paris Anlaşması, AB Yeşil Mutabakatı) incelenir. Enerji hukukun temel ilkeleri (hukuki eşitlik, şeffaflık, rekabetin korunması, kamu yararı, çevresel duyarlılık, yatırım güvencesi vb.) ders boyunca ele alınacaktır. Ayrıca enerji hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin Danıştay kararları temelinde içtihat incelemeleri yapılır. Ders, interaktif yöntemlerle (anlatım, vaka incelemesi, tartışma) yürütülür ve öğrencilerin güncel akademik ve sektörel gelişmeleri takip etmesi beklenir.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu yoktur.
Kaynaklar
1) Onur KAPLAN / Güven SÜSLÜ, Enerji Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara, (1. Baskı, 2025). 2) İ. Yılmaz ASLAN, Enerji Hukuku (Cilt I-III), Ekin Yayınevi, Bursa (Cilt I 2007, Cilt II 2008, Cilt III 2009). 3) Dr. Yalçın ATEŞOĞLU, Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'de Enerji Piyasalarının Hukuki Yapısı ve Analizi, Seçkin Yayıncılık, 2026. 4) Hayrettin KURT, Enerji Hukuku I: Kavramlar, İlkeler ve Disiplinlerarası Nitelik, Yetkin Yayınları, 2026. 5) Elif Gizem YETKİN, Mevcut Yapıların Yeşil Binaya Dönüşümünde Sertifika Sistemlerinin Enerji Verimliliği ile İlgili Değerlendirme Kriterleri, Turhan Kitabevi, 2025. 6) Bülent KENT, Türk ve Alman Hukukunda Elektrik Piyasasının Düzenlenmesi ve Düzenleyici Kurumları, Adalet Yayınevi, Ankara 2012. 7) Mesut H. CAŞIN/ Sinan KISACIK, Avrupa Birliği Enerji Hukuku ve Güvenlik Algılamaları, Çağlayan Kitabevi, İstanbul 2018. 8) Zeynep ÇAKMAK, Bağımsız İdari Otorite Olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, 2011.
Notlar
1) Mevzuat, Danıştay içtihatları ve Anayasa Mahkemesi kararları 2) Uluslararası ve AB kaynakları: AB Elektrik/Gaz Piyasası Direktifleri, Paris İklim Anlaşması (2015), IEA ve AB Enerji Stratejileri raporları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Enerji hukuku alanının temel kavramlarını ve ilkelerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Türkiye enerji piyasalarının (elektrik, doğalgaz, petrol) hukuki yapısını ve işleyişini analiz eder. |
| ÖÇ03 | Elektrik, doğalgaz, petrol, yenilenebilir enerji ve nükleer enerji ile ilgili mevzuat ve düzenlemeleri karşılaştırır. |
| ÖÇ04 | Enerji sektöründeki düzenleyici ve denetleyici kurumların görev ve yetkilerini tanımlar. |
| ÖÇ05 | Enerji hukuku ile çevre hukuku, imar hukuku gibi disiplinler arasındaki etkileşimleri değerlendirir. |
| ÖÇ06 | Yenilenebilir enerji düzenlemeleri ve iklim değişikliği mevzuatı gibi ulusal ve uluslararası düzenlemeleri açıklar. |
| ÖÇ07 | Avrupa Birliği enerji politikaları ve direktiflerini ulusal uygulamalar ile karşılaştırarak yorumlar. |
| ÖÇ08 | Enerji sektöründe ortaya çıkan uyuşmazlıkları inceleyerek analiz eder. |
| ÖÇ09 | Enerji hukuku ile ilgili akademik literatür taraması yapar ve bulgularını yazılı/sözlü olarak sunar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme ve derinleştirebilme. | 5 |
| PÖÇ02 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme. Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme. Alanı ile ilgili karşılaşılan sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilme. | 4 |
| PÖÇ03 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilme. | 5 |
| PÖÇ04 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme. | 5 |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetleyebilme ve bu değerleri öğretebilme. | |
| PÖÇ06 | - | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyebilme, geliştirebilme |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Enerji Hukukuna Giriş: Enerji hukukunun tanımı, kapsamı; sunum planı | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Enerji kaynakları ve sektörün yapısı (uluslararası/AB/Türkiye) | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Petrol Piyasası ve Regülasyonu | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Doğal Gaz Piyasası ve Regülasyonu | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Elektrik Piyasası ve Regülasyonu | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Nükleer Enerji Piyasası ve Regülasyonu | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Nükleer güvenlik ve sorumluluk | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | İlgili eserlerin okunması | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 9 | LPG Piyasası ve Regülasyonu | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Yenilenebilir Enerji Hukuku I: Lisanslama ve teşvik düzenlemeleri | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Yenilenebilir Enerji Hukuku II: GES, RES, JES projeleri | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Enerji Piyasalarının İşleyişi Kapsamında Yetkili İdari Makamlar ve Görevleri | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Enerji Projeleri için Kamulaştırma | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Enerji Verimliliği Kavramı ve Kapsamı | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Çevre ve Enerji Hukuku: Enerji projelerinde ÇED uygulamaları, iklim politikası ve sürdürülebilirlik | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İlgili eserlerin okunması | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İlgili eserlerin okunması | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 25 | 25 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 4 | 4 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 143 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,72 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||