Genel Bilgi
| Birim | İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ |
| İKTİSAT PR. | |
| Kod | IKS322 |
| Ad | Yapay Zekâ ve Ekonomi |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 6. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 5 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. CENGİZ AYTUN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Yapay zekanın (YZ) bir "Genel Amaçlı Teknoloji" olarak ekonomik sistem üzerindeki etkilerini incelemektir. Öğrencilerin; YZ'nin işgücü piyasaları, verimlilik, büyüme, piyasa yapısı ve ekonomik eşitsizlikler üzerindeki rolünü iktisadi teoriler çerçevesinde analiz etmesi ve bu teknolojinin getirdiği etik/regülatif zorlukları anlaması hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Ekonomide Teknoloji ve Otomasyonun Tarihsel Gelişimi, Yapay Zekanın Tanımı ve İktisadi Sınıflandırması, YZ ve Verimlilik Paradoksu, İşgücü Piyasasında İkame ve Tamamlayıcılık Etkileri, Algoritmik Fiyatlandırma ve Rekabet Politikası, Platform Ekonomisi, YZ ve Finansal Piyasalar, Büyük Veri ve Makroekonomik Tahminleme, Dijital Bölünme ve Küresel Eşitsizlik, YZ Etiği ve Regülasyon Ekonomisi.
Dersin Ön Koşulu
Ders ön koşulu bulunmamaktadır. Mikroiktisat ve Makroiktisat (I-II) derslerini tamamlamış olmak önerilir.
Kaynaklar
Agrawal, A., Gans, J., & Goldfarb, A. (2018). Prediction Machines: The Simple Economics of Artificial Intelligence. Harvard Business Review Press.
Notlar
Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2019). Automation and New Tasks: How Technology Displaces and Reinstates Labor. Journal of Economic Perspectives.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Yapay zekayı bir üretim faktörü olarak tanımlar ve geleneksel otomasyondan farklarını açıklar. |
| ÖÇ02 | YZ'nin verimlilik artışı ve ekonomik büyüme üzerindeki potansiyel etkilerini analiz eder. |
| ÖÇ03 | YZ teknolojilerinin işgücü talebi, ücretler ve mesleklerin dönüşümü üzerindeki etkilerini tartışır. |
| ÖÇ04 | Algoritmaların piyasa dengesi, fiyatlama stratejileri ve rekabet üzerindeki rollerini değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Finans ve bankacılık sektöründe YZ uygulamalarının getirdiği riskleri ve fırsatları açıklar. |
| ÖÇ06 | YZ kullanımından kaynaklanan veri gizliliği ve algoritmik yanlılık gibi etik sorunların ekonomik maliyetlerini analiz eder. |
| ÖÇ07 | Kamusal politikalarda (vergilendirme, sosyal güvenlik) YZ odaklı değişim ihtiyacını kavrar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İktisat bilim dalında arz ve talebin önemini ve piyasa ekonomisinin iyi çalışabilme koşullarını açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Piyasa ekonomisinin etkinlik avantajında fiyatın rolünü belirtir. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ekonomide devletin rolü, para ve maliye politikaları, merkez bankası ve piyasa yapısını tanımlar. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Küresel ekonominin doğurduğu fayda ve maliyetleri açıklar | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Karşılaşılabileceği sorunlar karşısında kullanabileceği politika seçeneklerini belirler. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Kantitatif ve Kalitatif teknikleri kullanarak analiz yapar. | 3 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İktisadi olayların analizinde, ekonomi kuramlarını kullanır | 4 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İktisadi analizde bilişim yeteneklerini kullanır | 5 |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İktisadi analiz yöntemlerini uygular. | 3 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sorunlara çözüm önerileri geliştirmek üzere, kavramsal düzeyde analiz yapar | |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Araştırma yaptığı alanda akademik kurallar çerçevesinde farklı kaynaklardan yararlanır. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bireysel olarak / ekip olarak içinde sorumluluk alır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğinin bilincinde olarak alanıyla ilgili güncel gelişmeleri izler. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Türkçeyi ve en az bir yabancı dili akademik yaşamın ve iş yaşamının gereklerine uygun biçimde kullanır. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Kendisini yazılı ve sözlü olarak doğru bir şekilde ifade eder. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Geleneksel yaklaşım, uygulama ve yöntemleri sorgular. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ekonomik Tarihte Teknolojik Devrimler | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Yapay Zeka: Tahmin Ekonomisi Olarak Tanımlama | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | YZ ve Verimlilik: Neden Verimlilik Patlaması Görmüyoruz? | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | İşgücü Piyasası I: Otomasyon ve İkame Etkisi | Ders kitabını okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | İşgücü Piyasası II: Yeni Görevler ve Tamamlayıcılık | Örnek vakalar | Öğretim Yöntemleri: Örnek Olay, Anlatım |
| 6 | Beceri Talebindeki Değişim ve Ücret Eşitsizliği | İlgili verilerin analizi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Algoritmik Fiyatlandırma ve Kollüzyon (Anlaşmalı Fiyat) | Vaka analizi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Dijital Platformlar ve Veri Ekonomisi | Platform incelemeleri | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 10 | Finansal Teknolojilerde (FinTech) Yapay Zeka | Finansal rapor okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 11 | Büyük Veri ve İktisat Politikası Tasarımı | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Algoritmik Yanlılık ve Ekonomik Ayrımcılık | Kitap bölümü okuması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 13 | Robot Vergisi ve Evrensel Temel Gelir Tartışmaları | Politika metni okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 14 | YZ Regülasyonu: AB Yapay Zeka Yasası ve Ekonomik Etkileri | Mevzuat inceleme | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Anlatım |
| 15 | Genel Özet ve Gelecek Projeksiyonları | Dönem değerlendirmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 132 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,28 | ||
| AKTS | 5 AKTS | ||