Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | OÖ727 |
| Ad | Erken Çocuklukta Okul, Aile ve Toplum İş Birliği |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi RAZİYE GÜNAY BİLALOĞLU |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Ders kapsamında erken çocukluk döneminde aile, çocuk ve toplum ilişkilerini kapsamlı bir şekilde incelemek, çocuk gelişiminde aile, okul ve toplumun etkilerini tartışmak, farklı bağlamların (okul dışı öğrenme ortamları, kırsal ve kentsel ortamlar) okul, aile ve toplum işbirliği için sahip olduğu fırsatları ve engelleri araştırmak amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Aile kavramı ve tarihsel süreçte çocuğun eğitiminde aile; çocuk gelişimini etkileyen ailesel faktörler ((anne baba tutumları, aile içi iletişim, doğuş sırası, tek çocuk olma, cinsiyet vb); toplumsal yapının çocuk üzerindeki etkileri, çocuk hakları ve sosyal politika uygulamaları; kırsalda çocukluk ve aile dinamiklerinin erken çocukluk eğitimine yansımaları; okul-aile-toplum işbirliğinin tanımı, kapsamı ve yasal dayanakları; aile katılımı, aile katılımında karşılaşılan sorunlar ve engeller; aile katılımı modelleri; okul temelli ve ev temelli aile katılımı etkinlikleri; erken çocukluk eğitiminde toplumla işbirliği çalışmaları; okul dışı öğrenme ortamlarının kuramsal temelleri ve okul–aile–toplum iş birliğindeki rolü; kırsalda okul, aile ve toplum işbirliği; güncel araştırmaların incelenmesi ve tartışılması.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Aktaş Arnas, Y. (Ed.) (2011). Aile eğitimi ve okul öncesinde aile katılımı. Ankara: Vize Yayıncılık. Dardanou, M., & Brito, R. (2024). Family involvement in early childhood education and care: Insights from curriculum frameworks (Sociology of Education). Dohms, A. (Ed.). (2025). Family & community relationships (Open textbook). WisTech Open Gestwicki, C. (2023). Home, school, and community relations (Cengage Learning). Hornby, G.(2000). Improving parental involvement. London: Continuum International Pub. Koralek, D., Nemeth, K., & Ramsey, K. (2024). Families and educators together: Building great relationships that support young children. National Association for the Education of Young Children (NAEYC).
Notlar
Anders, Y., Rossbach H.G., Weinert, S., Ebert, S., Kuger, S., Lehrl, S. Et al. (2012). Home and preschool learning environments and their relations to the development of early numeracy skills. Early Childhood Research Quarterly, 27, 231-244. Arnold, D. H., Zeljo, A., Doctoroff, G. L. & Ortiz, C.(2008). Parent involvement in preschool: Predictors and the relation of involvement to preliteracy development. School Psychology Review, 37 (1), 74-90. Balkar, B. (2009).Okul-aile işbirliği sürecine ilişkin veli ve öğretmen görüşleri üzerine nitel bir çalışma. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3 (36), 105-123. Becker, H. J.,& Epstein, L. J. (1982). Parent involvement: A survey of teacher practices. The Elementary School Journal, 83 (2), 85-102. Echazarra, A. & Radinger, T. (2019). Learning in rural schools: Insights from PISA, TALIS and the literatüre. OECD Education Working Papers No. 196. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2019/03/learning-in-rural-schools_75ae062d/8b1a5cb9-en.pdf Epstein, J. L. (1995). School/family/community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 76(9), 701-712. Fan, X. ve Chen, M. (2001). Parental involvement and students’ academic achievement: A meta-analysis. Educational Psychological Review, 13 (1), 1-22. Fantuzzo, J. & Tighe, E., Childs, S. (2000). Family involvement questionnaire: A multivariate assessment of family participation in early childhood education. Journal of Educational Psychology, 92(2), 367–370. Ford, L. & Amaral, D. (2006). Research on parent involvement: Where we’ve been, where we need to go. School Leadership Journal, 1 (6), 1-20. Hornby, G. & Lafaele, R. (2011). Barriers to parental involvement in education: An explanatory model. Educational Review, 63(1), 37-52. Kohl, G., Lengua, L.J. & Mcmahon R.J. (2000). Parent involvement in school conceptualizing multiple dimensions and their relations with family and demographic risk factors. Journal of School Psychology, 38 (6), 501-523. Manolitsis, G., Georgiou, G. & Tziraki, N. (2013). Examining the effects of home literacy and numeracy environment on early reading and math acquisition. Early Childhood Research Quarterly, 28, 692-703. Marcon, R. A. (1999). Positive relationships between parents school involvement and publish school inner city preschoolers’ development and academic performance. School Psycology Rewiev, 28 (3), 395-412. Pena, D. C. (2000). Parent involvement: Influencing factors and implications. The Journal of Educational Research, 94 (1), 42-54. Pomerantz, E. M., Moormann, E. A. & Litwack, S. D. (2007). The how, whom, and why of parents’ involvement in children’s academic lives: More is not always better. Review of Educational Research, 77 (3), 373-410.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Çocuğun gelişiminde ailenin ve toplumun rolünü akademik düzeyde açıklar. |
| ÖÇ02 | Aile-çocuk-toplum etkileşimlerini farklı kuramsal perspektiflerle değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Okul-toplum iş birliği kapsamında okul dışı öğrenme ortamlarının kuramsal temellerine uygun etkinlikler planlar. |
| ÖÇ04 | Kırsalda erken çocukluk eğitiminde aile ve toplum iş birliği için fırsatları ve dezavantajları tanımlar. |
| ÖÇ05 | Akademik araştırma ve literatür taraması yaparak aile-çocuk-toplum ilişkileri üzerine özgün öneriler geliştirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sosyal bilimlerde kullanılan bilimsel araştırma ve analiz yöntemlerini tanımlar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Okul öncesi kapsamında yer alan gelişim ve eğitim konu alanlarında kuramsal bilgileri kapsamlı olarak açıklar. | 2 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans yeterliklerine dayalı olarak, öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini açıklar. | 3 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili disiplinler arasındaki etkileşimi açıklar | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Okul öncesi alan bilgileri ile farklı alanlardaki bilgiler arasında bağ kurar | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanındaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri uzmanlık düzeyinde açıklar. | 2 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ulusal ve uluslararası düzeydeki okul öncesine yönelik uygulamaları eleştirel bakış açısıyla yorumlar | 4 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir bilimsel araştırmayı planlayıp yürütür. | 3 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans yeterliklerine dayalı olarak, öğretim yöntem ve tekniklerini uygular | 3 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | 3 |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili sorunların çözümlenmesini gerektiren durumlarda takımla birlikte çalışır ve liderlik yapar | |
| PÖÇ12 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilimsel ve sosyal konuları eleştirel bir bakış açısıyla sorgular ve yeni bakış açılarına açıktır. | |
| PÖÇ13 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanındaki çalışmaları yaşam boyu öğrenme çerçevesinde yürütür. | 3 |
| PÖÇ14 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sosyal ve teknolojik gelişmeleri takip eder. | 4 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Okul öncesi alanında yürüttüğü bilimsel bir çalışmayı nitel ve nicel verilerle destekleyerek yazılı, sözlü ve görsel olarak uzman veya uzman olmayan kişilere sunar. | 3 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bilgi ve iletişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır. | 4 |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanına ilişkin bilgileri anlayacak, sözlü ve yazılı iletişim kurabilecek düzeyde Avrupa dil portföyü dillerinden birisini kullanır. | |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanı ile ilgili bilimsel bir araştırma ya da proje yürütürken veya bir çalışmayı yorumlarken toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun davranır. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders içeriğinin, kaynakların, izlenecek strateji, yöntem ve tekniklerin tanıtımı | Ön hazırlık gerekmemektedir. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Aile kavramı, ailenin işlevleri, aile türleri ve tarihsel süreçte çocuğun eğitiminde aile | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 3 | Çocuğun gelişiminde ailesel faktörler (anne baba tutumları, çocuğun ailedeki yeri, aile içi iletişim) | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Bireysel Çalışma, Tartışma |
| 4 | Toplumsal yapının çocuk üzerindeki etkileri | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Grup Çalışması |
| 5 | Çocuk hakları ve sosyal politika uygulamaları | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 6 | Kırsalda Çocukluk ve Aile Dinamikleri: Erken Çocukluk Eğitimine Yansımaları | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay, Problem Çözme, Tartışma |
| 7 | Okul-aile-toplum işbirliğinin tanımı, kapsamı ve yasal dayanakları | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Bireysel Çalışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Yazılı Sınav |
| 9 | Aile katılımı, karşılaşılan sorunlar ve engeller | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Rol Oynama, Grup Çalışması |
| 10 | Okul temelli ve ev temelli aile katılımı etkinlikleri | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma |
| 11 | Erken çocukluk eğitiminde toplumla işbirliği çalışmaları | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 12 | Kırsalda okul, aile ve toplum işbirliği | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Proje Temelli Öğrenme |
| 13 | Okul-toplum işbirliğini desteklemede okul dışı öğrenme ortamları | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Bireysel Çalışma |
| 14 | Güncel araştırmaların incelenmesi ve tartışılması | Konuyla ilgili kaynakları araştırma ve okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Örnek Olay |
| 15 | Derse ilişkin öğrenci görüşlerinin alınarak dersin değerlendirilmesi | Dersin değerlendirilmesi amacıyla dersten kazanımları, beklentileri ve önerilerini not alma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 3 | 20 | 60 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||