TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | ABDİ SÜTCÜ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU |
| Tıbbi Laboratuvar Teknikleri | |
| Kod | SHS167 |
| Ad | Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 1. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Ön Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | MB Meslek Bilgisi Dersleri S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi PINAR ETİZ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Ön lisans düzeyindeki öğrencilere sterilizasyon ve dezenfeksiyon süreçlerinin temel ilke ve yöntemlerini kazandırmak; mikroorganizmaların kontrolü, bulaş zincirinin kırılması ve enfeksiyonların önlenmesine yönelik bilimsel bilgi edinmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, farklı sterilizasyon ve dezenfeksiyon teknikleri hakkında bilgiye sahip olarak sağlık hizmetlerinde enfeksiyon kontrolünün önemini kavramaları hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Dersin içeriği Tıbbi cihaz ve aletlerin sterilizasyon ve dezenfeksiyonunda genel ilkeler, Sterilizasyon ve dezenfeksiyon yöntemleri (ulusal/uluslar arası), Dezenfektanların mikroorganizma üzerine etkinliğinin önemi, Antiseptik ve dezenfektan maddelere karşı direnç sorunu, Dezenfeksiyon, sterilizasyon politikaları, Ameliyathanelerde sterilizasyon ve dezenfeksiyon uygulamaları, Yoğun bakım ünitelerinde sterilizasyon ve dezenfeksiyon uygulamaları, Acil servislerde sterilizasyon ve dezenfeksiyon uygulamaları, Hastanelerde ideal sterilizasyon ünitesinin yapılandırılması
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
1- Medical Microbiology; Murray, Rosenthal, Pfaller; 7th Ed; Elsevier Saunders; 2013 2- Dezenfeksiyon Antisepsi Sterilizasyon Rehberi, 2019. ed, Duygu PERÇİN RENDERS, Dilek Yeşim METİN, ISBN: 978-605-80145-0-3
Notlar
Ders notları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sterilizasyon ve dezenfeksiyon ile ilgili terimleri açıklar. |
| ÖÇ02 | Tıbbi malzemeleri dezenfeksiyon ve sterilizasyona hazırlar, yöntem seçimini belirler. |
| ÖÇ03 | Dezenfektan ve antiseptik maddeleri etki mekanizmalarına göre listeler. |
| ÖÇ04 | Dezenfektan ve antiseptik maddelerin uygulama prensiplerini belirler. |
| ÖÇ05 | Sterilizasyon öncesi dikkat edilmesi gereken hususları listeler. |
| ÖÇ06 | Sterilizasyon yöntemleri ve kullanım alanlarını tanımlar. |
| ÖÇ07 | Sterilizasyon ve dezenfeksiyon kontrolunun nasıl yapılması gerektiğini belirler. |
| ÖÇ08 | Steril malzemelerin nasıl depolanması ve korunması gerektiğini açıklar. |
| ÖÇ09 | El hijyeni ve el yıkama tekniğini kavrar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan normal yapı ve fonksiyonunun temelini açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Dezenfeksiyon, sterilizasyon ve hijyeni tanımlar. | 5 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Laboratuvar araç-gereçlerini ve ölçüm yöntemlerini sıralar. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ölçümlerin preanalitik, analitik ve postanalitik evreleri ile ilgili ayrıntılı bilgiyi kullanarak, bu evrelerde yapılacak işlemleri açıklar | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hastadan alınan biyolojik materyalleri usulüne uygun olarak teslim alır, kabul eder, analize hazırlar ve gerekiyorsa uygun şartlarda korunmasını sağlar. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Analizlerin iç ve dış kalite kontrol çalışmalarını, günlük kontrol işlemlerini uyguladıktan sonra hasta örneklerinin analizlerini yapar, sonuçlarını kontrol eder ve laboratuvar uzmanına raporlar. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Laboratuvar cihazlarının kalibrasyon ve bakımlarını düzenli olarak yapar, yaptırır ve takip ederek en verimli şekilde çalışmalarını sağlar. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Laboratuvar eksiklerini belirler. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Kritik değerleri klinisyene en uygun ve hızlı şekilde bildirerek koordinasyonu sağlar. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mezun olduktan sonra teknolojik gelişmeleri takip ederek öğrendiği bilgileri kendi bilgileri ile eleştirel bir şekilde değerlendirerek kendini ve kariyerini geliştirir. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahip olarak meslektaşları, hastalar ve hekimlerle sağlıklı iletişim kurar. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | En az bir yabancı dili alanındaki gelişmeleri izleyebilecek ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek yeterlikte kullanır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Çalışma ortamında sağlık, biyogüvenlik ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri alır. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Temel Kavramlar ve Giriş:Sterilizasyon, dezenfeksiyon, antisepsi, asepsi ve dekontaminasyon terimlerinin tanımı. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası |
| 2 | Mikrobiyal Kontrolün Prensipleri:Mikroorganizmaların direnç mekanizmaları ve kontrol yöntemlerini etkileyen faktörler. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 3 | Fiziksel Yöntemler - Isı ile Sterilizasyon:Nemli ısı (Otoklav) ve Kuru ısı (Etu/Alevden geçirme) yöntemleri, çalışma prensipleri. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay |
| 4 | Otoklav Kullanımı ve Parametreleri:Basınçlı buharla sterilizasyonun aşamaları, yerleştirme kuralları ve cihaz bakımı. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay |
| 5 | Filtrasyon ve Radyasyon Yöntemleri:Isıya hassas maddelerin filtrasyonu, UV ve Gama radyasyonu ile sterilizasyon. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Kimyasal Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon:Etilen Oksit (EO), Hidrojen Peroksit Plazma ve sıvı kimyasal sterilanlar. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Dezenfektanların Sınıflandırılması:Yüksek, orta ve düşük düzey dezenfektanlar; etki spektrumları ve kullanım alanları. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınav | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Antiseptikler ve El Hijyeni:Cilt antisepsisinde kullanılan ajanlar, cerrahi ve sosyal el yıkama standartları. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Sterilizasyonun İzlenmesi (Kontrolü):Fiziksel, kimyasal (indikatörler) ve biyolojik kontrollerin (spora dayalı testler) uygulanması. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Merkezi Sterilizasyon Ünitesi (MSÜ):MSÜ iş akışı: Kirli alan, temiz alan ve steril alan kavramları; paketleme teknikleri. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Laboratuvar Araç-Gereçlerinin Hazırlığı:Cam malzemelerin, besiyerlerinin ve tıbbi cihazların sterilizasyon öncesi temizliği ve hazırlığı. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Tıbbi Atık Yönetimi:Tıbbi atıkların sınıflandırılması, toplanması, depolanması ve imha yöntemleri. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Hastane Enfeksiyonları ve Biyogüvenlik:Nozokomiyal enfeksiyonların önlenmesinde sterilizasyonun rolü ve biyogüvenlik düzeyleri. | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay |
| 15 | Kalite Yönetimi ve Raporlama:Sterilizasyon kayıtlarının tutulması, validasyon | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Kaynaklardan ve ders notlarından konuya hazırlanmak | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 1 | 1 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 72 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,88 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||