Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ |
| HEMŞİRELİK PR. | |
| Kod | HML239 |
| Ad | Sağlık Sosyolojisi |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 3. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. SERAP TORUN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır. Bir önceki dönem grupları ve öğretim elemanları gösterilmektedir.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Sağlık ve hastalık kavramlarının toplumsal, kültürel, ekonomik ve politik çerçevede nasıl geliştiğini anlamaktır..
Dersin İçeriği
Toplumların sağlık alışkanlıklarının bilinmesi, sağlık sosyolojisinin sağlık çalışanları ve sağlık hizmetlerindeki rolünün, hastalık, halk sağlığı kavramlarının, Sağlık bakım sistemlerinin incelenmesi.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşulu yoktur.
Kaynaklar
Cirhinlioglu Zafer Saglık Sosyolojisi 4 Basım Nobel Akademik Yayıncılık Yayıncılık Ankara 2014 Ekizer A. Sağlık Sosyolojisi Ve Tarihsel Gelişimi. Selçuk Sağlık Dergisi, 2020;(1):1-12. Ankara Ü. Açık Ders Notları, Sağlık Sosyolojisi https://acikders.ankara.edu.tr/course/view.php?id=7682 Terzioğlu A. (2022), Sosyal Bilimler Ansiklopedisi , Sağlık Antropolojisi/Tıbbi Antropoloji, https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/saglik_antropolojisitibbi_antropoloji Kaplan M. Sağlık Ve Kültür’ün Buluştuğu Alan: Tıbbi Antropoloji , Cyprus International University, folklor/edebiyat, cilt:16, sayı:64, 2010/4 – 225-235. Korkmaz Yaylagül N., Baş A. Sağlık Antropolojisi Araştırmalarında Yaşlılık, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 25, Sayı 3, 2016,Sayfa 139-154 Strauss C.L., Structural Anthropology Translated from the French by Claire Jacobson and Brooke Grundfest Schoepf, BASIC BOOKS, In C ., Publishers, New York,1963
Notlar
Cirhinlioglu Zafer Saglık Sosyolojisi 4 Basım Nobel Akademik Yayıncılık Yayıncılık Ankara 2014 Daştan İ., Çetinkaya V. OECD Ülkeleri ve Türkiye’nin Sağlık Sistemleri, Sağlık Harcamaları ve Sağlık Göstergeleri Karşılaştırması, Sosyal Güvenlik Dergisi ,2015: 5 (1);104-132. Diğer H., Bilgin R. OECD Ülkelerinde Sağlık Sistemlerinin Sağlık Göstergeleri Açısından Değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Yenilikçi Yaklaşımlar Dergisi 2021; 5 (4), 212-235 Unurbayar L., OECD Ülkelerinin Sağlık Sistemlerinin Karşılaştırılması Ondokuz Mayıs Ünıversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Yükseklisans Tezi, 2019. Karaca M. Türkiye, İspanya Ve Kanada Sağlık Sistemi Ve Göstergelerinin Karşılaştırmalı Analizi, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3018024 Karaman S., Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Sağlık Sistemi İle Türk Sağlık Sisteminin Karşılaştırılması: Türkiye – Almanya Örneği, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ, 2019. Blue Cross Blue Shield. (2020). https://www.bcbs.com/about-us/the-blue-cross-blue-shield-system Health Care. (2020). https://www.healthcare.gov/ (2018). Health, United States. U.S. Department of Health and Human Services. Medicaid. (2020). https://www.medicaid.gov/ Medicare. (2020). The Offical U.S. Government Site for Medicare: https://www.medicare.gov/ Mossialos, E., Djordjevic, A., Osborn, R., & Sarnak, D. (2017). International Profiles of Health Care Systems. https://www.commonwealthfund.org/sites/default/files/documents/___media_files_publications_fund_report_2017_may_mossialos_intl_profiles_v5.pdf Sargutan, E. (2006). Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Sistemi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Semega, J., Kollar, M., Creamer, J., & Mohanty, A. (2019). Income and Poverty in the United States:2018. United States Census Bureau. The College of Physicians of Philadelphia. (2020). https://collegeofphysicians.org/about-us The World Bank. (2019). https://data.worldbank.org/indicator/?tab=all U.S Department of Veterans Affairs. (2019). https://www.va.gov/ U.S. Department of Health & Human Services . (2020). https://www.hhs.gov/about/agencies/hhs-agencies-and-offices/index.html U.S. Department of Health & Human Services. (2020). https://www.hhs.gov/about/index.html U.S. Department of Health & Human Services. (2020). https://www.hhs.gov/about/budget/fy2020/index.html Uğurluoğlu, Ö., & Çelik, Y. (2005). Sağlık Sistemleri Performans Ölçümü,Önemi ve Dünya Sağlık Örgütü Yaklaşımı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 8(1). United States Census Bureau. (2020). https://www2.census.gov/programs-surveys/cps/techdocs/cpsmar19.pdf US National Library of Medicine. (2011). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3178858/
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sağlık sosyolojisinin temel kavramlarını tanımlar. |
| ÖÇ02 | Sağlık sosyolojisi ile ilgili teorileri sıralar. |
| ÖÇ03 | Toplumlara göre sağlık davranışlarını ve sistemlerini açıklar. |
| ÖÇ04 | Sağlık sosyolojisi ile ilgili kavram ve teorilerin uygunluğunu günümüzle ve ülkemiz toplum ve kültürüyle ilişkilendirebilir |
| ÖÇ05 | Kültürlerarası sağlık davranışları etkileşimlerini değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan vücudunun yapı ve işleyişini bilir; sağlıklı ve hasta bireyi değerlendirerek uygun hemşirelik bakımını planlar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Birey, aile ve toplumun sağlık durumlarını etkileyen temel gereksinim ve faktörleri bilir. | 3 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hemşirelik bakımına özel kavram, kuram ve etkili iletişim tekniklerini kullanarak sağlığı koruma ve geliştirmeye yönelik bakımı planlar. | 3 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilimsel yöntemleri ve kanıta dayalı uygulamaları hemşirelik bakımında kullanır. | 4 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenme ve öğretme süreçlerini hemşirelik hizmetlerinde etkin biçimde uygular. | 4 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık politikalarını, mevzuat ve yönetim süreçlerinde görev, yetki ve sorumluluklarını bilir. | 2 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilimsel bilgi üretme ve problem çözme yöntemlerini kullanır. | 2 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Etik ilkelere, insan haklarına ve toplumsal değerlere uygun davranır. | 2 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Toplum sağlığını geliştirmeye yönelik politika, proje ve etkinliklerde yer alır. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mesleki sorunların çözümünde sorumluluk alır. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenmeye açık olup kendini sürekli geliştirir. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sağlık ekibinin etkin bir üyesi olarak sorumluluk üstlenir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki, bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda kendini geliştirir; yabancı dili mesleğinde kullanır. | 2 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Alanına uygun bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanır. | 3 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Afet ve salgın gibi durumlarda hemşirelik bakım önceliklerini belirler ve kriz yönetiminde aktif rol alır. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Sosyolojiye Giriş, Sağlık sosyolojisi | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 2 | Sağlık Sosyolojisi- Medikal Sosyoloji | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 3 | Kültür | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Bireysel Çalışma |
| 4 | Sağlık ve hastalık anlayışı ve modelleri | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Toplumsal hizmet alanı olarak sağlık | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Sağlık sistemleri | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Hastalık-Sağlık ve kültürel, ekonomik-politik İlişkiler | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 8 | Ara Sınav | konuların tekrar edilmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Türkiye'de Sağlık Sistemi | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Rol Oynama, Beyin Fırtınası, Problem Çözme |
| 10 | Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri Amerikan Sağlık Sistemi | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Karşılaştırmalı sağlık sistemleri- Avrupa ülkeleri | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması |
| 12 | Karşılaştırmalı sağlık sistemleri Asya-Afrika ülkeleri | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay |
| 13 | Asya ülkelerinden sağlık sistemi örnekleri | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası |
| 14 | Birkaç komşu ülkenin sağlık sistemi | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Sağlık.ve ekonomi ilişkisi | Dersin kaynaklarının okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Grup Çalışması |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | konuların tekrar edilmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | konuların tekrar edilmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
Güncel dönem payları henüz belirlenmemiştir. Bir önceki dönem payları gösterilmektedir.
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 16 | 16 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 78 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,12 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||