TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ |
| HEMŞİRELİK PR. | |
| Kod | HMS334 |
| Ad | Yaşam Boyu Bağışıklılık |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 6. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | AE Alan Eğitimi Dersleri S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi ADNAN BATUHAN COŞKUN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; öğrencilerin bağışıklama ve aşı uygulamalarının immünolojik temellerini kavramasını, çocuk, adölesan, erişkin, yaşlı ve özel risk grubundaki bireylerde güncel bağışıklama yaklaşımlarını öğrenmesini sağlamaktır. Ders sonunda öğrencilerin ulusal aşı takvimini, erişkin bağışıklama ilkelerini, aşı güvenliği ve soğuk zincir uygulamalarını, aşı reddi ve kararsızlığına yönelik hemşirelik yaklaşımlarını bilmesi ve bu bilgileri hemşirelik uygulamalarında kullanabilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bağışıklık sisteminin temel yapısı ve işleyişi, bağışıklık türleri, aşı çeşitleri, aşı uygulama ilkeleri, soğuk zincir, aşı güvenliği, yan etkiler ve kayıt sistemi bu dersin temel içeriğini oluşturur. Ders kapsamında çocukluk, adölesan, erişkin ve yaşlılık dönemlerinde bağışıklama, gebelik, kronik hastalıklar, bağışıklığı baskılanmış bireyler, sağlık çalışanları, seyahat, askerlik ve salgın durumlarında bağışıklama ilkeleri ele alınır. Ayrıca aşı reddi ve aşı kararsızlığına yönelik hemşirelik yaklaşımı tartışılır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur.
Kaynaklar
Kara, A., Çiftçi, E., Tezer, H. ve Somer, A. (Ed.). (2021). Aşı ve Bağışıklama. Ankara. Akçakaya, N., Çokuğraş, H., Aras, A., Camcıoğlu, Y. ve Gür, E. (2007). Aşılara Güncel Yaklaşım. Editör: Arvas, A. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Yayınları. Çelebi, S., Badur, S., Somer, A., Salman, N. ve diğerleri. (2008). Rutin Dışı Aşılar. Editör: Salman, N. Bilimsel Tıp Yayınevi. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Güncel Aşı Takvimi. Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği. Erişkin Bağışıklama Rehberi.
Notlar
T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Aşı Portalı ve güncel aşı takvimi. Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği erişkin bağışıklama rehberleri. Dünya Sağlık Örgütü bağışıklama ve aşı güvenliği dokümanları. Güncel ulusal ve uluslararası bağışıklama rehberleri, bilimsel makaleler ve vaka örnekleri.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bağışıklık sisteminin temel yapılarını, işleyişini ve bağışıklık türlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Aşı çeşitlerini, etki mekanizmalarını, endikasyon ve kontrendikasyonlarını açıklar. |
| ÖÇ03 | Soğuk zincir, aşı uygulama ilkeleri, aşı güvenliği, yan etkiler ve kayıt süreçlerini bilir. |
| ÖÇ04 | Çocukluk ve adölesan döneminde ulusal aşı takvimine uygun bağışıklama yaklaşımını açıklar. |
| ÖÇ05 | Erişkin, yaşlı, gebe, kronik hastalığı olan ve bağışıklığı baskılanmış bireylerde bağışıklama ilkelerini açıklar. |
| ÖÇ06 | Aşı reddi ve kararsızlığına yönelik kanıta dayalı hemşirelik danışmanlığı yaklaşımını tartışır. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan vücudunun yapı ve işleyişini bilir; sağlıklı ve hasta bireyi değerlendirerek uygun hemşirelik bakımını planlar. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Birey, aile ve toplumun sağlık durumlarını etkileyen temel gereksinim ve faktörleri bilir. | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hemşirelik bakımına özel kavram, kuram ve etkili iletişim tekniklerini kullanarak sağlığı koruma ve geliştirmeye yönelik bakımı planlar. | 3 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilimsel yöntemleri ve kanıta dayalı uygulamaları hemşirelik bakımında kullanır. | 2 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenme ve öğretme süreçlerini hemşirelik hizmetlerinde etkin biçimde uygular. | 3 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık politikalarını, mevzuat ve yönetim süreçlerinde görev, yetki ve sorumluluklarını bilir. | 3 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilimsel bilgi üretme ve problem çözme yöntemlerini kullanır. | 2 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Etik ilkelere, insan haklarına ve toplumsal değerlere uygun davranır. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Toplum sağlığını geliştirmeye yönelik politika, proje ve etkinliklerde yer alır. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mesleki sorunların çözümünde sorumluluk alır. | 3 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenmeye açık olup kendini sürekli geliştirir. | 2 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sağlık ekibinin etkin bir üyesi olarak sorumluluk üstlenir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki, bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda kendini geliştirir; yabancı dili mesleğinde kullanır. | 3 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Alanına uygun bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanır. | 3 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Afet ve salgın gibi durumlarda hemşirelik bakım önceliklerini belirler ve kriz yönetiminde aktif rol alır. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, bağışıklama kavramı ve tarihsel gelişimi | Ders izlencesinin ve temel kavramların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Bağışıklık sisteminin yapısı, organları ve temel işleyişi | Bağışıklık sistemi ile ilgili temel okuma yapılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Özgün ve özgün olmayan bağışıklık; doğal ve kazanılmış bağışıklık | Bağışıklık türlerinin gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Aktif ve pasif bağışıklık; aşıların temel etki mekanizmaları | Aktif ve pasif bağışıklıkla ilgili kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Aşı çeşitleri, endikasyonlar, kontrendikasyonlar ve yanlış kontrendikasyonlar | Aşı çeşitleri ve kontrendikasyonlarla ilgili okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Soğuk zincir, aşı uygulama ilkeleri, aşı güvenliği, yan etkiler ve kayıt sistemi | Soğuk zincir ve aşı güvenliği dokümanlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Çocukluk dönemi güncel ulusal aşı takvimi | T.C. Sağlık Bakanlığı güncel aşı takviminin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Adölesan bağışıklaması, eksik aşılı çocuklar ve özel aşılar | Çocuk ve adölesan bağışıklama ilkelerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Aşı reddi, aşı kararsızlığı ve hemşirelik danışmanlığı | Aşı kararsızlığına ilişkin güncel makale veya rehber okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Erişkinlerde bağışıklama ve güncel erişkin aşı önerileri | Erişkin bağışıklama rehberinin ilgili bölümlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Yaşlılarda, gebelerde ve sağlık çalışanlarında bağışıklama | Özel gruplarda bağışıklama ilkelerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Kronik hastalıklarda, bağışıklığı baskılanmış bireylerde ve preterm bebeklerde bağışıklama | Risk gruplarında bağışıklama ile ilgili okuma yapılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Seyahat, askerlik, salgın ve COVID-19 gibi özel durumlarda bağışıklama | Seyahat ve salgın durumlarında bağışıklama önerilerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 15 | Pasif bağışıklama, immünoglobulinler, temas sonrası profilaksi ve dersin genel değerlendirmesi | Pasif bağışıklama ve temas sonrası profilaksi konularının tekrar edilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 2 | 2 | 4 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 22 | 22 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 74 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,96 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||