TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ |
| MADEN MÜHENDİSLİĞİ PR. | |
| Kod | MDZ316 |
| Ad | Kaya Mekaniği 2 |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 6. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-1 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 2.5 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. AHMET MAHMUT KILIÇ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Kaya mekaniği prensiplerini kullanarak, yeraltı ve yerüstü madencilik faaliyetleri sırasında kayaçların statik ve dinamik davranışlarını incelemek. Öğrencilere, jeolojik süreksizliklerin mühendislik yapılarına etkilerini, yeraltı kazılarından kaynaklanan çökme (tasman) mekanizmalarını ve şev duraylılık (stabilite) analizi yöntemlerini teorik ve uygulamalı olarak öğretmek. Şev tasarımı aşamalarında optimum ve güvenli mühendislik çözümleri üretebilme becerisi kazandırmak.
Dersin İçeriği
Süreksizlikler ve mühendislik işlerine etkisi, süreksizliklerin makaslama dayanımını belirlemeye yönelik deneyler. Üretim boşluğunun kayaçlara etkisi, çökme (tasman) ve kayma hareketlerinin incelenmesi ve hesaplanması. Şev stabilitesinin (duraylılığının) önemi, araştırma planlaması ve açık ocak şev tasarımı. Şevlerde kayma (yenilme) mekaniği, düzlemsel, kama, dairesel ve devrilme türü kayma mekanizmaları. Şev stabilite analiz yöntemleri, ampirik, analitik, stereografik izdüşüm ve limit denge yöntemleri ile bilgisayar uygulamaları. Şev stabilitesini etkileyen faktörler; su basıncı, pürüzlülük, gerilim çatlakları ve jeoteknik parametreler.
Dersin Ön Koşulu
MDZ 101 Matematik 1
Kaynaklar
Ders Notu ve Kitaplar
Notlar
İnternet Kaynakları, Bilimsel Makaleler, Seminer, Sempozyum ve Kongre Kitapları, Yüksek Öğrenim Tezleri
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Kayaçlardaki süreksizlikleri tanımlar ve madencilik ile mühendislik yapılarına olan etkilerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Süreksizliklerin makaslama dayanımını belirlemeye yönelik laboratuvar ve yerinde arazi deneylerini uygular. |
| ÖÇ03 | Yeraltı üretim boşluklarının neden olduğu tavan tabakası hareketlerini, çökme (tasman) ve kayma mekanizmalarını açıklar. |
| ÖÇ04 | Yeraltı madenciliğinde oluşan çökme ve kayma miktarlarını Keinhorst ve Bals gibi yöntemlerle hesaplar. |
| ÖÇ05 | Açık ocak işletmelerinde şev stabilitesinin önemini kavrar ve şev tasarımı aşamalarını fizibiliteden işletmeye kadar planlar. |
| ÖÇ06 | Şevlerde meydana gelen düzlemsel, dairesel, kama ve devrilme türü kayma (yenilme) mekanizmalarını ve geometrik koşullarını ayırt eder. |
| ÖÇ07 | Şev duraylılığını (stabilitesini) etkileyen yerçekimi, su basıncı, pürüzlülük gibi jeolojik, hidrojeolojik ve mekanik faktörleri analiz eder. |
| ÖÇ08 | Stereografik izdüşüm yöntemini kullanarak jeolojik verileri değerlendirir ve şevlerde kinematik analiz yapar. |
| ÖÇ09 | Düzlemsel, dairesel ve kama tipi kaymalar için limit denge yöntemleri ve abaklar yardımıyla şev güvenlik katsayısı hesaplamalarını gerçekleştirir. |
| ÖÇ10 | Şev stabilite problemlerinin çözümünde gerilme analizi, sayısal modelleme ve bilgisayar yazılımlarının kullanımını değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | PÇ1. (a) Matematik, fen bilimleri ve Maden Mühendisliği disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; PÇ1.(b) bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi | 5 |
| PÖÇ02 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ2. (a) Maden Mühendisliği alanında karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; PÇ2. (b) bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi | 4 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ3. (a) Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; PÇ3.(b) bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi: | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ4. (a) Maden Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik araçları seçme ve kullanma becerisi; PÇ4.(b) bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ5. Maden Mühendisliğine özgü problemlerin incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.: | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ6. (a)Disiplin içi (Maden Mühendisliği) ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; PÇ6. (b) bireysel çalışma becerisi | |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | PÇ7. (a) Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; PÇ7. (b) en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi: | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | PÇ8. Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda bilinçli; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | PÇ9. Maden Mühendisliğinin etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | PÇ10. Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınma hakkında farkındalık.:. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | PÇ11. Maden Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ile çağın mühendislik alanındaki sorunları hakkında bilgi; Maden Mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Süreksizlikler ve mühendislik işlerine etkisi. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 2 | Süreksizliklerin makaslama dayanımını belirlemeye yönelik deneyler. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Gösteri, Anlatım |
| 3 | Üretim boşluğunun kayaçlara etkisi: Çökme (tasman) ve kayma hareketleri. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 4 | Çökme ve kaymaların Keinhorst ve Bals yöntemleri ile hesaplanması. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 5 | Şev stabilitesinin (duraylılığının) önemi ve ilgili tanımlar. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 6 | Şev stabilitesi araştırmalarının planlanması ve şev tasarımı aşamaları. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 7 | Şevlerde kayma (yenilme) mekaniği ve kayma türleri. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Şev stabilite analiz yöntemleri ve bilgisayar uygulamaları. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 10 | Şev stabilitesini etkileyen faktörler ve jeoteknik parametreler. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 11 | Su basıncı, pürüzlülük ve dolgu malzemesinin şev stabilitesine etkileri. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 12 | Düzlemsel kayma (yenilme) mekanizması ve analizleri. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 13 | Dairesel kayma (yenilme) mekanizması ve dilimler yöntemleri ile analiz. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 14 | Kama tipi kayma (yenilme) mekanizması ve stereografik izdüşüm yöntemi. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 15 | Kama tipi kayma analizleri ve problem çözümleri. | Ders notları ve kaynaklarda belirtilen referanslar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösteri |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 3 | 3 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 12 | 12 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 100 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 4,00 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||