Genel Bilgi
| Birim | MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ |
| GIDA MÜHENDİSLİĞİ PR. | |
| Kod | IG319 |
| Ad | Hygiene and Sanitation |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 5. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 2 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. HÜSEYİN ERTEN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. ASİYE AKYILDIZ
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Gıda üretiminde hijyen ve sanitasyonun önemini kavratmak, Mikroorganizma kaynaklı riskleri ve kontrol yöntemlerini öğretmek, Gıda işletmelerinde hijyen uygulamalarını tanıtmak, Temizlik ve dezenfeksiyon tekniklerini öğretmek, Gıda güvenliği sistemleri ile hijyen ilişkisini açıklamak
Dersin İçeriği
Hijyen ve sanitasyonun temel kavramları, Mikroorganizmalar ve kontaminasyon kaynakları, Gıda kaynaklı hastalıklar, Kişisel hijyen, Tesis ve ekipman hijyeni, Temizlik ve dezenfeksiyon yöntemleri, Sanitasyon kimyasalları, Haşere kontrolü, Atık yönetimi, HACCP ve hijyen ilişkisi GMP, GHP uygulamaları, Hijyen denetimleri ve validasyon, Gıda güvenliği mevzuatı, Sürdürülebilir hijyen uygulamaları
Dersin Ön Koşulu
Ders için ön koşul bulunmamaktadır
Kaynaklar
1.Food Hygiene and Sanitation De, S. S. (2015). Food Hygiene and Sanitation.New Delhi: CBS Publishers & Distributors. 2.Food Safety Management: APractical Guide for the Food Industry Motarjemi, Y., & Lelieveld, H. (2014). FoodSafety Management: A Practical Guide for the Food Industry. Academic Press.3.Principles of Food Sanitation Marriott, N. G., Schilling, M. W., & Gravani, R. B.(2018). Principles of Food Sanitation (6th ed.). Springer. 4.World HealthOrganization (2020). Food Safety Guidelines. Available at: https://www.who.intFood and Agriculture Organization (2011). Guide to Good Hygiene Practices forFood Safety. Rome: FAO. 5.Türk Standartları Enstitüsü TS EN ISO 22000 GıdaGüvenliği Yönetim Sistemleri Standardı
Notlar
Ders notları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Hijyen ve sanitasyon kavramlarını açıklar |
| ÖÇ02 | Mikroorganizma kaynaklı riskleri tanımlar |
| ÖÇ03 | Gıda güvenliği açısından hijyen uygulamalarını değerlendirir |
| ÖÇ04 | Temizlik ve dezenfeksiyon yöntemlerini açıklar |
| ÖÇ05 | Sanitasyon programları oluşturur |
| ÖÇ06 | Hijyen denetimlerini analiz eder |
| ÖÇ07 | Gıda işletmelerinde hijyen planı geliştirir |
| ÖÇ08 | HACCP ile hijyen ilişkisini açıklar |
| ÖÇ09 | Kontaminasyon risklerini azaltmaya yönelik çözümler geliştirir |
| ÖÇ10 | Mevzuata uygun hijyen uygulamalarını değerlendirir |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Matematik, fen bilimleri ve Gıda Mühendisliğine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık Mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi. | |
| PÖÇ01 | - | ||
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda Mühendisliği ve teknolojisi alanlarındaki karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda Mühendisliğinde karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Disiplin içi (Gıda Mühendisliği) ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi. | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; Gıda Mühendisliği alanında etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; Gıda Mühendisliği alanında bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etik ilkelerine uygun davranma, Gıda Mühendisliği alanında mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi. | 3 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda Mühendisliği alanında proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi. | 2 |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın Gıda Mühendisliği alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; Gıda Mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş, Hijyen ve sanitasyonun önemi | Gıda güvenliği kavramının araştırılması, Güncel bir gıda kaynaklı hastalık vakasının bulunması ve incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Temel kavramlar | Hijyen, sanitasyon ve dezenfeksiyon kavramlarının karşılaştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Mikroorganizmalar ve kontaminasyon | Gıdalarda yaygın patojen mikroorganizmaların araştırılması, Kontaminasyon yollarının listelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Gıda kaynaklı hastalıklar | Bir gıda kaynaklı hastalığın etken, bulaşma yolu ve belirtileri açısından incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay |
| 5 | Kişisel hijyen | Gıda çalışanları için hijyen kurallarının araştırılması, Eldiven kullanımının güvenilirliğinin değerlendirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Tesis ve ekipman hijyeni | Gıda işletmelerinde yüksek riskli yüzeylerin belirlenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Temizlik ve dezenfeksiyon | Temizlik ve dezenfeksiyon kavramlarının karşılaştırılması, Yaygın dezenfektan türlerinin araştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Genel tekrar yapılması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Sanitasyon kimyasalları | Klor, alkol ve kuaterner amonyum bileşiklerinin araştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Haşere kontrolü | Gıda işletmelerinde yaygın haşerelerin ve risklerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Atık yönetimi | Gıda atıklarının sınıflandırılması, Atıkların hijyen açısından risklerinin değerlendirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay |
| 12 | HACCP ve hijyen | HACCP’in 7 prensibinin araştırılması, Basit bir kritik kontrol noktası (CCP) örneğinin oluşturulması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | GMP ve GHP uygulamaları | GMP ve GHP uygulamalarının karşılaştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 14 | Hijyen denetimleri ve validasyon | Hijyen denetim süreçlerinin araştırılması, Validasyon ve doğrulama (verification) kavramlarının karşılaştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Gıda güvenliği mevzuatı | Gıda hijyeni ile ilgili bir mevzuatın incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Genel tekrar yapılması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Genel tekrar yapılması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 1 | 14 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 4 | 4 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 8 | 8 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 54 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,16 | ||
| AKTS | 2 AKTS | ||