SD0813 Kalıtım ve Çevre Etkileşimi

3 AKTS - 2-0 Süre (T+U)- 0. Yarıyıl- 2 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim REKTÖRLÜK
Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü
Kod SD0813
Ad Kalıtım ve Çevre Etkileşimi
Dönem 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı
Dönem Güz ve Bahar
Süre (T+U) 2-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 3 AKTS
Yerel Kredi 2 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye Üniversite Dersi
Etiket ÜOD Üniversite Ortak Ders
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Doç. Dr. Mervan BAYRAKTAR
Dersin Öğretim Elemanı Doç. Dr. Mervan BAYRAKTAR (Güz) (A Grubu) (Sor. Öğr. Ele.)


Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı, canlılarda gözlenen özelliklerin oluşumunda kalıtsal ve çevresel faktörlerin rollerini açıklamak; genotip ile fenotip arasındaki ilişkiyi öğretmek ve farklı genotiplerin değişen çevre koşullarına verdikleri tepkilerin anlaşılmasını sağlamaktır. Ders ayrıca büyüme, gelişme, verim, hastalık direnci, çevresel streslere dayanıklılık ve adaptasyon gibi özelliklerin genetik ve çevresel temellerini ortaya koymayı; kalıtım-çevre etkileşiminin hayvan yetiştiriciliği, ıslah, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir üretimdeki önemini kavratmayı amaçlamaktadır.

Dersin İçeriği

Kalıtım, çevre, genotip, fenotip ve varyasyon kavramları; genetik bilginin temel yapısı ve aktarılması; kalıtımın temel ilkeleri; genotip-fenotip ilişkisi; kalıtsal ve çevresel varyasyon; canlılarda büyüme, gelişme, verim ve adaptasyon özellikleri üzerine genetik ve çevresel faktörlerin etkileri; genotip × çevre etkileşimi; kalıtım derecesi ve fenotipik varyasyon; besleme, iklim, bakım, barınma ve yetiştirme koşullarının fenotip üzerindeki etkileri; epigenetik düzenlemeler; hastalık direnci, çevresel streslere dayanıklılık ve çevreye uyum; iklim değişikliği karşısında genetik çeşitlilik ve adaptasyon; kalıtım-çevre etkileşiminin hayvan yetiştiriciliği, ıslah ve sürdürülebilir üretim açısından önemi.

Dersin Ön Koşulu

Kaynaklar

Falconer, D. S. ve Mackay, T. F. C. Introduction to Quantitative Genetics. Bourdon, R. M. Understanding Animal Breeding. Nicholas, F. W. Introduction to Veterinary Genetics. Lynch, M. ve Walsh, B. Genetics and Analysis of Quantitative Traits. Mrode, R. A. Linear Models for the Prediction of Animal Breeding Values.

Notlar



Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Kalıtım, çevre, genotip, fenotip ve varyasyonla ilgili temel kavramları açıklar.
ÖÇ02 Genetik bilginin yapısını, organizasyonunu ve nesiller arasındaki aktarımını açıklar.
ÖÇ03 Canlılarda gözlenen özelliklerin oluşumunda genetik ve çevresel faktörlerin rollerini ayırt eder.


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 Kalıtım ve Çevre Kavramlarına Giriş Yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
2 Genetik Bilginin Temel Yapısı Yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
3 Kalıtımın Temel İlkeleri yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
4 Genotip ve Fenotip İlişkisi yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
5 Çevresel Faktörler ve Canlılar Üzerindeki Etkileri yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
6 Genotip × Çevre Etkileşimi yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
7 Kalıtsal ve Çevresel Varyasyon yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
8 Ara Sınavlar yok Ölçme Yöntemleri:
Ödev
9 Epigenetik ve Çevresel Düzenleme yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
10 Besleme ve Genetik Yapı Arasındaki İlişkiler yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
11 Büyüme, Gelişme ve Verim Özelliklerinde Kalıtım-Çevre Etkileşimi yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
12 Hastalık Direnci, Dayanıklılık ve Çevreye Uyum yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
13 İklim Değişikliği ve Canlılarda Adaptasyon yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
14 Kalıtım-Çevre Etkileşiminin Islah ve Biyoteknolojide Kullanımı yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
15 Sonuç yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
16 Yarıyıl Sonu Sınavları yok Ölçme Yöntemleri:
Ödev
17 Yarıyıl Sonu Sınavları yok Ölçme Yöntemleri:
Ödev


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 0 0 0
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 5 5
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 14 14
Toplam İş Yükü (Saat) 75
Toplam İş Yükü / 25 (s) 3,00
AKTS 3 AKTS

Güncelleme Zamanı: 05.08.2026 02:36