TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | REKTÖRLÜK |
| Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü | |
| Kod | SD0823 |
| Ad | Sağlıklı Beslenme |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | İngilizce |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Etiket | ÜOD Üniversite Ortak Ders |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Yeliz SERİN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Dr. Öğr. Üyesi Yeliz SERİN
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; bireylere yaşam boyu sağlıklı beslenme okuryazarlığı kazandırmak; besin öğeleri, dengeli beslenme ilkeleri, yaşam dönemlerine göre beslenme yaklaşımlarını tanıtmak; güncel beslenme sorunlarını (obezite, yetersiz/dengesiz beslenme, besin güvenliği, moda diyetler ve beslenme yanlış bilgileri) bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirebilme becerisi kazandırmaktır. Ders, bireylere günlük yaşamda uygulayabilecekleri, kanıta dayalı ve pratik beslenme bilgisi kazandırma hedefiyle tasarlanmıştır.
Dersin İçeriği
Beslenmenin tanımı ve temel ilkeleri; besin öğeleri (karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral, su) ve işlevleri; yeterli ve dengeli beslenme; besin grupları ve porsiyon kavramı; Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi ve besin piramidi; yaşam dönemlerine göre beslenme (çocukluk, ergenlik, yetişkinlik, yaşlılık, gebelik-emziklilik); ağırlık yönetimi ve enerji dengesi; obezite, yetersiz beslenme ve beslenmeyle ilişkili hastalıklardan korunma; besin güvenliği, besin etiketi okuma ve gıda katkı maddeleri; moda diyetler, popüler beslenme akımları ve bilimsel olmayan beslenme bilgisinin (misinformation) sorgulanması; sürdürülebilir ve çevre dostu beslenme.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Beslenme, Ed.Ayşe Baysal, Hatiboğlu Yayınları, Ankara, 2014. Ders notları
Notlar
Krause's Food & the Nutrition Care Process, 14th Edition Güncel hakemli dergilerden (Beslenme ve Diyet Dergisi vb.) seçilmiş makaleler.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerini ve besin öğelerinin vücuttaki işlevlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Besin gruplarını ve porsiyon miktarlarını kullanarak günlük beslenmesini planlayabilir. |
| ÖÇ03 | Kendi yaşam dönemine ve yaşam tarzına (öğrencilik, spor, vardiyalı çalışma vb.) uygun beslenme yaklaşımlarını uygulayabilir. |
| ÖÇ04 | Obezite, yetersiz/dengesiz beslenme ve beslenmeyle ilişkili kronik hastalık risklerini tanır ve korunma yollarını sıralar. |
| ÖÇ05 | Besin etiketlerini okuyup yorumlayabilir; güvenilir ve güvenilmeyen beslenme bilgisi kaynaklarını ayırt edebilir. |
| ÖÇ06 | Moda diyetleri ve popüler beslenme akımlarını bilimsel kanıt çerçevesinde eleştirel biçimde değerlendirebilir. |
| ÖÇ07 | Sürdürülebilir beslenme kavramını ve bireysel seçimlerin çevresel etkilerini açıklayabilir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Tanışma; dersin tanıtımı, işleyişi ve değerlendirme ölçütleri. Beslenme ve sağlık ilişkisine giriş | Yok | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Besin öğeleri I: Karbonhidratlar ve proteinler (tanım, sınıflandırma, işlevler, kaynaklar). | Ders notlarının önceden gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Besin öğeleri II: Yağlar, vitaminler, mineraller ve su. | Ders notlarının önceden gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri; besin grupları ve porsiyon kavramı. | Ders notlarının önceden gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi ve besin piramidi; günlük menü planlama uygulaması. | Kişisel bir günlük beslenme kaydı hazırlama | |
| 6 | Yaşam dönemlerine göre beslenme I: Çocukluk ve ergenlik dönemi. | Ders notlarının önceden gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 7 | Yaşam dönemlerine göre beslenme II: Yetişkinlik, gebelik-emziklilik ve yaşlılık dönemi. | Ders notlarının önceden gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Ağırlık yönetimi, enerji dengesi; obezite ve yetersiz beslenmeden korunma | Ders notlarının gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Besin güvenliği, besin etiketi okuma ve gıda katkı maddeleri. | Ders notlarının gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma |
| 11 | Moda diyetler, popüler beslenme akımları ve beslenmede yanlış bilgiyle (misinformation) mücadele. | Ders notlarının gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Bireysel Çalışma |
| 12 | Sürdürülebilir beslenme | Ders notlarının gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Genel değerlendirme | Dönem boyunca işlenen konuların gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Genel değerlendirme | Dönem boyunca işlenen konuların gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Anlatım, Soru-Cevap |
| 15 | Öğrenci temelli sağlıklı beslenme yaklaşımlarının geliştirilmesi | Dönem boyunca öğrenilen bilgilerin pratiğe dönüştürülmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 5 | 5 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 86 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,44 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||