SRB763 Sanat Okumaları

6 AKTS - 3-0 Süre (T+U)- . Yarıyıl- 3 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
SERAMİK (YL)
Kod SRB763
Ad Sanat Okumaları
Dönem 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı
Dönem Bahar
Süre (T+U) 3-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 6 AKTS
Yerel Kredi 3 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye Belirsiz
Tür Normal
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Aytuna CORA
Dersin Öğretim Elemanı
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.


Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı, öğrencilerin sanat düşüncesine yön veren temel ve güncel kuramsal yaklaşımları özgün metinler üzerinden incelemelerini, sanatın estetik, felsefi ve toplumsal boyutlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin sanat kuramlarına ilişkin kavramları çözümlemeleri, farklı düşünsel yaklaşımlar arasında ilişkiler kurmaları ve edindikleri kuramsal bilgileri seramik sanatının tarihsel ve çağdaş üretim pratikleriyle ilişkilendirmeleri hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği

Bu ders, sanat felsefesi, estetik ve sanat kuramı alanlarında yazılmış temel metinlerin okunması, çözümlenmesi ve tartışılmasını kapsar. Sanatın doğası, temsil, estetik deneyim, sanat eseri, yaratıcılık, malzeme, üretim, teknik ve sanatın toplumsal bağlamı gibi kavramlar farklı düşünürlerin yaklaşımları üzerinden ele alınır. Okumalar, seramik sanatının malzeme, biçim, üretim ve kavramsal ifade olanaklarıyla ilişkilendirilerek değerlendirilir. Öğrencilerin kuramsal metinleri karşılaştırmaları, eleştirel yorumlar geliştirmeleri ve kendi sanatsal araştırma ve üretim süreçleriyle ilişkilendirmeleri üzerinde durulur.

Dersin Ön Koşulu

Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.

Kaynaklar

Adnan Turani, Sanat Terimleri Sözlüğü, Remzi Kitabevi. Adnan Turani, Çağdaş Sanat Felsefesi, Remzi Kitabevi. İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi, Remzi Kitabevi. İsmail Tunalı, Tasarım Felsefesi, Fol Yayıncılık. Nejat Bozkurt, Sanat ve Estetik Kuramları, Sentez Yayıncılık. John Berger, Görme Biçimleri, Metis Yayınları. Juhani Pallasmaa, Düşünen El: Mimarlık ve Varoluşsal Bilgelik, İnkılap Kitabevi. Richard Sennett, Zanaatkar, Ayrıntı Yayınları. Sıtkı Erinç, Sanatın Boyutları, (yayınevi baskıya göre eklenebilir). Sıtkı Erinç, Sanat Psikolojisine Giriş, (yayınevi baskıya göre eklenebilir). Martin Heidegger, Sanat Eserinin Kökeni, Ütopya Yayınevi. Mehmet Yılmaz (Haz.), Sanatın Felsefesi / Felsefenin Sanatı, Ütopya Yayınevi. Rollo May (2013). Yaratma Cesareti (çev. A. Oysal). İstanbul: Metis Yayınları.

Notlar

Ders kapsamında temel kuramsal ve felsefi metinlerin yanı sıra, sanat düşüncesinin tarihsel ve güncel üretim pratikleriyle ilişkilendirilmesini sağlayan farklı yazılı, görsel ve işitsel kaynaklardan yararlanılır. Ulusal ve uluslararası sanat sergileri, bienaller, sergi katalogları, müze ve galeri yayınları, sanatçı monografileri, sanatçı söyleşileri ve röportajları, eleştiri yazıları, akademik makaleler, belgeseller ve dijital sanat arşivleri dersin tamamlayıcı kaynakları arasında yer alır. Çağdaş sanat ve seramik alanındaki güncel sergiler, sanatçı üretimleri ve küratoryal yaklaşımlar, ders kapsamında ele alınan kuramsal kavramlarla ilişkilendirilerek incelenir. Bu kaynaklar aracılığıyla öğrencilerin farklı sanatsal yaklaşımları karşılaştırmalı olarak değerlendirmeleri, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeleri ve kuramsal okumalarını güncel sanatsal pratiklerle ilişkilendirmeleri desteklenir.


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Sanat düşüncesine yön veren temel metinleri ve düşünürleri tanır, tarihsel bağlam içinde açıklar.
ÖÇ02 Sanat kuramına ilişkin temel kavramları (mimesis, estetik yargı, temsil, hakikat, aura vb.) açıklar ve tartışır.
ÖÇ03 Felsefi ve kuramsal metinleri analiz etme, yorumlama ve eleştirel değerlendirme becerisi kazanır.
ÖÇ04 Farklı düşünürlerin sanat anlayışlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
ÖÇ05 Okunan metinlerdeki kuramsal yaklaşımları sanat eserleri ve görsel örnekler üzerinden yorumlar.
ÖÇ06 Kuramsal bilgileri kendi sanatsal üretimi ve araştırma süreçleriyle ilişkilendirir.
ÖÇ07 Sanat alanında akademik tartışma yürütme ve yazılı/sözlü ifade becerisi geliştirir.


Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Sıra Tür Program Öğrenme Çıktıları Duzey
PÖÇ01 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Sanat ve tasarım alanının temel kuramsal bilgilerine sahiptir. 4
PÖÇ02 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Seramik sanatı ve tasarımı alanına ilişkin ileri düzey kuramsal, tarihsel ve uygulamalı bilgiye sahiptir. 4
PÖÇ03 Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik Seramik sanatına ilişkin güncel yaklaşımları, sanat kuramlarını ve çağdaş sanat pratiklerini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir. 2
PÖÇ04 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Seramik malzeme, teknik ve üretim süreçlerine ilişkin uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerilerini sanatsal çalışmalarında kullanır.
PÖÇ05 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Seramik sanatı alanında özgün fikirler geliştirir ve bu fikirleri sanatsal üretim süreçlerine dönüştürür.
PÖÇ06 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Sanatsal araştırma ve üretim süreçlerinde farklı disiplinlerin bilgi, yöntem ve yaklaşımlarından yararlanır.
PÖÇ07 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Seramik sanatı alanındaki problemleri tanımlar, araştırır ve yaratıcı çözüm önerileri geliştirir.
PÖÇ08 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Sanatsal araştırmalarında bilimsel ve sanatsal araştırma yöntemlerini kullanarak bağımsız çalışmalar yürütür.
PÖÇ09 Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik Kendi sanatsal üretimlerini ve diğer sanatçıların çalışmalarını estetik, kavramsal ve eleştirel bağlamda değerlendirir. 4
PÖÇ10 Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik Sanatsal çalışmalarını yazılı, sözlü ve görsel iletişim araçlarını kullanarak akademik ve sanatsal ortamlarda sunar. 3
PÖÇ11 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Seramik sanatı alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip eder ve mesleki gelişimini bağımsız olarak sürdürür.
PÖÇ12 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Farklı disiplinlerden sanatçılar, tasarımcılarla ortak projeler üretir.
PÖÇ13 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Geleneksel ve çağdaş seramik üretim yöntemlerini, malzeme ve yüzey araştırmalarını deneysel yaklaşımlarla bir araya getirerek sanatsal çalışmalar gerçekleştirir.


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 Derse giriş: Sanat nedir? Sanat okumalarının kapsamı, kuramsal metinleri okuma ve analiz yöntemleri. Dersin kapsamına ilişkin ön araştırma. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
2 Sanat kavramına giriş ve temel terminoloji: Sanat, estetik ve mimesis kavramlarının farklı kuramsal yaklaşımlar üzerinden değerlendirilmesi. Adnan Turani, Sanat Terimleri Sözlüğü; Nimet Keser, Sanat Sözlüğü. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
3 Sanatın tanımı, kapsamı ve taklit kavramı: Sıtkı Erinç ve Platon'un sanat anlayışlarının değerlendirilmesi. Sıtkı Erinç, Sanatın Boyutları; Platon, Devlet, VII. ve X. kitaplardan seçilmiş bölümler. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
4 Sanatın işlevi ve temsil: Aristoteles'in sanat ve mimesis anlayışı. Aristoteles, Poetika. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
5 Görme, algı ve temsil: John Berger'in görme biçimleri üzerine düşünceleri. John Berger, Görme Biçimleri. Seçilmiş sanat eserleri ve sergi görsellerinin incelenmesi. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
6 Sanat eserinin varlığı ve ontolojik yapısı: İsmail Tunalı'nın sanat ontolojisi yaklaşımı. İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi. Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma
7 Zanaat, malzeme, üretim ve deneyim: Richard Sennett'in zanaatkârlık anlayışının sanatsal üretimle ilişkilendirilmesi. Richard Sennett, Zanaatkâr. Seramik sanatından üretim örneklerinin incelenmesi. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
8 Ara Sınavlar Ara sınav ödevinin hazırlanması. Ölçme Yöntemleri:
Ödev
9 Sanat ve hakikat: Martin Heidegger'in sanat eserinin kökenine ilişkin yaklaşımı. Martin Heidegger, Sanat Eserinin Kökeni. Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma
10 Sanat, teknoloji ve yeniden üretim: Walter Benjamin'in sanat eserinin özgünlüğüne ilişkin yaklaşımı. Walter Benjamin, Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Yapıtı. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
11 Modern sanat kuramları ve estetik yaklaşımlar: Sanat düşüncesindeki dönüşümlerin değerlendirilmesi. Nejat Bozkurt, Sanat ve Estetik Kuramları. Seçilmiş sergi kataloglarının incelenmesi. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
12 Temsil, dil ve imge: Michel Foucault'nun sanat ve temsil ilişkisine yaklaşımı. Michel Foucault, Bu Bir Pipo Değildir. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
13 Sanat ve psikoloji: Sanatsal algı, deneyim ve üretimin psikolojik boyutları. Sıtkı Erinç, Sanat Psikolojisine Giriş. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
14 Sanat ve yaratıcılık: Rollo May'in yaratıcı süreç ve sanatçıya ilişkin yaklaşımı. Rollo May, Yaratma Cesareti. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
15 Çağdaş sanat düşüncesine genel bakış: Kuramsal metinler ile güncel sanat ve seramik üretimleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. Ders boyunca incelenen metinlerin gözden geçirilmesi. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
16 Yarıyıl Sonu Sınavları Final değerlendirmesi: Kuramsal metinlere dayalı araştırma ödevlerinin teslimi ve değerlendirilmesi. Final ödevinin hazırlanması. Ölçme Yöntemleri:
Ödev
17 Yarıyıl Sonu Sınavları Final ödevinin hazırlanması Ölçme Yöntemleri:
Ödev


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 6 84
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 1 8 8
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 3 3
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 3 3
Toplam İş Yükü (Saat) 140
Toplam İş Yükü / 25 (s) 5,60
AKTS 6 AKTS

Güncelleme Zamanı: 13.10.2026 06:00