TE105 Türk Dili Tarihi I

3 AKTS - 2-0 Süre (T+U)- 1. Yarıyıl- 2 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI PR.
Kod TE105
Ad Türk Dili Tarihi I
Dönem 2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılı
Yarıyıl 1. Yarıyıl
Süre (T+U) 2-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 3 AKTS
Yerel Kredi 2 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye Lisans Dersi
Tür Normal
Etiket Z Zorunlu
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Prof. Dr. ENGİN ÇETİN
Dersin Öğretim Elemanı Prof. Dr. ENGİN ÇETİN (Güz) (A Grubu) (Sor. Öğr. Ele.)


Dersin Amacı / Hedefi

Yazılı ilk kaynaklardan itibaren Türk dili tarihini 13. yüzyıla kadar özellikleri ile tanıtmak, öğrenciyi yazı ile izlenemeyen dönemler hakkında bilgilendirmek.

Dersin İçeriği

Genel olarak dil tarihinin malzemesi, yararlandığı bilim dalları,diller arası ilişkiler, dil tarihi ve Türk dil tarihine ilişkin kaynak (bibliyografya) bilgisi.

Dersin Ön Koşulu

yok

Kaynaklar

Notlar

Ders Notu ve Kitaplar:Diğer Kaynaklar:


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Dil tarihi araştırmalarının malzemesini, kaynaklarını ve yöntemini açıklar.
ÖÇ02 Dil tarihi malzemesinden yola çıkarak dilin en eski dönemlerini analiz eder.
ÖÇ03 Çin kaynaklarındaki Hun dili malzemesini ve özelliklerini sıralar.
ÖÇ04 Türkçenin r/l kolunu oluşturan Tuna Bulgarcası, Volga Bulgarcası ve Çauvşça dil malzemesini açıklar.
ÖÇ05 Altay dilleri teorisini, teorinin dayanaklarını ve güçsüz yönlerini sıralar.
ÖÇ06 Türkçenin z/ş koluna ait ilk yazı dili olan Eski Türkçe dönemini eserleri ve özellikleriyle açıklar.
ÖÇ07 Eski Türkçe Karahanlı Türkçesi ilişkisini ile iki dönemin benzer ve farklı yönleriyle değerlendirir.
ÖÇ08 13. yy.'a kadar gelişen tarihi Türk yazı dillerini diğer tarihi ve çağdaş lehçeleri açıklar.


Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Sıra Tür Program Öğrenme Çıktıları Duzey
PÖÇ01 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Türk Dili ve Edebiyatının tarihî ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla açıklar. 4
PÖÇ02 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder. 3
PÖÇ03 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Bağımsız veya grupla birlikte edebî metinler üzerinde çalışma yapar. 2
PÖÇ04 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili temel kaynaklara başvurur. 4
PÖÇ05 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Türk Dili ve Edebiyatı alanına ilişkin akademik makaleleri okur, bilimsel yöntemlerle metinler yazar. 4
PÖÇ06 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Kazandığı bilgi ve beceriyle edebî metinlere eleştirel şekilde yaklaşır.
PÖÇ07 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini anlatır. 2
PÖÇ08 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Disiplinler arası çalışmalar yapar. 2
PÖÇ09 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Dil ve edebiyat yöntemlerini kullanarak elde edilen sonuçları sözlü ve görsel olarak sunar. 3
PÖÇ10 Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik Türkçeyi etkin olarak kullanarak yazılı ve sözlü iletişim kurar.
PÖÇ11 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Eleştirel ve yaratıcı düşünce yetisiyle akademik dürüstlük ilkelerine uygun davranır. 3
PÖÇ12 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Yaşamı boyunca gerekli olabilecek temel bilgi ve beceriyi kullanır.
PÖÇ13 Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik Türkolojinin sorunlarına çözüm üreterek gelişmesine katkı sağlar. 4
PÖÇ14 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yeri ve önemini açıklar. 4
PÖÇ15 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Okuma, dinleme, konuşma, akıcı ve estetik yazı yazma becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanır. 2
PÖÇ16 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Mesleki gelişimlerinin yanı sıra ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, kültürel, sanatsal ve sosyal alanlarda eğitim gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir.


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 Genel olarak dil tarihinin malzemesi, yararlandığı bilim dalları, diller arası ilişkiler, dil tarihi ve Türk dili tarihine ilişkin kaynak (bibliyografya) bilgisi. Hun dili malzemesi ve özelikleri ödev olarak verilecektir.
2 Çin kaynaklarındaki Türkçe malzeme, Hunca bu malzemenin ses bilgisi özellikleri, tarihi ve çağdaş Türk yazı dilleriyle karşılaştırmalı olarak karşılaştırılması. Tuna Bulgarları ve dil malzemesi bu malzemenin özelikleri ödev olarak verilecektir.
3 Tuna Bulgarcasına ait malzemenin tanıtımı ve ses bilgisi özellikleri, tarihi zemin, tarihi lehçeler ve günümüz lehçeleri ile karşılaştırma. Tuna Bulgarcası, Volga Bulgarcası ve Çuvaşçanın ilgisi ve ses denklikleri konusu ödev olarak verilecektir.
4 Türkçenin r/l kolu ve z/ş kolu arasındaki denklik ve Altay dilleri ilişkisi. r/l kolundaki Tuna Bulgarcası, Volga Bulgarcası, Çuvaşça ile z/ş kolundaki Orhon Türkçesinden başlayarak günümüz lehçelerine kadar denklik ve karşılaştırmalar. Altay Dilleri teorisi ve teorinin dayanakları konusu ödev olarak verilecektir.
5 Altay Dilleri teorisinin dayanakları, teorinin savunucuları. Altay dilleri, bu dillerin yazılı ilk malzemeleri vb. ödev olarak verilecektir.
6 Altay dilleri olarak değerlendirilen diller, Türkçe, Moğolca, Mançu-Tunguz dilleri, Korece ve Japoncanın tarihi malzemelerinin karşılaştırılması, tarihi ve coğrafi ilişkilerin değerlendirilmesi. Altay Dilleri teorisinin güçsüz noktaları araştırılacaktır.
7 Altay Dilleri Teorisine karşı çıkan araştırmacıların dayanakları, eleştirileri. Altay Dilleri teorisinin güçsüz noktaları araştırılacaktır.
8 Ara sınav
9 z/ş kolunun en eski yazılı belgeleri, Orhon yazıtları, yazıtların bulunuşu, Orhon Türkçesi dil özellikleri, alfabenin özellikleri. I. ve II. Doğu Türk Kağanlığı, Uygur Bozkır Kağanlığı tarihine genel bakış. Orhon Türkçesi metinleri, metinler üzerindeki çalışmalar ödev olarak verilecektir.
10 Orhon Türkçesi metinleri, metin yayınları, konuyla ilgili temel kaynaklar (bibliyografya) Uygurca metinler, Uygurların bağlı oldukları inanç sistemleri, Uygurcanın dil özellikleri konuları araştırılacaktır.
11 Uygurca metinlerin bulunması, işlenmesi, Uygurların dahil oldukları inanç çevreleri, Uygur metinlerinin yazımında kullanılan alfabeler, Uygurca malzemenin niteliği: el yazmaları, blok baskı, taş yazıtlar, Uygurcanın Orhon Türkçesi ile ayırt edici özellikleri, tarihte Uygurlar. İk İslami Türk yazı dili olarak Karahanlı Türkçesi konusu ödev olarak verilecektir.
12 Uygurca ile Karahanlıca arasındaki ilişkiler, ilk İslami Türk yazı dili olarak Karahanlı Türkçesi, eserleri, Karahanlı tarihi. Karahanlı Türkçesinin metinleri konusu araştırılacaktır.
13 Dönem eserleri, Divanü Lügati´t-Türk, Kutadgu Bilig, Atebetü´l-Hakayık, Rylands Kuran Tercümesinin tanıtımı, özellikleri, yapılan çalışmalar. Karahanlı Türkçesinin metinleri konusu araştırılacaktır.
14 Karahanlı Türkçesinin ses bilgisi, biçim bilgisi vb. özellikleri açısından ayırt edici yönleri. Karahanlı Türkçesinin metinleri konusu araştırılacaktır.
15 Karahanlı Türkçesinin ses bilgisi, biçim bilgisi vb. özellikleri açısından ayırt edici yönleri. Karahanlı Türkçesinin metinleri konusu araştırılacaktır.
16 yarı yıl sonu sınavı
17 yarı yıl sonu sınavı


Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri

Değerlendirme Türü Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi
1. Ara Sınav 100 40
Genel Değerlendirme
Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam 100 40
1. Yıl Sonu Sınavı - 60
Genel Toplam - 100


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 0 0 0
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 6 6
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 16 16
Toplam İş Yükü (Saat) 78
Toplam İş Yükü / 25 (s) 3,12
AKTS 3 AKTS

Güncelleme Zamanı: 30.04.2025 02:09