TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | SÖ791 |
| Ad | Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri I |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Enstitü Bilimsel Araştırma Yöntemleri |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. FİLİZ YURTAL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilerin bilimsel bilgi ve bilimsel araştırmanın temel özelliklerini ve sosyal bilimlerdeki temel bilimsel paradigmaları kavramalarını; bilimsel yayınları eleştirel olarak okuyup değerlendirmelerini; araştırılabilir bir problem belirlemelerini; bilimsel veri tabanlarını etkili biçimde kullanarak ilgili alanyazına ulaşmalarını; alanyazını eleştirel olarak inceleyip sentezlemelerini; araştırma boşluğunu ortaya koymalarını ve akademik yazım, bilimsel etik ve APA 7 kurallarına uygun bilimsel metin oluşturma becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bilgi, bilimsel bilgi, bilim ve bilimsel araştırmanın özellikleri; sosyal bilimlerde bilimsel paradigmalar; bilimsel yayın türleri ve bilimsel araştırma makalesinin yapısı; bilimsel çalışmaların eleştirel okunması ve değerlendirilmesi; araştırma konusu ve araştırma probleminin belirlenmesi; problem durumunun oluşturulması; araştırmanın gerekçesi ve önemi; bilimsel bilgiye erişim; akademik veri tabanları, anahtar sözcükler ve tarama stratejileri; bilimsel kaynakların seçilmesi ve değerlendirilmesi; eleştirel alanyazın incelemesi ve sentezi; araştırma boşluğunun belirlenmesi; akademik yazma; kaynaklara dayalı bilimsel metin oluşturma; APA 7 atıf ve kaynak gösterme kuralları; bilimsel araştırma ve yayın etiği; akademik dürüstlük ve bilimsel çalışmalarda yapay zekânın etik kullanımı.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. Sage. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. American Psychological Association. (2020). Publication Manual of the American Psychological Association (7th ed.). American Psychological Association.
Notlar
Ders kapsamında öğrencilerin araştırma konularına göre güncel ulusal ve uluslararası hakemli makaleler, lisansüstü tezler, yöntem makaleleri ve akademik veri tabanlarında yer alan bilimsel yayınlar kullanılacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bilim, bilimsel bilgi, bilimsel araştırma ve sosyal bilimlerdeki temel bilimsel paradigmaları açıklar ve karşılaştırır. |
| ÖÇ02 | Bilimsel yayınların temel özelliklerini tanır ve bilimsel bir araştırma makalesini eleştirel olarak değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Bir araştırma konusunu bilimsel olarak araştırılabilir bir probleme dönüştürür ve araştırma problemini gerekçelendirir. |
| ÖÇ04 | Bilimsel veri tabanlarını ve uygun arama stratejilerini kullanarak araştırma problemine ilişkin alanyazına ulaşır ve kaynakların bilimsel niteliğini değerlendirir. |
| ÖÇ05 | İlgili alanyazını eleştirel olarak değerlendirir, çalışmalar arasındaki ilişkileri sentezler ve araştırma boşluğunu ortaya koyar. |
| ÖÇ06 | Akademik yazım ilkelerine ve APA 7 kurallarına uygun biçimde kaynaklara dayalı bilimsel metin oluşturur. |
| ÖÇ07 | Bilimsel araştırma ve yayın etiği ile akademik dürüstlük ilkelerini açıklar ve bilimsel çalışmalarında uygular. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uzmanlık alanına uygun temel bilimsel araştırma ve analiz yöntemlerini kullanır. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul 1.-4. sınıf programlarını ve dayandıkları temel ilkeleri tartışır. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul 1.-4. sınıf kapsamında yer alan gelişim ve öğrenme kuramlarını tartışır. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim strateji, yöntem ve tekniklerinin dayanaklarını açıklar. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili disiplinler arasındaki etkileşimi açıklar. | 2 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul 1.-4. sınıf konu alanlarının (Sosyal Bilgiler, Türkçe, Fen Bilgisi, Matematik gibi) öğretim ilkelerini uzmanlık düzeyinde açıklar. | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sınıf öğretmenliği alan bilgileri ile farklı alanlardaki bilgileri ilişkilendirerek kullanır. | 2 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanındaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri (makale, tez vb.) eleştirel bir gözle değerlendirir. | 5 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ulusal ve uluslararası düzeydeki sınıf öğretmenliğine yönelik uygulamaları eleştirel bir bakış açısıyla yorumlar. | 3 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir bilimsel araştırmayı planlayıp yürütür. | 4 |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Disiplinler arası bir anlayışla öğretim stratejisi, yöntem ve tekniklerini kullanır, geliştirir, derinleştirir. | |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütmeye istekli olur. | 4 |
| PÖÇ13 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili sorunların çözümlenmesini gerektiren durumlarda takım çalışması veya liderlik yapar. | |
| PÖÇ14 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilimsel ve sosyal konuları eleştirel bir bakış açısıyla sorgular ve yeni bakış açılarına açıktır. | 5 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanındaki çalışmaları yaşam boyu öğrenme çerçevesinde yürütür. | 3 |
| PÖÇ16 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sosyal ve teknolojik gelişmeleri takip eder. | 3 |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sınıf öğretmenliği alanında yürüttüğü bilimsel bir çalışmayı nitel ve nicel verilerle destekleyerek yazılı, sözlü ve görsel olarak uzman veya uzman olmayan kişilere sunar. | 4 |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bilgi ve iletişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır. | 4 |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanına ilişkin bilgileri anlayacak, sözlü ve yazılı iletişim kurabilecek düzeyde Avrupa dil portföyü dillerinden birisini kullanır. | 2 |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanı ile ilgili bilimsel bir araştırma ya da proje yürütürken veya bir çalışmayı yorumlarken toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun davranır. | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı; bilimsel araştırma süreci ve lisansüstü düzeyde araştırmacı olma | Ders bilgi paketini inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Bilgi, bilimsel bilgi, bilim ve bilimsel araştırmanın özellikleri | Okuma, kavram haritası | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Sosyal bilimlerde bilimsel paradigmalar: pozitivizm, post-pozitivizm, yorumlayıcı yaklaşım ve pragmatizm | Okuma ve karşılaştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 4 | Bilimsel yayın türleri ve bilimsel araştırma makalesinin yapısı | Bir makale getirme ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Bilimsel bir araştırmayı okuma, anlama ve eleştirel değerlendirme | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Araştırma konusu seçimi ve araştırma probleminin belirlenmesi | Olası araştırma konusu belirleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Problem durumunun oluşturulması; araştırmanın gerekçesi, önemi ve araştırma boşluğu | Problem durumu örneklerini inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınav | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Bilimsel bilgiye erişim: akademik veri tabanları, anahtar sözcükler ve etkili tarama stratejileri | Kendi konusunda ön tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Bilimsel kaynakların seçilmesi ve değerlendirilmesi: uygunluk, nitelik, güncellik ve güvenilirlik / | Kaynak değerlendirme | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 11 | Eleştirel alanyazın incelemesi: özetlemeden senteze, tematik düzenleme ve araştırma boşluğunun temellendirilmesi | Seçilen çalışmaların karşılaştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | Akademik yazma: akademik dil, paragraf oluşturma, doğrudan alıntı, paraphrase ve kaynaklarla yazma | Akademik paragraf hazırlama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | APA 7: metin içi atıflar, kaynakça, tablo ve şekiller | APA örneklerini inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Bilimsel araştırma ve yayın etiği; akademik dürüstlük ve yapay zekânın etik kullanımı | Etik vakaları inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Araştırma problemi ve alanyazının bütünleştirilmesi; öğrenci çalışmalarının değerlendirilmesi; genel değerlendirme | Dönem çalışmasının tamamlanması | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 2 | 6 | 12 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 160 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,40 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||