TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ |
| TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI PR. | |
| Kod | TE339 |
| Ad | Dilbilim |
| Dönem | 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 5. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. MUNA YÜCEOL ÖZEZEN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. MUNA YÜCEOL ÖZEZEN
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersle İnsan dilinin ne olduğu konusunda salt dilbilgisel yaklaşımların yeterli olmadığını, bunun için dilbilimsel yöntemlere de başvurmak gerektiğini kavratmak amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Dilbiliminin tarihi ve tanımı, dilbilimin temel kavramlarının ve terminolojisinin tanıtılması bu dersin içeriğini oluşturmaktadır.
Dersin Ön Koşulu
yok
Kaynaklar
Notlar
Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil, Anaçizgileriyle Dilbilim, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2007 Berke Vardar, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, ABC Kitabevi, İstanbul 1998 Dilbilim: Temel Kavramlar, Sorunlar, Tartışmalar, (Yayıma Hazırlayan: Ahmet Kocaman), Dil Derneği Yayınları, Ankara 2006 Kerim Demirci, Türkoloji İçin Dilbilim (Konular, Kavramlar, Teoriler), 2. Baskı, Anı Yayıncılık, Ankara, 2014.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Dilbilimin temel kavram ve terimlerini tanır. |
| ÖÇ02 | Dilbilimin temel kuramları konusunu kavrar. |
| ÖÇ03 | Dilbilim ile dilbilgisi arasındaki farklılık ve benzerlikleri tanır. |
| ÖÇ04 | Türkiyede dilbilim üzerine yapılmış genel çalışmaları tanır. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Türk Dili ve Edebiyatının tarihî ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla açıklar. | 3 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder. | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bağımsız veya grupla birlikte edebî metinler üzerinde çalışma yapar. | |
| PÖÇ04 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili temel kaynaklara başvurur. | 4 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Türk Dili ve Edebiyatı alanına ilişkin akademik makaleleri okur, bilimsel yöntemlerle metinler yazar. | 3 |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Kazandığı bilgi ve beceriyle edebî metinlere eleştirel şekilde yaklaşır. | 4 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini anlatır. | 3 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Disiplinler arası çalışmalar yapar. | 3 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Dil ve edebiyat yöntemlerini kullanarak elde edilen sonuçları sözlü ve görsel olarak sunar. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Türkçeyi etkin olarak kullanarak yazılı ve sözlü iletişim kurar. | 4 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eleştirel ve yaratıcı düşünce yetisiyle akademik dürüstlük ilkelerine uygun davranır. | 4 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Yaşamı boyunca gerekli olabilecek temel bilgi ve beceriyi kullanır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Türkolojinin sorunlarına çözüm üreterek gelişmesine katkı sağlar. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yeri ve önemini açıklar. | 4 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Okuma, dinleme, konuşma, akıcı ve estetik yazı yazma becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanır. | 4 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki gelişimlerinin yanı sıra ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, kültürel, sanatsal ve sosyal alanlarda eğitim gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dillerin oluşum teorileri, doğalcılar-yapaycılar | kaynak okuma | |
| 2 | dilbilim ve dilbilgisi arasındaki farklılıklar ve benzerlikler | kaynak okuma | |
| 3 | Türkiyede dilbilim | kaynak okuma | |
| 4 | dilbilimin kısa tarihi ve F. Saussure | kaynak okuma | |
| 5 | Saussure in yapısalcı yaklaşımında temel kavram ve terimler (dil-söz, art zaman-eşzaman) | kaynak okuma | |
| 6 | Saussure in yapısalcı yaklaşımında temel kavram ve terimler (gösterge, göstergelerin nedensizliği, uzlaşımsallık) | kaynak okuma | |
| 7 | Saussure in yapısalcı yaklaşımında temel kavram ve terimler ( dizim (sentegma)-dizi (paradigma) | kaynak okuma | |
| 8 | Ara Sınav | Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi. | |
| 9 | dilbilgiselleşme, kodlama (işaretleme) | kaynak okuma | |
| 10 | A. Martinet ve dilin çift eklemliliği | kaynak okuma | |
| 11 | dilbilimin alt başlıkları (sesbilgisi, sesbilim, sesbirim, sesbirimsel değişke, IPA) | kaynak okuma | |
| 12 | dilbilimin alt başlıkları (biçimbilgisi, biçimbirim, biçimbirimsel değişke, biçimbirim tasnifleri) | kaynak okuma | |
| 13 | dilbilimin alt başlıkları (sözdizim, sözce, söylem) | kaynak okuma | |
| 14 | başlıca dilbilim ekolleri | kaynak okuma | |
| 15 | Genel değerlendirme | kaynak okuma | |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi. | |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi. |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 16 | 16 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 78 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,12 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||