TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ |
| HEMŞİRELİK PR. | |
| Kod | HML240 |
| Ad | Bulaşıcı Hastalıklar ve Epidemiyoloji |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 4. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi MÜJDE KERKEZ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Dr. Öğr. Üyesi MÜJDE KERKEZ
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, hemşirelik öğrencilerinin bulaşıcı hastalıkların epidemiyolojisini, bulaş zincirini, korunma stratejilerini ve enfeksiyon kontrol ilkelerini kavramalarını sağlamak; birey, aile ve toplum düzeyinde kanıta dayalı hemşirelik bakımını planlayabilen mesleki yetkinlik kazandırmaktır
Dersin İçeriği
Bulaşıcı hastalıklara giriş, bulaşıcı hastalık yapan etkenler, enfeksiyon zinciri, bulaşıcı hastalıkların klinik özellikleri, bulgu-belirtileri, kontrolü, korunma, el hijyeni, bağışıklama, bulaşıcı hastalıklar epidemiyolojisi, hava yolu ile, su ve besinlerle, deri ve mukoza yolu ile, cinsel yolla, kan ve kan ürünleri ile ve zoonotik yolla bulaşan hastalıklar, hastane enfeksiyonları ve yönetimi, bulaşıcı hastalıklarda risk grupları, uluslararası sağlık açısından bulaşıcı hastalıklar, veri kaynakları ve internet kullanımı
Dersin Ön Koşulu
yok
Kaynaklar
Ercan Şahin, N. (2023). Bulaşıcı hastalıklar ve hemşirelik bakımı. Nobel Akademik Yayıncılık. Görak, G., Savaşer, S., & Yıldız, S. (2018). Bulaşıcı hastalıklar hemşireliği. Nobel Tıp Kitabevleri.World Health Organization. (2021). Immunization Agenda 2030: A global strategy to leave no one behind. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development.
Notlar
Ercan Şahin, N. (2023). Bulaşıcı hastalıklar ve hemşirelik bakımı. Nobel Akademik Yayıncılık. Görak, G., Savaşer, S., & Yıldız, S. (2018). Bulaşıcı hastalıklar hemşireliği. Nobel Tıp Kitabevleri.World Health Organization. (2021). Immunization Agenda 2030: A global strategy to leave no one behind. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bulaşıcı hastalıkların temel kavramlarını ve epidemiyolojik özelliklerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Enfeksiyon zincirinin bileşenlerini analiz eder; birey, aile ve toplum düzeyinde bulaşın önlenmesine yönelik kanıta dayalı hemşirelik girişimlerini planlar ve uygular. |
| ÖÇ03 | Bağışıklama ilkelerini ve toplum sağlığı açısından önemini, kanıta dayalı bilgiler doğrultusunda değerlendirir ve güncel gelişmeleri yaşam boyu öğrenme yaklaşımıyla izler. |
| ÖÇ04 | Solunum, sindirim, temas ve vektör kaynaklı hastalıklarda bakım yaklaşımlarını, kanıta dayalı rehberler doğrultusunda güvenli bakım ilkelerine uygun olarak uygular. |
| ÖÇ05 | Zoonotik ve afet kaynaklı enfeksiyon risklerini, kanıta dayalı yaklaşımlar ve risk yönetimi ilkeleri doğrultusunda değerlendirir ve yönetir. |
| ÖÇ06 | Sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonları önlemeye yönelik stratejileri, kanıta dayalı rehberler doğrultusunda açıklar ve güvenli bakım uygulamaları ile ilişkilendirir. |
| ÖÇ07 | Sürveyans sistemlerinin bulaşıcı hastalık kontrolündeki rolünü, kanıta dayalı veriler ışığında tartışır ve güncel sistemleri yaşam boyu öğrenme yaklaşımıyla izler. |
| ÖÇ08 | Toplum eğitimine yönelik koruyucu sağlık programlarını, kanıta dayalı yaklaşımlar doğrultusunda planlar ve toplumun sağlık okuryazarlığını geliştirmeye yönelik sürdürülebilir öğrenme stratejileriyle destekler. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan vücudunu oluşturan hücre, doku, organ, sistemlerin yapı ve fonksiyonlarını, bu sistemlerin birbirleriyle olan ilişkilerini bilir. Sağlıklı ve hasta bireyin yapısını, fizyolojik fonksiyonlarını açıklar, sağlıktan sapma durumlarını tanımlar, uygun hemşirelik girişimlerini planlar. | 3 |
| PÖÇ02 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Temel insan gereksinimleri doğrultusunda birey, aile ve topluma sağlık alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak hemşirelik bakımını uygular. | 4 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hemşirelik bakımına temel oluşturan kanıta dayalı bilimsel bilgiyi, etik ilkeleri ve etkili iletişim tekniklerini kullanarak rol ve sorumlulukları çerçevesinde sağlığı koruma ve geliştirmede uygun hemşirelik sürecini uygular. | 5 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hemşirelikle ilgili gelişmeleri bilimsel yöntemleri kullanarak değerlendirir. Sağlıklı ve hasta bireyin sağlık bakım ihtiyaçlarını karşılamada kanıta dayalı uygulamalardan yararlanma yollarını bilir | 5 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrenme ve öğretme sürecini hemşirelik hizmetlerinde nasıl kullanacağını bilir | 4 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık politikaları, sağlık mevzuatı ve yönetim sürecini hemşirelik hizmetlerinde nasıl kullanacağını, görev, yetki ve sorumluluklarını bilir | 3 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilimsel bilginin üretimi ile ilgili yöntemleri bilir. Bilimsel problem çözme yönteminin nasıl kullanılacağını bilir | 3 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel, kültürel değerler ve mesleki etik ilkelere uygun davranır | 4 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Sağlık politikalarının oluşturulmasına ve toplumun sağlık düzeyinin yükseltilmesine katkı sağlar. | 4 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mesleki sorunları çözmede sorumluluk üstlenir | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Öğrenme gereksinimlerinin bilincinde yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. Bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda kendini geliştirici faaliyetlere (TÜBİTAK gibi ulusal destekli projelere katılmak, mesleki etkinlik, üniversitenin sosyal kulüpleri vb) katılır. | 3 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sağlıkla ilgili uygulamalarda ekibin etkin bir üyesi olarak sorumluluk alır | 4 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki gelişiminin yanı sıra, ilgi yetenekleri doğrultusunda bilimsel, sosyal, kültürel ve sanatsal alanlarda öğrenme gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir; bir yabancı dil kullanarak alanındaki bilgileri izler ve mesleki uygulamalarında kullanır. | 3 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Alanının gerektirdiği bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanır. | 2 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Toplumun sağlığını kitlesel olarak etkileyen doğal afet, salgın vb. durumlarda hemşirelik bakım önceliklerini belirler ve kriz yönetiminde aktif rol alır. | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Bulaşıcı hastalıklara giriş, tanım ve kavramların tanıtılması | Bulaşıcı hastalıkların tanımı, enfeksiyon zinciri ve bulaş yollarına ilişkin temel kavramların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap |
| 2 | Bulaşıcı hastalıkların epidemiyolojisi | Bulaşıcı hastalıkların epidemiyolojisi, küresel hastalık yükü ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (2021–2030) kapsamında bulaşıcı hastalıkların önlenmesine yönelik stratejilere ilişkin güncel kaynakların incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Enfeksiyon Süreci ve Bulaşıcı Hastalıkların Genel Özellikleri | Enfeksiyon sürecinin aşamaları (ajan, konak, çevre), enfeksiyon zinciri ve bulaşıcı hastalıkların genel özelliklerine ilişkin temel ve güncel kaynakların incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 4 | Bağışıklama hizmetleri | Bağışıklama hizmetlerinin kapsamı, aşı türleri, ulusal bağışıklama programları ve aşı ile önlenebilir hastalıkların kontrolüne yönelik güncel ve kanıta dayalı kaynakların incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Bağışıklama hizmetleri ve Genişletilmiş Bağışıklama Programı | Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2030 doğrultusunda Hedef 3'ün incelenmesi, Sağlık Bakanlığı Genişeltilmiş Bağışıklama Programı rehberinin incelenmesi, Ulusal Bağışıklama Programı ve aşı ile önlenebilir hastalıkların kontrolüne yönelik güncel ve kanıta dayalı kaynakların incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Solunum yolu ile bulaşan infeksiyon hastalıkları ve hemşirelik bakımı (Soğuk Algınlığı, Grip, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Suçiçeği, Kızıl, Boğmaca, Difteri, Pnömoni , Menenjit, Tüberküloz, SARS | Solunum yolu bulaşıcı hastalıklarının epidemiyolojisi, bulaş yolları, klinik özellikleri ve hemşirelik bakım yaklaşımlarına ilişkin ulusal ve uluslararası güncel ve kanıta dayalı kaynakların incelenmesi.Sağlık Bakanlığı Bulaşıcı Hastalıklar Rehberinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Hava yolu ile bulaşan hastalıklar ve hemşirelik | Sindirim yolu ile bulaşan enfeksiyon hastalıklarına ilişkin ulusal düzeyde T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Rehberi ile Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü yayınlarının; ayrıca uluslararası düzeyde World Health Organization tarafından hazırlanan Foodborne Diseases Burden Epidemiology Reference Group (FERG) raporları ile kolera, Hepatit A ve poliomyelite ilişkin fact sheet’lerin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınav | Sınav | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Temas Yolu İle Bulaşan Hastalıklar ve Hemşirelik Bakımı (Tetanos, Trahom, Bitlenme, Uyuz, Lepra, Hepati B, Hepatit C, Gonore , Sifiliz, HIV/AIDS | Temas yoluyla bulaşan enfeksiyon hastalıklarına ilişkin ulusal düzeyde T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan rehber ve kontrol programlarının; ayrıca uluslararası düzeyde World Health Organization tarafından hazırlanan tetanoz, trahom, HIV/AIDS, viral hepatitler ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yönelik güncel kılavuzların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Zoonozlarla Bulaşan Hastalıklar ve Hemşirelik Bakımı (Kuduz, Toksoplazmoz, Kistik Ekinokokkozis, Bruselloz, Şarbon, Covid-19) | Tek Sağlık (One Health) yaklaşımı kapsamında insan, hayvan ve çevre sağlığı arasındaki etkileşimi ele alan ve çok sektörlü iş birliğini vurgulayan Dünya Sağlık Örgütü öncülüğünde geliştirilen One Health Joint Plan of Action (2022-2026) ile ilgili uluslararası rehberlerin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Vektörlerle Bulaşan Hastalıklar ve Hemşirelik Bakımı (Sıtma, Zika Virüs Hastalığı, Dang Humması, Tatarcık Kaynaklı Hastalıklar, Bit Kaynaklı Hastalıklar, Epidemik Tifüs, Kene İle Bulaşan Hastalıklar, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi, Lyme Hastalığı) | Vektörlerle bulaşan hastalıklara ilişkin ulusal düzeyde T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi, sıtma ve diğer vektör kaynaklı hastalıklara yönelik rehberlerin; ayrıca uluslararası düzeyde World Health Organization tarafından hazırlanan sıtma, dengue, Zika ve diğer vektör kaynaklı hastalıklara ilişkin güncel kılavuzların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Afetlerde Bulaşıcı Hastalıklar ve Hemşirelik Bakımı | Türkiye ve uluslarası düzeyde afetlerde enfeksiyon kontrolü, sürveyans ve salgın yönetimine yönelik güncel kılavuz ve raporların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Sağlık Hizmeti İle İlişkili Enfeksiyonlar ve Sürveyans Sistemi | Bulaşıcı hastalıkların izlenmesi ve kontrolüne ilişkin T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği ile ilgili rehber dokümanların incelenmes | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Bulaşıcı Hastalıklarda Korunma ve Salgın Kontrolü | Sağlık Bakanlığı Sürveyans Rehberinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Bulaşıcı Hastalıklarda Sağlık Eğitimi ve Etik Konular | Hasta hakları, Hemşirelik Yönetmeliği ve mesleki etik ilkeler doğrultusunda hazırlanan vaka örneklerinin analiz edilmesi, etik ikilemlerin değerlendirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınav | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınav | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
Güncel dönem payları henüz belirlenmemiştir. Bir önceki dönem payları gösterilmektedir.
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 100 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 4,00 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||