TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | ECZACILIK FAKÜLTESİ |
| ECZACILIK PR. | |
| Kod | ECF123 |
| Ad | Matematik - Biyoistatistik |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 1. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | TB Temel Bilim Dersleri Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. İLKER ÜNAL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. İLKER ÜNAL
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Öğrencilerin mezuniyet sonrası, eczacılık uygulama alanlarında temel istatistik nosyonunu kazanması ve eczacılık eğitimi ve sonrasında karşılaşacağı istatistiksel kavramlar konusunda bilgi sahibi olması amaçlanmaktadır
Dersin İçeriği
ECF 115 Matematik-Biyoistatistik dersinin içeriği; evren, örneklem, değişken gibi temel tanımlarla başlayarak veri tiplerinin (isimsel, sıralı, aralık/oran) sınıflandırılması ve bu verilerin uygun tablo veya grafiklerle sunulması, veri tiplerine göre uygun analiz yöntemleri konularını kapsamaktadır. Öğrenciler, verileri özetlemek için kullanılan merkezi eğilim ve yaygınlık ölçütlerinin yanı sıra normal dağılım varsayımı, rasgele hata kavramı ve popülasyon değerlerini tahmin etmede kullanılan güven aralıklarını hesaplamayı öğrenmektedir. Dersin konuları arasında; bağımsız ve bağımlı gruplarda t-testleri, ANOVA, korelasyon ve regresyon gibi parametrik yöntemler ile bunların varsayımlarının sağlanmadığı durumlarda başvurulan Mann-Whitney U ve Wilcoxon gibi parametrik olmayan testler bulunmaktadır. Ayrıca isimsel verilerin analizinde kullanılan çeşitli Ki-kare testleri, Relatif Risk ve Odds Oranı gibi risk ölçütleri ile istatistiksel anlamlılığın klinik eşdeğerlik ve "aşağı olmama" (non-inferiority) kavramları ışığında yorumlanması öğretilmektedir. Dersin son bölümünde ise bilimsel kanıt piramidi çerçevesinde kesitsel, vaka-kontrol ve kohort gibi gözlemsel araştırmalar ile klinik deneme fazlarını içeren deneysel araştırma tasarımları ele alınmaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Yoktur
Kaynaklar
Phillip Rowe «Essential Statistics for the Pharmaceutical Sciences» 2007 Chichester ; Hoboken, NJ : John Wiley and Sons
Notlar
Prof. Dr. Reha Alpar. Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlilik güvenirlik : SPSS'de çözümleme adımları ile birlikte, 4. Baskı, 2016
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | İstatistiksel temel kavramları (evren, örneklem, parametre, istatistik, değişken) ve veri ölçeklerini (isimsel, sıralı, aralık, oran) doğru bir şekilde tanımlar. |
| ÖÇ02 | Veri tipine ve özelliğine göre uygun özetleme ölçütlerini hesaplar, tablo ve grafiklerle sunar. |
| ÖÇ03 | İstatistiksel anlamlılık (p değeri) ile klinik anlamlılık (eşdeğerlik bölgesi) arasındaki farkı örnekler üzerinden açıklar. |
| ÖÇ04 | Eczacılık alanında literatürde yer alan istatistiksel çözümlemeler hakkında çıkarımda bulunur. |
| ÖÇ05 | Temel istatistik bilgisi ile araştırmaların planlama, yürütme ve sonuçlandırma aşamalarında akıl yürütür. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farmasötik alanda yeterli bilgiye sahip olur ve edindiği bilgileri geliştirir. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mevcut yasalar ve mevzuat doğrultusunda, etik sorumluluk ile mesleki bilgileri kavrar. | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İlaç konusunda edindiği bilgiler ile hastaya, topluma ve sağlık personeline danışmanlık hizmeti sunar, ileri düzeydeki bilgi ve becerisini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | 3 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Eczacılık alanında tarihi ve güncel gelişmelere ulaşma, bilimsel ve kanıta dayalı verileri izleme, değerlendirme ve uygulama bilgisine sahip olur. | 4 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Klinik eczacılık temelini öğrenerek, ilaç/hasta odaklı eczacılık uygulamalarının ve bireyselleşmiş farmasötik bakım hizmetinin sağlanmasına yardımcı olacak bilgi ve beceriye sahip olur. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Eczacılık meslek ve eğitiminin gelişimine ait olay ve olguları araştırma, değerlendirme ve çözümlemede rol alır. | 5 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eczacılık meslek bilgilerini, farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip geliştirir ve edinmiş olduğu bilgileri toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için kullanır. | 2 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Temel bilimler ve temel tıp bilimlerinin kavram ve uygulamalarını ilaç ve eczacılık alanında etkili bir şekilde kullanılır, yaşam boyu öğrenme ilkesi ile bilgilerini doğru bilgi kaynakları ile günceller. | 2 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sözlü ve yazılı olarak etkili iletişim kurar. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlı evrensel bilgi ile donanmış, Türkçeyi doğru kullanan en az bir yabancı dil bilen eczacı olarak bilgi birikimini kullanarak mesleğini yürütür. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Dış görünüm, tavır, tutum ve davranışları, profesyonel kimliği ile meslektaşlarına rol model ve topluma örnek olur. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Toplumun sağlık düzeyinin ve kalitenin yükseltilmesine yönelik sağlık politikaları ve sağlık ekonomisi, eczane yönetimi konularında bilgi sahibi olur ve farmasötik alandaki problemleri tanımlar. | 2 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Güncel sağlık ve tedavi sorunları hakkında bilgileri kavrar, bu konularda ulusal ve uluslararası toplantılara katılır ve toplum sağlığı konusunda etkin rol oynar. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Hastalıklar ile ilgili temel bilgileri edinir, tedavide kullanılan ilaçlar hakkında akılcı ilaç kullanımına uygun kararlar verir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Veri Tipleri ve veri sunumu | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 2 | Aralık ölçekli veriler - Tanımlayıcı istatistikler | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 3 | Aralık ölçekli veriler - Normal dağılım, Standart hata ve güven aralığı | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 4 | Aralık ölçekli veriler - Hipotez testleri | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 5 | Aralık ölçekli veriler - Bağımsız gruplarda t testi | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 6 | Aralık ölçekli veriler - İstatistiksel anlamlılık, Kliniksel anlamlılık | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 7 | Aralık ölçekli veriler - Bağımlı gruplarda t testi | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 8 | Ara Sınavlar | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Aralık ölçekli veriler - ANOVA - Korelasyon ve Regresyon | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 10 | İsimsel ölçekli veriler - Tanımlayıcı istatistikler, Uyumun iyiliği Ki kare testi | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 11 | İsimsel ölçekli veriler – Çapraz tablo Ki kare testi | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | İsimsel ölçekli veriler - Tanımlayıcı istatistikler, Ki kare testi | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | Sıralı ölçekli veriler - Dönüşüm ve parametrik olmayan testler | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 14 | Sıralı ölçekli veriler - Diğer parametrik olmayan testler | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Araştırma tasarımları – Gözlemsel ve deneysel araştırmalar | Verilen kaynak kitapta uygun bölümün çalışılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Konu tekrarı | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Konu tekrarı | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 1 | 4 | 4 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 2 | 2 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 64 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,56 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||