TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| SAĞLIK FİZİĞİ (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | MEDF512 |
| Ad | Radyasyon Dozimetreleri ve Ölçümleri |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. Volkan ALTUNAL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Doç. Dr. Volkan ALTUNAL
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Radyasyon terapisi, diyagnostik ve nükleer tıp alanlarıyla ilgili olarak temel radyasyon fiziğinin kuramlarını ve uygulamalarını öğretmektir. İyonize eden radyasyon nedeniyle soğrulan dozun teorisini öğretmektir. Soğurulan Doz ölçümünü ve doz ölçümünde kullanılan aktif ve pasif dozmetrelerin işleyişini öğretmek, TL, OSL ve Film dozimetreleri kullanarak doz ölçümü gerçekleştirmeyi öğretmektir.
Dersin İçeriği
İyonlaştırıcı radyasyonun ölçümü, x-ışını hüzmesinin niteliği, Soğrulan dozun ölçümü. Radyasyon dozimetreleri. Termolüminesans dozimetre ile doz ölçümü, Optik Uyarımlı lüminesans dozimetre ile doz ölçümü, Film dozimetre ile doz ölçümü
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu yoktur.
Kaynaklar
Ders notları (Tıp Fakültesi Öğrencileri için-İsmail Günay) Biyofizik (Ferit Pehlivan) Biyofizik (Gürbüz Çelebi) İnternet Araştıması
Notlar
İnternet Araştırması, Ders Notları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Radyasyon dozunun ölçüm parametrelerini öğrenir. |
| ÖÇ02 | Radyasyon dozu birimlerini öğrenir. |
| ÖÇ03 | Aktif ve Pasif Dozimetrelerin Doz ölçüm uygulamalarındaki yerlerini öğrenir. |
| ÖÇ04 | Pasif dozimetre çeşitlerini ve yöntemlerini öğrenir. |
| ÖÇ05 | Termolüminesans dozimetrik özellik sergileyen malzemelerin dozimetre olarak kullanılması için gerekli olan özellikleri öğrenir. |
| ÖÇ06 | Optik uyarımlı lüminesans dozimetrik özellik sergileyen malzemelerin dozimetre olarak kullanılması için gerekli olan özellikleri öğrenir. |
| ÖÇ07 | Ticari TL ve OSL dozimetreleri ile doz ölçümünü öğrenir. |
| ÖÇ08 | Ticari Film dozimetreleri ile doz ölçümünü öğrenir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık örgütlerinin fonksiyonlarını listeler ve açıklar; ulusal ve uluslararası sağlık kuruluşlarının nasıl örgütlendiğini açıklar; kliniklerin nasıl yönetildiğini açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fiziğin kendi geleceğinde nitelikli servis için gerekli teknik altyapıyı açıklar. | 2 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fizik konusuyla ilgili olarak Avrupa Topluluğuna ait ve ulusal yasal çerçeveleri, düzenlemeleri, rehberleri ve uygulama kodlarını açıklar. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fiziği kapsayan alanlarda yapıyı, fonksiyonu, karakteristiği ve sınırlamaları açıklayabilmek için fiziksel kavramlar, prensipler ve teorileri detaylı ve sayısal olarak kullanır; medikal cihazların medikal fiziğin kendi alanındaki kullanımını açıklar. | 4 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Detaylı ve niceliksel olarak iyonlaştırıcı radyasyonun (elektromanyetik, elektronlar, iyonlar, nötronlar) ve diğer fiziksel ajanların (elektrik enerjisi, statik elektrik/magnetik alanlar, iyonize olmayan elektromanyetik radyasyon, vibrasyon, ses ve ultrason, lazer) özelliklerini açıklar. | 5 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İyonlaştırıcı radyasyonun ve medikal cihazlarla bağlantısı olan farklı fiziksel ajanların faydalı ve ters/zararlı biyolojik etkilerini biyolojik modellerle sayısal olarak açıklar. Biyolojik etkinin büyüklüğünü etkileyen faktörleri açıklar. Kliniksel çıktıları geliştirmek için manipülasyon yollarını açıklar. | 5 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Her fiziksel ajanla ilgili olarak deterministik/stokastik, erken/geç, teratogenik/genetik etkileri açıklar. | 1 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Medikal Fizik uygulama alanında sistematik bir biçimde bir şeyi gözden geçirebilmek için Genel Fizik, Medikal Fizik ve Sağlık Fiziğiyle ilgili literatür içerisinden bir liste çıkarır. | 1 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Fiziğin genel kavramlarını, prensiplerini ve teorilerini medikal cihazların klinikteki kullanımları, iyonlaşma radyasyonuyla ilgili emniyet/risk yönetimi gibi konularla ilgili olarak klinik problemlerine uygular. | 3 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Fiziğin genel kavramlarını, prensiplerini ve teorilerini, kliniksel çevreye yeni cihazları ve ilgili teknikleri transfer etmek için kullanır. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Radyasyon Türleri ve Birimleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Radyasyon ölçüm yöntemleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Termolüminesans dozimetreler | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Beyin Fırtınası |
| 4 | TL dozimetreleri ile Kalibrasyon deneyleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar |
| 5 | TL dozimetreleri ile Yeniden kullanılabilirlik deneyleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar |
| 6 | TL dozimetreleri ile Doz-Cevap Deneyleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar |
| 7 | TL dozimetreleri ile bilinmeyen doz ölçümü | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Örnek Olay, Deney / Laboratuvar |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Performans Değerlendirmesi |
|
| 9 | OSL dozimetreleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma |
| 10 | Ticari OSL dozimetri sistemi | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar |
| 11 | OSL dozimetreleri ile kalibrasyon deneyleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar |
| 12 | OSL dozimetreleri ile çoklu okuma, tekrar eden doz etkisi deneyleri | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar |
| 13 | OSL dozimetreleri ile Doz-cevap deneyi ve bilinmeyen doz ölçümü | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Deney / Laboratuvar, Grup Çalışması |
| 14 | Film Dozimetreler ve Kullanım hazırlığı | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Benzetim, Deney / Laboratuvar |
| 15 | Film Dozimetreler radyasyon öncesi ve sonrası okuma süreçleri ve doz ölçümü | Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması, Deney / Laboratuvar |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Performans Değerlendirmesi |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
Güncel dönem payları henüz belirlenmemiştir. Bir önceki dönem payları gösterilmektedir.
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 5 | 3 | 15 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 77 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,08 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||