TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOİSTATİSTİK (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | BIST520 |
| Ad | Sağlıkta Karar Verme |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-1 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 7 AKTS |
| Yerel Kredi | 3.5 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisansüstü Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. İLKER ÜNAL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Doç. Dr. İLKER ÜNAL
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilerin sağlık alanında kullanılan tanı testlerini istatistiksel olarak değerlendirebilmelerini, test performans ölçütlerini doğru yorumlayabilmelerini ve tanıya dayalı kanıta dayalı kararlar verebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında sağlık alanında tanı ve karar verme süreçlerinde kullanılan istatistiksel yaklaşımlar ele alınır. Tanı testlerinin değerlendirilmesi, duyarlılık (sensitivity), özgüllük (specificity), pozitif ve negatif kestirim değerleri (PPV, NPV), olasılık oranları (likelihood ratios), ön test–son test olasılığı, ROC eğrileri ve AUC, kesme noktası (cut-off) belirleme, testlerin klinik doğruluğunun yorumlanması ve tanıya dayalı karar verme süreçleri işlenir. Konular klinik ve saha uygulamalarından örnekler üzerinden ele alınır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur. (Temel biyoistatistik bilgisi önerilir.)
Kaynaklar
Zhou, X. H., Obuchowski, N. A., McClish, D. K. Statistical Methods in Diagnostic Medicin
Notlar
STARD raporlama rehberleri Güncel tanı doğruluğu (diagnostic accuracy) makaleleri Klinik tanı testlerine ait örnek veri setleri
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Tanı testlerinin temel performans ölçütlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Duyarlılık, özgüllük, PPV ve NPV değerlerini hesaplar ve yorumlar. |
| ÖÇ03 | Ön test ve son test olasılıklarını tanı sürecinde kullanır. |
| ÖÇ04 | ROC eğrisi çizer ve AUC değerini yorumlar. |
| ÖÇ05 | Tanı testleri için uygun kesme noktası (cut-off) belirler. |
| ÖÇ06 | Tanı testlerinin sonuçlarını klinik karar verme sürecine entegre eder. |
| ÖÇ07 | Tanı testlerine ilişkin sonuçları etik ve bilimsel ilkeler çerçevesinde değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan temel biyoistatistik, olasılık ve demografik kavramları açıklar. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık araştırmalarında kullanılan araştırma tasarımlarını, örnekleme yöntemlerini ve veri türlerini tanımlar. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanında karar verme süreçlerinde kullanılan istatistiksel yaklaşımların temelini açıklar. | 5 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan regresyon ve modelleme ve ileri istatistiksel yöntemlerin temel mantığını açıklar. | 2 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sağlık araştırmalarından elde edilen verileri uygun istatistiksel yöntemlerle analiz eder ve yorumlar. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İstatistiksel paket programları kullanarak analiz yapar ve çıktı üretir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Veri bilimi, yapay zeka ve makine öğrenmesi uygulamalarını temel düzeyde uygular. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çoklu regresyon ve sağkalım analizlerini klinik bağlamda değerlendirir. | 3 |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Genetik ve biyomedikal verileri temel analiz yaklaşımlarıyla değerlendirir. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik analizlerini uygular. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Dönem projesi kapsamında veri analizi ve raporlama yapar. | 2 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Örnekleme süreçlerini uygular ve yönetir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel çalışmaları istatistiksel açıdan eleştirel olarak değerlendirir. | 3 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Analiz sonuçlarını etik ilkelere uygun şekilde sunar. | 2 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Epidemiyoloji ve sağlık istatistiklerine ilişkin temel kavramları klinik ve saha uygulamalarına aktarır. | 4 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı; tanı temelli karar vermeye giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Tanı testleri ve temel kavramlar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Duyarlılık ve Seçicilik | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Pozitif ve negatif kestirim değerleri (PKD–NKD) | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | Ön test ve son test olasılığı | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Olasılık oranları (Likelihood ratios) | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Tanı testlerinin karşılaştırılması | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
|
| 9 | ROC eğrisi ve EAKA | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Kesim noktası (cut-off) belirleme | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Tanı doğruluğu ve klinik yorum | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Tanı çalışmalarında yanlılık ve etik | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Tanı çalışmalarında sonuçların raporlanması | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 14 | Genel tekrar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Uygulamalar | Gerekmiyor | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 20 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 20 | 20 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 172 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,88 | ||
| AKTS | 7 AKTS | ||