Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOİSTATİSTİK (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | BIST523 |
| Ad | Sağlık Alanına Özel İleri İstatistiksel Yöntemler |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 2-2 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisansüstü Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. YAŞAR SERTDEMİR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilerin sağlık alanına özgü veri yapıları için ileri istatistiksel yöntemleri tanımalarını, uygun yöntemi seçebilmelerini ve elde edilen sonuçları klinik ve saha uygulamalarında doğru biçimde yorumlayabilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında sağlık bilimlerinde kullanılan ileri düzey istatistiksel yöntemler ele alınır. Sağlık verilerine özgü dağılım özellikleri, parametrik ve parametrik olmayan ileri yöntemler, lojistik regresyon, sağkalım analizi (Kaplan–Meier, Cox regresyonu), tekrarlı ölçümler, genelleştirilmiş lineer modeller, çok değişkenli analiz yaklaşımları, model varsayımları ve sonuçların klinik ve epidemiyolojik bağlamda yorumlanması işlenir. Uygulamalar, sağlık alanından gerçek veri örnekleri üzerinden yapılır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur. (Biyoistatistikte Temel Kavramlar dersinin alınmış olması önerilir.)
Kaynaklar
Kleinbaum, D. G., Klein, M. Survival Analysis: A Self-Learning Text Hosmer, D. W., Lemeshow, S. Applied Logistic Regression
Notlar
Öğretim üyesi ders notları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sağlık alanına özgü ileri istatistiksel yöntemleri tanımlar. |
| ÖÇ02 | Farklı sağlık verileri için uygun ileri istatistiksel yöntemi seçer. |
| ÖÇ03 | Lojistik regresyon ve sağkalım analizlerinin amaçlarını ve kullanımını açıklar. |
| ÖÇ04 | Çok değişkenli ve tekrarlı ölçümlere dayalı analizleri yorumlar. |
| ÖÇ05 | Model varsayımlarını değerlendirir ve sonuçları klinik bağlamda açıklar. |
| ÖÇ06 | İleri istatistiksel analiz sonuçlarını bilimsel raporlama ilkelerine uygun biçimde sunar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan temel biyoistatistik, olasılık ve demografik kavramları açıklar. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık araştırmalarında kullanılan araştırma tasarımlarını, örnekleme yöntemlerini ve veri türlerini tanımlar. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanında karar verme süreçlerinde kullanılan istatistiksel yaklaşımların temelini açıklar. | 2 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan regresyon ve modelleme ve ileri istatistiksel yöntemlerin temel mantığını açıklar. | 4 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sağlık araştırmalarından elde edilen verileri uygun istatistiksel yöntemlerle analiz eder ve yorumlar. | 5 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İstatistiksel paket programları kullanarak analiz yapar ve çıktı üretir. | 3 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Veri bilimi, yapay zeka ve makine öğrenmesi uygulamalarını temel düzeyde uygular. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çoklu regresyon ve sağkalım analizlerini klinik bağlamda değerlendirir. | 5 |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Genetik ve biyomedikal verileri temel analiz yaklaşımlarıyla değerlendirir. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik analizlerini uygular. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Dönem projesi kapsamında veri analizi ve raporlama yapar. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Örnekleme süreçlerini uygular ve yönetir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel çalışmaları istatistiksel açıdan eleştirel olarak değerlendirir. | 2 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Analiz sonuçlarını etik ilkelere uygun şekilde sunar. | 2 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Epidemiyoloji ve sağlık istatistiklerine ilişkin temel kavramları klinik ve saha uygulamalarına aktarır. | 4 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı; sağlık verilerinin özellikleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | İleri parametrik ve parametrik olmayan yöntemlere giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Lojistik regresyona giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Lojistik regresyonun yorumlanması | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Sağkalım analizine giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Kaplan–Meier yöntemleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Cox regresyon modeli | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
|
| 9 | Tekrarlı ölçümler ve boylamsal veri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Genelleştirilmiş lineer modeller | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Çok değişkenli analizlere giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Model varsayımları ve uygunluk değerlendirmesi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Sağlık alanından uygulama örnekleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Genel tekrar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Uygulama değerlendirmesi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım, Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım, Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 15 | 15 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||