Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOİSTATİSTİK (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | BIST526 |
| Ad | Nitel, Nicel, Karma Araştırma Yöntemleri |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 2-2 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisansüstü Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. GÜLŞAH SEYDAOĞLU |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilerin sağlık alanında yürütülen araştırmalarda nitel, nicel ve karma yöntemleri ayırt edebilmelerini, araştırma amacına uygun yöntemi seçebilmelerini ve araştırma bulgularını bilimsel ve etik ilkelere uygun şekilde değerlendirebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında sağlık bilimlerinde kullanılan nicel araştırma yöntemleri, nitel araştırma yaklaşımları ve karma yöntem araştırma tasarımları ele alınır. Deneysel ve gözlemsel nicel tasarımlar; fenomenoloji, olgubilim, durum çalışması gibi nitel desenler; karma yöntem türleri (ardışık, eş zamanlı, gömülü) incelenir. Veri toplama araçları, veri analizi yaklaşımları, geçerlik–güvenirlik / inanılırlık ölçütleri, etik ilkeler ve sağlık alanına yönelik örnek uygulamalar tartışılır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur. (Araştırma yöntemlerine giriş bilgisi önerilir.)
Kaynaklar
Creswell, J. W. Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches
Notlar
COREQ, CONSORT, STROBE raporlama rehberleri Güncel sağlık bilimleri makaleleri
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Nicel, nitel ve karma araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Sağlık araştırmalarında kullanılan farklı araştırma tasarımlarını ayırt eder. |
| ÖÇ03 | Araştırma amacına uygun yöntem seçimi yapar ve gerekçelendirir. |
| ÖÇ04 | Nitel ve nicel araştırmalarda veri toplama tekniklerini tanımlar. |
| ÖÇ05 | Araştırma yöntemlerine özgü geçerlik, güvenirlik ve inanılırlık ölçütlerini açıklar. |
| ÖÇ06 | Karma yöntem araştırmalarının sağlık alanındaki kullanım alanlarını değerlendirir. |
| ÖÇ07 | Sağlık araştırmalarında etik ilkeleri yöntem bağlamında uygular. |
| ÖÇ08 | Bilimsel bir çalışmayı yöntemsel açıdan eleştirel olarak değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan temel biyoistatistik, olasılık ve demografik kavramları açıklar. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık araştırmalarında kullanılan araştırma tasarımlarını, örnekleme yöntemlerini ve veri türlerini tanımlar. | 4 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanında karar verme süreçlerinde kullanılan istatistiksel yaklaşımların temelini açıklar. | 2 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan regresyon ve modelleme ve ileri istatistiksel yöntemlerin temel mantığını açıklar. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sağlık araştırmalarından elde edilen verileri uygun istatistiksel yöntemlerle analiz eder ve yorumlar. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İstatistiksel paket programları kullanarak analiz yapar ve çıktı üretir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Veri bilimi, yapay zeka ve makine öğrenmesi uygulamalarını temel düzeyde uygular. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çoklu regresyon ve sağkalım analizlerini klinik bağlamda değerlendirir. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Genetik ve biyomedikal verileri temel analiz yaklaşımlarıyla değerlendirir. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik analizlerini uygular. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Dönem projesi kapsamında veri analizi ve raporlama yapar. | 2 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Örnekleme süreçlerini uygular ve yönetir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel çalışmaları istatistiksel açıdan eleştirel olarak değerlendirir. | 4 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Analiz sonuçlarını etik ilkelere uygun şekilde sunar. | 2 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Epidemiyoloji ve sağlık istatistiklerine ilişkin temel kavramları klinik ve saha uygulamalarına aktarır. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı; araştırma yöntemlerine genel bakış | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Nicel araştırma: tanım, amaç ve sınıflandırma | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Nicel araştırma tasarımları (deneysel, gözlemsel) | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Nitel araştırma: temel kavramlar ve yaklaşımlar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Nitel araştırma desenleri (fenomenoloji, durum çalışması vb.) | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Nitel araştırmada veri toplama yöntemleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Nicel araştırmada veri toplama araçları | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
|
| 9 | Geçerlik–güvenirlik | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Karma araştırma yöntemleri ve tasarımları | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Karma yöntemlerde veri bütünleştirme | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Araştırma yöntemlerinde etik ilkeler | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Sağlık alanından örnek çalışmaların yöntemsel analizi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Genel tekrar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 15 | Örnek araştırma taslağı oluşturma | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 15 | 15 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 20 | 20 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 153 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,12 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||