TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOİSTATİSTİK (YL) (TEZSİZ) (İÖ) | |
| Kod | BIST527 |
| Ad | Genetik Veri Analizi |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 1-2 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 5 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisansüstü Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. YAŞAR SERTDEMİR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilerin genetik verilerin temel yapısını tanımalarını, sağlık alanında kullanılan temel genetik veri analiz yöntemlerini anlamalarını ve analiz sonuçlarını klinik ve epidemiyolojik açıdan yorumlayabilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında sağlık bilimlerinde kullanılan genetik ve genomik veri türleri, temel moleküler genetik kavramları, genotip–fenotip ilişkisi, varyasyon türleri (SNP, indel), genetik veri formatları, kalite kontrol adımları, temel genetik istatistikler, tek değişkenli ve çok değişkenli analiz yaklaşımları, ilişkilendirme (association) analizleri, sonuçların klinik ve epidemiyolojik bağlamda yorumlanması ele alınır. Uygulamalar gerçek veya örnek genetik veri setleri üzerinden yapılır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur. (Temel biyoistatistik bilgisi önerilir.)
Kaynaklar
Bush, W. S., Moore, J. H. Genome-Wide Association Studies Lewis, C. M. Statistical Genetics Hartl, D. L., Clark, A. G. Principles of Population Genetics
Notlar
Güncel genetik epidemiyoloji makaleleri
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sağlık alanında kullanılan genetik veri türlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Genetik verilerin temel istatistiksel özelliklerini tanımlar. |
| ÖÇ03 | Genetik veriler için temel kalite kontrol adımlarını açıklar. |
| ÖÇ04 | Genetik varyantlar ile hastalıklar arasındaki ilişkileri temel analizlerle değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Genetik analiz sonuçlarını klinik ve epidemiyolojik bağlamda yorumlar. |
| ÖÇ06 | Genetik veri analizinde etik ve gizlilik ilkelerini açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan temel biyoistatistik, olasılık ve demografik kavramları açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık araştırmalarında kullanılan araştırma tasarımlarını, örnekleme yöntemlerini ve veri türlerini tanımlar. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanında karar verme süreçlerinde kullanılan istatistiksel yaklaşımların temelini açıklar. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık bilimlerinde kullanılan regresyon ve modelleme ve ileri istatistiksel yöntemlerin temel mantığını açıklar. | 2 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sağlık araştırmalarından elde edilen verileri uygun istatistiksel yöntemlerle analiz eder ve yorumlar. | 3 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İstatistiksel paket programları kullanarak analiz yapar ve çıktı üretir. | 2 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Veri bilimi, yapay zeka ve makine öğrenmesi uygulamalarını temel düzeyde uygular. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çoklu regresyon ve sağkalım analizlerini klinik bağlamda değerlendirir. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Genetik ve biyomedikal verileri temel analiz yaklaşımlarıyla değerlendirir. | 5 |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik analizlerini uygular. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Dönem projesi kapsamında veri analizi ve raporlama yapar. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Örnekleme süreçlerini uygular ve yönetir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel çalışmaları istatistiksel açıdan eleştirel olarak değerlendirir. | 1 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Analiz sonuçlarını etik ilkelere uygun şekilde sunar. | 2 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Epidemiyoloji ve sağlık istatistiklerine ilişkin temel kavramları klinik ve saha uygulamalarına aktarır. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı; genetik veri analizine giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Temel moleküler genetik kavramları | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Genetik varyasyon türleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Genetik veri formatları | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | Genetik verilerde kalite kontrol | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Temel genetik istatistikler | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Genotip–fenotip ilişkileri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
|
| 9 | İlişkilendirme analizlerine giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Tek değişkenli genetik analizler | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 11 | Çok değişkenli genetik analizlere giriş | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | Genetik epidemiyoloji ve yorumlama | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Etik, gizlilik ve veri güvenliği | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Genel tekrar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Uygulama değerlendirmesi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Proje / Tasarım |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Proje / Tasarım |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 15 | 15 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 129 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,16 | ||
| AKTS | 5 AKTS | ||