TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOLOJİ (YL) | |
| Kod | BY780 |
| Ad | Hücre Sinyal İleti Mekanizmalarının Moleküler Biyolojisi |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi ÖZGECAN KAYALAR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Hücre dışından hücre içine sinyal transferi ve hücre içi sinyal yolaklarının işleyişini ve kontrolünü örnek sinyal yolları ile öğretmek.
Dersin İçeriği
Hücre sinyalizasyonunun prensipleri, temel sinyal yolakları, hücre dışı (ekstraselüler) sinyallerin tanınmasında reseptör tipleri, sinyal koordinasyonu, protein fosforilasyonu, hücre sinyalizasyonunda etkili enzim sınıfları, G proteinleri, inositol fosfatlar, hücre içi kalsiyum, redoks sinyalizasyonu, mTOR, integrin ve kaderin aracılı sinyalizasyon; TGF-beta, Wnt, Notch reseptörü, Hedgehog, Toll-benzeri reseptör ve NF-κB gibi seçilmiş bazı sinyal yolaklarının moleküler mekanizmalar.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
1. Cell Signaling 1st Edition by Wendell Lim (Author), Bruce Mayer (Author), Tony Pawson (Author), 2014. 2. Cell Signalling second edition, by John Hancock, 2010.
Notlar
Güncel literatürler
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Hücre içi sinyal sistemlerini oluşturan bileşenleri (ligandlar, reseptörler, ikinci haberciler, efektör proteinler) yapısal ve işlevsel özelliklerine göre sınıflandırır. |
| ÖÇ02 | Endokrin, parakrin, otokrin ve jukstakrin gibi farklı hücre içi iletişim tiplerini ve bu tiplerin fizyolojik bağlamlarını açıklar. |
| ÖÇ03 | Membran reseptörleri (GPCR, RTK vb.) ile nükleer/sitozolik reseptörlerin ligand bağlama mekanizmalarını ve tetikledikleri hücresel yanıt farklarını karşılaştırır, rol aldıkları patolojik mekanizmalardaki konumlarını kavrar, analiz eder ve tartışır. |
| ÖÇ04 | G-protein kenetli reseptörlerin ve protein kinazların sinyal iletimindeki regülatör rollerini moleküler düzeyde yorumlar, rol aldıkları patolojik mekanizmalardaki konumlarını kavrar, analiz eder ve tartışır. |
| ÖÇ05 | mTOR sinyal yolağının hücre büyümesi, proliferasyonu ve metabolizması üzerindeki merkezi rolünü ve diğer yolaklarla etkileşimini değerlendirir, rol aldıkları patolojik mekanizmalardaki konumlarını kavrar, analiz eder ve tartışır. |
| ÖÇ06 | İntegrin ve kaderinler aracılığıyla mekanik uyarıların nasıl biyokimyasal sinyallere dönüştüğünü (mekanotransdüksiyon) açıklar, rol aldıkları patolojik mekanizmalardaki konumlarını kavrar, analiz eder ve tartışır. |
| ÖÇ07 | Gelişimsel ve homeostatik önemi olan kanonikal ve kanonikal olmayan sinyal yolaklarının işleyişini, sinyal aktarımındaki kritik düğüm noktalarını tanımlayarak açıklar, rol aldıkları patolojik mekanizmalardaki konumlarını kavrar, analiz eder ve tartışır. |
| ÖÇ08 | Sinyal iletim mekanizmalarındaki bozulmaların (mutasyonlar, aşırı aktivasyon veya inhibisyon) kanser ve diğer kronik hastalıklardaki rolünü literatür verileriyle ilişkilendirir ve tartışır. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir, derinleştirir ve istatistik metotları kullanarak analiz eder ve yorumlar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi teşhis eder | 2 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturur. | 1 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | 2 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir ve öğrenmesini yönlendirir. | 1 |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanındaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarır. | 2 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri öğretir. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında özümsedikleri bilgiyi, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinler arası çalışmalarda kullanır. | 3 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili konularda karşılaşılan toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunların çözümüne katkıda bulunur ve bu değerlerin gelişimini destekler. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Yaratıcı ve eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme gibi üst düzey zihinsel süreçleri kullanarak alanı ile ilgili yeni düşünce ve yöntemler geliştirir. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Hücre İçi Sinyal Sistemlerini Oluşturan Bileşenler ve Görevleri | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Sinyal İletimin Temel Mekanizmaları | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | İletimde Görevli Sinyal Molekülleri | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Hücre İçi İletişim Tipleri | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Reseptör ve Ligand Yapıları ve Fonksiyonları | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Membranda lokalize reseptörler, nüklear ve sitozolik reseptörler | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Reseptöre Bağlanan Hormonlar ve İşlevleri | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Genel tekrar | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Sözlü Sınav, Yazılı Sınav, Performans Değerlendirmesi |
| 9 | G Protein Kenetli Reseptörler ve Protein kinazlarla yönetilen mekanizmalar | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 10 | mTOR Sinyal Yolağı | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 11 | Integrin ve Kaderin aracilı sinyal iletimi | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 12 | Kanonikal ve kanonikal olmayan TGF-Beta yolu | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 13 | Kanonikal ve kanonikal olmayan Wnt sinyal yolu | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 14 | Notch sinyal yolu | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 15 | Sonic Hedhehog Sinyal Yolu | Güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Genel tekrar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav, Ödev, Performans Değerlendirmesi |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Yazılı sınav, Ödev, Performans Değrlendirilmesi | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev, Performans Değerlendirmesi |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||