TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| MADEN MÜHENDİSLİĞİ (DR) | |
| Kod | MD625 |
| Ad | Madencilikte Gaz, Toz ve Gürültü Kontrolü |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Doktora Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. İlknur EROL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, madencilik faaliyetleri sırasında ortaya çıkan ve çalışma ortamını olumsuz etkileyerek iş verimliliğini azaltan gaz, toz ve gürültü kaynaklı problemlerin tanımlanması ve bu problemlere yönelik çözüm alternatiflerinin incelenmesidir.
Dersin İçeriği
Yeraltı ocaklarında bulunabilecek gazların özellikleri, etkileri, alınması gereken önlemler ve ortamın iyileştirilmesi, gaz ölçüm yöntemleri; ocaklarda toz kontrolu, tozun oluşumu ve toz kaynakları, toz konsantrasyonunu etkileyen faktörler, toz ölçme yöntemleri, tozla mücadele yöntemleri,; ocaklarda gürültü kontrolu, yeraltında kullanılan çeşitli makinelerin (yükleyiciler, çeşitli tip ve özellikteki delici makineler) gürültü seviyeleri, açık işletmecilikte kullanılan çeşitli tip makinelerin (delici makineler, dozerler, taşıyıcı kamyonlar, çeşitli tipte ekskavatörler, yükleyiciler, skreyperler ve greyderler) gürültü seviyeleri, yeraltı madenciliğinde ve açık işletmecilikte gürültü kontrolu
Dersin Ön Koşulu
yok
Kaynaklar
Didari, V., BEÜ Maden Müh. Böl., Zonguldak.
Notlar
Saltoğlu, S. Madenlerde Havalandırma ve Emniyet İşleri., İTÜ Yay., İstanbul.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Yeraltı maden ocaklarında karşılaşılabilecek gazların türlerini, bu gazların özelliklerini, insan sağlığı ile çalışma ortamı üzerindeki etkileri ile birlikte, alınması gereken güvenlik önlemleri ve çalışma koşullarının nasıl iyileştirilmesi gerektiğini bilir. |
| ÖÇ02 | Üretim sürecinde tozun nasıl oluştuğunu, tozun başlıca kaynaklarını ve toz yoğunluğunu etkileyen faktörleri bilir ve açıklar. |
| ÖÇ03 | Tozun fiziksel ve kimyasal özelliklerini, ölçüm yöntemlerini, oluşturabileceği risk ve tehlikeleri bilir. |
| ÖÇ04 | Tozla mücadelede kullanılan yöntemleri bilir ve açıklar. |
| ÖÇ05 | Ses ve gürültünün tanımı ve önemi, insan sağlığı üzerindeki etkilerini öğrenir. |
| ÖÇ06 | Yeraltı ve açık işletme madenciliğinde kullanılan ekipmanların oluşturduğu gürültü seviyeleri ile gürültü kontrol yöntemlerini öğrenir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yüksek lisans yeterliklerine dayalı olarak, maden mühendisliği alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Maden mühendisliği alanı ile ilgili disiplinler arası etkileşimi kavrar. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir alanda elde ettiği yeni bilgilerle uzmanlık için gerekli yöntem ve becerilerde üst düzeyde yeterliğe sahip olur. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Maden mühendisliği alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerle, bilime yenilik getirecek özgün tasarımlar ortaya çıkarır. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki uygulamalı bilgileri AR-GE çalışmalarında kullanır. | 3 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Uzmanlık alanında AR-GE çalışmalarıyla yeni sistemler tasarlayabilir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği alanındaki yeni bilgilere sistematik olarak yaklaşabilir. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Maden mühendisliği alanı ile ilgili bir yöntemi farklı bir alana uygulayacak özgün bir yöntem geliştirebilir. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Maden mühendisliği alanı ile ilgili konularda bilgisayar yazılımları kullanabilir. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Maden mühendisliği uzmanlık alanlarında özümsedikleri bilgiyi ve problem çözme yeteneklerini, disiplinler arası çalışmalarda uygulayabilir. | 4 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Akademik çalışmalarının çıktılarını saygın akademik ortamlarda yayınlayarak bilim ve teknoloji literatürüne katkıda bulunur. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Maden mühendisliği alanında sorun çözme yeteneği kazanır. | 5 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Stratejik karar verme süreçlerini kullanarak toplumsal, bilimsel ve ahlaki konularda çözüm üretebilir. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Uzman bir topluluk içinde özgün görüşlerini savunmada yetkinliğini gösteren etkili bir iletişim kurabilir. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | En az bir yabancı dilde yazılı, sözlü veya görsel iletişim kurarak bilimsel tartışmalara katkı koyabilir. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Maden mühendisliği alanı ile ilgili konularda bilgisayar yazılımları geliştirebilir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ocaklarda karşılaşılabilecek gazların türleri, bu gazların oluşum süreçleri ve özellikleri ile insan sağlığı ve çalışma ortamı üzerindeki etkileri; ayrıca alınması gereken güvenlik tedbirleri ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik yöntemler. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Gazların tespit edilmesi ve konsantrasyonlarının belirlenmesine yönelik kullanılan ölçüm teknikleri ve yöntemleri. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Metan ve metan drenajı | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Yeraltında çalışan işçilerde ortaya çıkan etkilenmelerin incelenmesi, bu durumun nedenlerinin araştırılması, risk faktörlerinin belirlenmesi ve uygun önleyici tedbirler geliştirilerek sorunun çözümüne yönelik yaklaşımlar. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Ocaklarda oluşan tozun yönetimi, kontrol altına alınması ve azaltılmasına yönelik yöntemler ve uygulamalar. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 6 | Tozun meydana gelme süreçleri, başlıca toz kaynakları ve toz yoğunluğunu etkileyen çevresel ve operasyonel faktörler. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 7 | Tozun fiziksel ve kimyasal nitelikleri ile birlikte, toz seviyelerinin belirlenmesinde kullanılan ölçüm teknikleri ve yöntemleri. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 9 | Tozun insan sağlığı ve çalışma ortamı üzerindeki olumsuz etkileri ile kömür tozu patlamalarının nedenleri, oluşum mekanizmaları ve sonuçları. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Tozla mücadele yöntemleri | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | Ocaklarda gürültü kontrolu | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Yeraltı madenciliğinde kullanılan farklı tipteki yükleyiciler ve çeşitli özelliklere sahip delici makinelerin oluşturduğu gürültü düzeylerinin incelenmesi. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma |
| 13 | Açık işletme madenciliğinde kullanılan delici makineler, dozerler, taşıyıcı kamyonlar, farklı tip ekskavatörler, yükleyiciler, skreyperler ve greyderler gibi çeşitli ekipmanların oluşturduğu gürültü düzeylerinin değerlendirilmesi. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma |
| 14 | Yeraltı madenciliğinde gürültünün azaltılmasına ve kontrol altına alınmasına yönelik yöntemler ve uygulamalar. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Yeraltı ve açık işletme madenciliğinde gürültünün kontrol altına alınmasına yönelik yöntemler, uygulamalar ve önleyici yaklaşımlar. | DERS NOTU OKUNACAK | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||