TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOTEKNOLOJİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | BT573 |
| Ad | Balıklarda Pestisit Toksisitesi ve Biyoteknolojik Yaklaşımlar |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 4-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 4 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. SELÇUK DUMAN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Balıklarda pestisit maruziyetinin oluşturduğu toksik etkileri moleküler, biyokimyasal ve fizyolojik düzeyde öğretmek; biyoteknolojik yaklaşımlar ile toksisite değerlendirme ve çevresel risk analizini yapabilme becerisi kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Balıklarda pestisitlerin akut ve kronik toksisite etkileri, LC50 belirleme yöntemleri, hematolojik, biyokimyasal ve immünolojik parametreler, stres fizyolojisi, biyomarker analizleri, toksikogenomik, moleküler biyoloji teknikleri ve çevresel risk değerlendirme yaklaşımları ele alınır.
Dersin Ön Koşulu
Önkoşul yok
Kaynaklar
Di Giulio, R. T., & Hinton, D. E. (2008). The Toxicology of Fishes. CRC Press.
Notlar
Duman, S. (2025). Effects of sublethal concentrations of tribenuron-methyl pesticide on some hematological, immunological and biochemical parameters in Siberian sturgeon (Acipenser baerii), and LC50 value. Polish Journal of Veterinary Sciences, 28(4), 509-518. Walker, C. H., Sibly, R. M., Hopkin, S. P., & Peakall, D. B. (2012). Principles of Ecotoxicology (4th ed.). CRC Press. Rand, G. M. (Ed.). (1995). Fundamentals of Aquatic Toxicology. Taylor & Francis. Di Giulio, R. T., & Hinton, D. E. (2008). The Toxicology of Fishes. CRC Press. Roberts, R. J. (2012). Fish Pathology (4th ed.). Wiley-Blackwell. Alanla ilgili güncel SCI ve SCI-Expanded indeksli makaleler ders kapsamında takip edilecektir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Pestisitlerin balıklar üzerindeki toksik etkilerini açıklar |
| ÖÇ02 | LC50 ve toksisite test yöntemlerini değerlendirir |
| ÖÇ03 | Hematolojik ve biyokimyasal değişimleri yorumlar |
| ÖÇ04 | İmmün yanıt ve stres göstergelerini analiz eder |
| ÖÇ05 | Biyomarker kullanımını açıklar, toksikogenomik ve omik yaklaşımları değerlendirir |
| ÖÇ06 | Çevresel risk değerlendirmesi yapar |
| ÖÇ07 | Biyoteknolojik analiz yöntemlerini uygular ve yorumlar |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Biyoteknolojik ürün elde edilirken dikkat edilmesi gereken etik kuralları bilir. | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi teşhis eder, araştırma yöntemlerini kullanarak çözer. | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturur. | 4 |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirir ve sorumluluk alarak çözüm üretir. | 3 |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri öğretir. | |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Alanı ile ilgili karşılaşılan sorunlarını çözmek ve araştırma yöntemlerini kullanarak gerekli düzeyde iletişim kurar. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Alanı ile ilgili karşılaşılan sorunların çözümünde stratejik karar verme süreçlerini kullanarak işlevsel etkileşim kurar. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Uzman kişiler ile alanındaki konuların tartışılmasında özgün görüşlerini savunur ve alanındaki yetkinliğini gösteren etkili bir iletişim kurar. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Biyoteknoloji alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme ve derinleştirebilme yetisini kazanır | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Akuatik toksikolojiye giriş | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 2 | Pestisitlerin sınıflandırılması ve çevresel yayılımı | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 3 | Balıklarda toksisite mekanizmaları | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 4 | Akut toksisite ve LC50 belirleme yöntemleri | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 5 | Kronik toksisite ve subletal etkiler | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 6 | Hematolojik parametreler ve analiz yöntemleri | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 7 | Biyokimyasal ve stres parametreleri (glukoz, kortizol vb.) | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Ders notlarının ve önceki konuların gözden geçirilmesi | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
| 9 | İmmünolojik yanıtlar ve sitokinler | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 10 | Biyomarker kavramı ve uygulamaları | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 11 | Moleküler biyoloji teknikleri (PCR, qPCR) | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 12 | Toksikogenomik ve gen ekspresyonu | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 13 | Omik teknolojiler (transkriptomik, proteomik) | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 14 | Çevresel risk değerlendirme ve modelleme | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 15 | Güncel araştırmaların değerlendirilmesi | Temel kaynakların ve önerilen makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notlarının ve önceki konuların gözden geçirilmesi | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notlarının ve önceki konuların gözden geçirilmesi | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 10 | 2 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||