TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| HEMŞİRELİK (DR) | |
| Kod | HEM717 |
| Ad | Psikiyatri ve Ruh Sağlığı Hemşireliğinde Kuram ve Modeller |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 2-4 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 7 AKTS |
| Yerel Kredi | 4 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Doktora Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. SALİHA BOZDOĞAN YEŞİLOT |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, psikiyatri ve ruh sağlığı hemşireliği alanında kullanılan kuram ve modelleri ileri düzeyde analiz edebilen, klinik uygulamaya entegre edebilen ve kuram temelli bakım planları geliştirebilen hemşireler yetiştirmektir.
Dersin İçeriği
Bu ders, psikiyatri ve ruh sağlığı hemşireliğinde kuram ve model kavramlarının temelini ele alarak hemşirelik kuramlarının sınıflandırılması ve gelişim sürecini kapsamaktadır. Ders kapsamında kişilerarası ilişkiler kuramı, öz bakım eksikliği kuramı, adaptasyon modeli, sistemler modeli ve bütüncül yaklaşımlar gibi temel kuramlar ayrıntılı olarak incelenir. Ayrıca amaçlara ulaşma kuramı, orta düzey kuramlar ve recovery modeli gibi güncel yaklaşımlar ele alınarak biyopsikososyal model, travma odaklı bakım ve kültürel bakım modelleri üzerinden klinik uygulamalarla ilişkilendirilir. Kuramların klinik karar verme süreçlerine etkisi tartışılarak öğrencilerin kuram temelli bakım planı geliştirme ve bu planları uygulama becerileri kazanmaları hedeflenir.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur.
Kaynaklar
Alligood, M. R. (2022). Nursing theorists and their work (10th ed.). Elsevier.
Notlar
Varcarolis, E. M. (2022). Foundations of psychiatric-mental health nursing: A clinical approach (9th ed.). Elsevier.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Psikiyatri ve ruh sağlığı hemşireliğinde kullanılan kuram ve modelleri karşılaştırmalı olarak analiz eder. |
| ÖÇ02 | Kuram ve modellerin klinik uygulamalara yansımalarını değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Farklı kuramsal yaklaşımları hasta bakımına entegre eder. |
| ÖÇ04 | Kuram ve modelleri kullanarak psikiyatrik hemşirelik bakımını planlar ve geliştirir. |
| ÖÇ05 | Psikiyatri hemşireliğinde kuram temelli araştırma ve uygulama önerileri geliştirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanındaki güncel ve ileri düzeydeki bilgileri uzmanlık düzeyinde geliştirir, derinleştirir ve alanına yenilik getirecek özgün tanımlara ulaşır. | |
| PÖÇ02 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Hemşirelik ile ilgili yeni fikirleri analiz, sentez ve değerlendirmede bilgilerini kullanarak özgün sonuçlara ulaşır. | 1 |
| PÖÇ03 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Disiplinler arası etkileşimi kavrar. | 1 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hemşirelik alanı için gerekli olan bilgisayar dâhil diğer teknolojik araçlar hakkında ileri düzeyde bilgi sahibidir. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etik ilkelerin ve etik kurulların birey ve toplum için önemini bilir. | 1 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hemşirelik alanı ile ilgili çalışmalarda araştırma yöntemlerini kullanabilmede üst düzey becerilere sahiptir ve istatistiksel yöntemler hakkında bilgi sahibidir. | 1 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hemşirelik alanındaki yeni bilgileri sistematik bir yaklaşımla değerlendirir. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Yaptığı / katıldığı araştırmanın raporunu yazabilme ve ulusal/uluslar arası kabul görmüş hakemli bir dergide yayınlar, bilimsel toplantılarda sunar | 1 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Kanıta dayalı uygulamaları takip eder ve mesleki uygulamalar ile ilgili kendi alanında kanıt oluşturacak araştırmalar yapar. | 1 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Kuram ve Model Kavramına Giriş | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Kuramların Sınıflandırılması | Okuma, Literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Hildegard Peplau – Kişilerarası İlişkiler Kuramı | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Dorothea Orem – Öz Bakım Eksikliği Kuramı | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Adaptation Model | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 6 | Betty Neuman – Sistemler Modeli | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Martha Rogers – Bütüncül Yaklaşım | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Okuma, literatür tarama | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev, Performans Değerlendirmesi |
| 9 | Imogene King – Amaçlara Ulaşma Kuramı | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Orta Düzey Kuramlar & Recovery Yaklaşımları | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Biyopsikososyal Model & Travma Odaklı Bakım | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Kültürel Bakım Modelleri | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Kuram Temelli Klinik Karar Verme | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Kuram Temelli Bakım Planı Geliştirme | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Klinik karar verme ve vaka analizi | Okuma, literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Okuma, literatür tarama | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev, Performans Değerlendirmesi |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Okuma, literatür tarama | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Ödev, Performans Değerlendirmesi |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 4 | 8 | 32 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 18 | 18 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 18 | 18 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 166 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,64 | ||
| AKTS | 7 AKTS | ||