Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| İÇ MİMARLIK (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | İÇM723 |
| Ad | Mekan Dizim Kuramı ve Analiz |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Gözde ALTIPARMAKOĞLU SAKARYA |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, mekânsal organizasyon ile kullanıcı davranışı arasındaki ilişkileri mekân dizim kuramı çerçevesinde analiz edebilme becerisi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, iç mekânların topolojik yapısını, erişilebilirlik ve bütünleşme düzeylerini analitik yöntemler kullanarak değerlendirebilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Mekân dizim kuramının temel kavramları; mekânsal konfigürasyon, bağlantısallık, bütünleşme ve ayrışma ilişkileri; aksiyal ve segment analiz yöntemleri; görünürlük analizi; mekân-hareket ilişkisi; iç mekânlarda dolaşım ve erişim kurgusu; analitik verilerin yorumlanması ve tasarım sürecine aktarılması. Ders kapsamında farklı ölçeklerde iç mekân örnekleri üzerinden uygulamalı analiz çalışmaları yapılır.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu yoktur.
Kaynaklar
Hillier, B. (1996). Space is the Machine. Cambridge University Press. Hillier, B. & Hanson, J. (1984). The Social Logic of Space. Cambridge University Press. Turner, A. (2004). Depthmap: A Program to Perform Visibility Graph Analysis. Bafna, S. (2003). “Space Syntax: A Brief Introduction to Its Logic and Analytical Techniques.”
Notlar
İlgili yazılım programları ve güncel akademik makaleler ders süresince paylaşılacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Mekân dizim kuramının temel kavramlarını açıklar. |
| ÖÇ02 | Mekânsal organizasyon ile kullanıcı davranışı arasındaki ilişkiyi analiz eder. |
| ÖÇ03 | İç mekânlarda dolaşım ve erişim kurgusunu değerlendirir. |
| ÖÇ04 | Aksiyal, segment ve görünürlük analiz yöntemlerini uygular. |
| ÖÇ05 | Analiz sonuçlarını yorumlayarak mekânsal performans üzerine çıkarımlar yapar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, iç mimari tasarım alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgi ve becerileri kullanabilme, eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme, geliştirebilme ve derinleştirebilme ve alanı ile ilgili karşılaşılan sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilme. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari tasarım alanının ilişkili olduğu disiplinlerarası etkileşimi kavrayabilme, iç mimari tasarım alanından edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme ve özümsediği bilgiyi, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanabilme . | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilme, iç mimarlık alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirebilme ve sorumluluk alarak çözüm üretebilme ve liderlik yapabilme. | 5 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısı ile inceleyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçebilme . | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari tasarım ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarını toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetleyebilme ve bu değerleri öğretebilme; strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilme . | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari tasarım ile ilişkili olan güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek, İç mimari tasarımın gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanarak, kendi çalışmalarını alanındaki ve alan dışındaki gruplara uluslararası platformlarda yazılı, sözlü ve/veya görsel olarak aktarabilme ve bir yabancı dili ileri düzeyde kullanarak iletişim kurma. | 5 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Kuram ve uygulama alanında yetkin, estetik, teknik, ekolojik vb. gereksinmeleri karşılayacak ortamlar oluşturabilme, yaratıcı, analitik, yenilikçi düşünebilme becerisine sahip olma | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tasarım sürecinde estetik ve teknik gerekleri karşılayabilme becerisine sahip olma | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan ölçek ve gereksinimleri doğrultusunda insan-mekan ilişkisini anlama | 5 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilgiyi seçebilme, analiz edebilme ve deneysel tasarımlarla bilgiyi üretebilme | |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tek başına bağımsız olarak ve grup içinde uyumlu olarak tasarım yapabilme yetkinliği | |
| PÖÇ12 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tasarım süreçlerinde ilgili bilgileri elde etme, değerlendirme, kayıt etme ve uygulama | 5 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uygun sunumlar yapmak için el çizimi, maket teknikleri, bilgisayar teknolojileri ve diğer sunum tekniklerinin de kullanıldığı programlama ve tasarım sürecinin her aşamasını biçimsel olarak ifade edebilme | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Ulusal ve uluslar arası iç mekan ve mobilya tarihi temel bilgilerini açıklayabilme ve yorumlayabilme | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | İç mekan tasarımında, yapı bilgisi, yapı içi konstrüksiyon, yapım teknikleri ve malzeme ile ilgili yeterli bilgiye sahip olma | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Sürdürülebilir tasarım, çevresel koruma ve iyileştirme hakkında yeterli bilgiye sahip olma ve açıklayabilme |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders tanıtımı ve mekân dizim kuramına giriş | Ders bilgi paketinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Mekânsal organizasyon ve davranış ilişkisi | Literatür okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Mekân dizim kuramının temel kavramları | Kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Topolojik analiz ve mekânsal ağ yapıları | Kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösterip Yaptırma |
| 5 | Aksiyal analiz | Yazılım tanıtımı | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 6 | Segment analizi | Kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 7 | Görünürlük analizi (VGA) | Yazılım çalışması | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 8 | Ara Sınavlar | Sunum | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 9 | İç mekânda dolaşım ve erişim | Seçilen proje alanına ilişkin veri toplama ve analiz | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 10 | Kavramsal tasarım geliştirme | Kavramsal yaklaşım ve referans araştırması | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Anlatım |
| 11 | Mekânsal organizasyon ve kurgu | Plan şemaları ve dolaşım alternatiflerinin geliştirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | Tasarım geliştirme | Tasarım kararlarının detaylandırılması | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | Tasarım geliştirme, olgunlaştırma | Tasarım sürecini yönetme | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 14 | Detaylandırma | Sunum paftaları ve teknik çizimlerin hazırlanması | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Final proje sunumlarını oluşturma | Final sunumunun hazırlanması | Öğretim Yöntemleri: Bireysel Çalışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Final sunumunun hazırlanması | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Final sunumunun hazırlanması | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 4 | 10 | 40 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 144 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,76 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||