Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| İÇ MİMARLIK (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | İÇM744 |
| Ad | İç Mekanda Duyusal Tasarım |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Kemal SAKARYA |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrenciye tasarım sürecinde beş duyuyu temel alan bütüncül bir tasarım perspektifi ve mekanı duyusal bir etkinlik alanı olarak kurgulama becerisi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, kullanıcıların mekan içindeki psikolojik ve fizyolojik tepkilerini analiz ederek, duyusal uyaranların mekânsal algı üzerindeki etkilerini yönlendirebilme ve kapsayıcı tasarım çözümleri üretebilmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Duyusal tasarımın kuramsal temelleri, mekânsal algıda fenomenolojik yaklaşımlar, görme duyusunun ötesinde tasarım kavramı (multisensory design), iç mekanda ışık-gölge-renk etkileşimin duyusal karşılıkları, dokunma duyusu ve haptik algı, mekânsal akustik ve sessizliğin tasarımı, koku-bellek ilişkisi. Ders kapsamında örnek mekanlar üzerinden duyusal analizler, duyusal haritalama teknikleri ve belirli bir duygu durumunu hedefleyen atmosfer kurgusu çalışmaları yapılır.
Dersin Ön Koşulu
Bu dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Pallasmaa, J. (2011) , Tenin Gözleri, Çev. Aziz Ufuk Kılıç. İstanbul: Yem Yayınları. Porter, T., (1979), How Architects Visualize, Studio Vista, London.
Notlar
Makstutis, G. (2018). Design process in architecture: From concept to completion. United Kingdom: Laurence King Publishing LTD.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Duyusal tasarımın temel kavramlarını ve kuramsal çerçevesini tanımlar. |
| ÖÇ02 | Beş duyu organının mekansal algı üzerindeki etkilerini ve karşılıklı ilişkilerini açıklar. |
| ÖÇ03 | Mekanda malzeme, doğal ışık, doku, aydınlatma ve akustik gibi bileşenlerin duyusal niteliklerini ifade eder. |
| ÖÇ04 | Farklı kullanıcı gruplarının duyusal ihtiyaçlarını analiz ederek tasarım stratejileri oluşturur. |
| ÖÇ05 | Soyut duyusal verileri somut iç mimari tasarım parametrelerine dönüştürür. |
| ÖÇ06 | Duyusal tasarım ilkelerini özgün bir iç mekan projesi üzerinde uygular. |
| ÖÇ07 | Mekanın atmosferik kalitesini duyusal deneyim odaklı bir bakış açısıyla açıklar. |
| ÖÇ08 | Tasarım sürecinde duyuların bütüncül kullanımına dair yenilikçi çözümler oluşturur. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, iç mimari tasarım alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgi ve becerileri kullanabilme, eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme, geliştirebilme ve derinleştirebilme ve alanı ile ilgili karşılaşılan sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilme. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari tasarım alanının ilişkili olduğu disiplinlerarası etkileşimi kavrayabilme, iç mimari tasarım alanından edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme ve özümsediği bilgiyi, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanabilme . | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilme, iç mimarlık alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirebilme ve sorumluluk alarak çözüm üretebilme ve liderlik yapabilme. | 4 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısı ile inceleyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçebilme . | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari tasarım ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarını toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetleyebilme ve bu değerleri öğretebilme; strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilme . | 5 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İç mimari tasarım ile ilişkili olan güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek, İç mimari tasarımın gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanarak, kendi çalışmalarını alanındaki ve alan dışındaki gruplara uluslararası platformlarda yazılı, sözlü ve/veya görsel olarak aktarabilme ve bir yabancı dili ileri düzeyde kullanarak iletişim kurma. | 5 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Kuram ve uygulama alanında yetkin, estetik, teknik, ekolojik vb. gereksinmeleri karşılayacak ortamlar oluşturabilme, yaratıcı, analitik, yenilikçi düşünebilme becerisine sahip olma | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tasarım sürecinde estetik ve teknik gerekleri karşılayabilme becerisine sahip olma | 4 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan ölçek ve gereksinimleri doğrultusunda insan-mekan ilişkisini anlama | 5 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilgiyi seçebilme, analiz edebilme ve deneysel tasarımlarla bilgiyi üretebilme | |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tek başına bağımsız olarak ve grup içinde uyumlu olarak tasarım yapabilme yetkinliği | |
| PÖÇ12 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tasarım süreçlerinde ilgili bilgileri elde etme, değerlendirme, kayıt etme ve uygulama | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uygun sunumlar yapmak için el çizimi, maket teknikleri, bilgisayar teknolojileri ve diğer sunum tekniklerinin de kullanıldığı programlama ve tasarım sürecinin her aşamasını biçimsel olarak ifade edebilme | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Ulusal ve uluslar arası iç mekan ve mobilya tarihi temel bilgilerini açıklayabilme ve yorumlayabilme | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | İç mekan tasarımında, yapı bilgisi, yapı içi konstrüksiyon, yapım teknikleri ve malzeme ile ilgili yeterli bilgiye sahip olma | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Sürdürülebilir tasarım, çevresel koruma ve iyileştirme hakkında yeterli bilgiye sahip olma ve açıklayabilme |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Duyusal Tasarımın Kapsamı | Konuyla ilgili literatür taraması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Görme: Işık ve Renk Odaklı Mekan Analizi | İkonik mekanların görsel incelemesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Dokunma: Haptik Deneyim ve Materyalite | Malzeme ve doku üzerine okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Beyin Fırtınası |
| 4 | İşitme: Akustik Atmosfer ve Ses Peyzajı | Soundscape kavramı araştırması | Öğretim Yöntemleri: Grup Çalışması, Tartışma |
| 5 | Koku ve Tat: Gastronomi Mekanları Analizi | Gastronomi ve mekan makale taraması | Öğretim Yöntemleri: Grup Çalışması, Tartışma |
| 6 | Duyular Arası Etkileşim: Sinestezi | Sinestezi ve sanat örnekleri araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Mekan Fenomenolojisi ve Atmosfer Kritiği | J. Pallasmaa metin kritiği | Öğretim Yöntemleri: Beyin Fırtınası, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Ara sınav hazırlığı | Ölçme Yöntemleri: Performans Değerlendirmesi |
| 9 | Analiz Metotları: Duyusal Haritalama | Diyagram teknikleri incelemesi | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 10 | Vaka İncelemesi I: Müze ve Sergi Mekanları | Müze kataloğu ve mekan analizi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma |
| 11 | Vaka İncelemesi II: Sağlık ve İyileşme Mekanları | İyileştirme mekanları araştırması | Öğretim Yöntemleri: Tartışma |
| 12 | Vaka İncelemesi III: Ticari ve Konaklama Mekanları | Marka deneyimi ve mekan okuması | Öğretim Yöntemleri: Tartışma |
| 13 | Saha Araştırması ve Gözlem Teknikleri | Gözlem föyü hazırlığı | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Tartışma |
| 14 | Kapsayıcı Tasarım: Erişilebilir Duyular | Erişilebilirlik standartları incelemesi | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Analiz Sonuçlarının Sunumu ve Tartışma | Sunum hazırlığı | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Final teslim hazırlığı | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Final teslim hazırlığı | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 15 | 3 | 45 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 4 | 10 | 40 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||