Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOİSTATİSTİK (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | BİS508 |
| Ad | Sistematik Derleme ve Meta Analiz |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 1-3 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 2.5 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Sevinç Püren YÜCEL KARAKAYA |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, sistematik derleme ve meta-analiz yöntemlerinin temel ilkelerini öğretmek; öğrencilerin bilimsel kanıtları değerlendirme, literatürü sistematik biçimde inceleme, verileri sentezleme ve sonuçları yorumlama becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Sistematik derlemeye giriş, araştırma sorusunun oluşturulması, literatür tarama yöntemleri, çalışma seçimi, veri çıkarımı, yanlılık riskinin değerlendirilmesi, meta-analiz temel kavramları, etki büyüklüğü ölçütleri, heterojenlik, yayın yanlılığı, sonuçların yorumlanması ve raporlanması konuları ele alınmaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P., & Rothstein, H. R. (2021). Introduction to meta-analysis. John wiley & sons.
Notlar
Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P., & Rothstein, H. R. (2021). Introduction to meta-analysis. John wiley & sons.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sistematik derleme ve meta-analizin temel kavramlarını açıklar. |
| ÖÇ02 | Araştırma sorusu oluşturur ve uygun tarama stratejisi geliştirir. |
| ÖÇ03 | Literatür taraması yapar ve çalışma seçim sürecini uygular. |
| ÖÇ04 | Veri çıkarımı ve kalite değerlendirmesi yapar. |
| ÖÇ05 | Meta-analiz için temel istatistiksel yöntemleri açıklar. |
| ÖÇ06 | Meta-analiz sonuçlarını yorumlar. |
| ÖÇ07 | Sistematik derleme ve meta-analiz sonuçlarını raporlar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanına özel (olasılık ve Bayesian biyoistatistik teknik ve yöntemleri gibi) temel istatistiksel teorileri kavrar, | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık alanına özel istatistiksel yöntemleri ve demografi kavramlarını açıklar, | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sağlık alanında özgü tıbbi terminolojiyi kavrar ve kullanır, | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Araştırma tasarımına uygun veri toplar, analiz eder, yorumlar, | 2 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hastalık kodlamaları için gerekli olan ulusal ve uluslar arası sınıflandırmaları yapabilir, hastane istatistiklerini sıralar, açıklar, analiz eder ve yorumlar, | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tıp ve sağlık bilimlerinde ortaya çıkan problemlere yanıt vermek için bilimsel araştırma tasarlar, | 3 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Veri analizine uygun temel istatistiksel yöntemleri seçer, uygular ve yorumlar, | 2 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Gerekli istatistiksel paket programlarını kullanır, analiz amacı ile gerekli program yazar ve geliştirir, | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tıbbi bilişim alanındaki gelişmeleri izler ve sık kullanılan araç ve yöntemleri kullanır, | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sağlık taraması tasarlayabilir, örnekleme yöntemini belirler ve yönetir, | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sağlık bilimlerinde tanı ve tedavide karar verme sürecindeki çeşitli istatistiksel yöntemleri kullanabilir, bu alanda çalışan araştırıcılara danışmanlık yapabilir, | 3 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eleştirel düşünce yeteneğini geliştir, kanıta ulaşmanın yollarını kullanarak kanıta eleştirel değer biçer ve karar verir, | 4 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Sağlık bilimlerinde sıkça kullanılan sağkalım, çok değişkenli analiz yöntemleri, regresyon teknik ve yöntemlerini uygular. | 4 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Etkili iletişim becerilerini kullanarak danışmanlık verebilir, araştırmalarda ekip çalışması içinde yer alır, bilimsel etik kuralları savunur | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Epidemiyoloji alanındaki kavramları açıklar, klinik ve saha araştırmalarını başından itibaren yönlendirir, hastalık risk faktörlerinin ve hastalık yüklerinin saptanmasında yöntemler geliştir, uygun tanı testlerinin seçilmesinde danışmanlık yapar, |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Sistematik derlemeye giriş ve temel kavramlar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Kanıta dayalı tıp ve araştırma sorusunun oluşturulması | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Literatür tarama stratejileri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 4 | Veri tabanları ve anahtar kelime kullanımı | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 5 | Çalışma seçimi ve dahil etme kriterleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 6 | Veri çıkarımı yöntemleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 7 | Yanlılık riski ve kalite değerlendirmesi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Meta-analize giriş ve temel kavramlar | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Etki büyüklüğü ölçütleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Heterojenlik değerlendirmesi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Sabit etki ve rastgele etkiler modelleri | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Yayın yanlılığı ve duyarlılık analizi | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Forest plot ve sonuçların yorumlanması | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | PRISMA rehberi ve raporlama | Okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 4 | 4 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 4 | 4 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 106 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 4,24 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||