Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| TEKSTİL VE MODA TASARIMI (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | TMTS703 |
| Ad | Tekstil Tasarımı ve Sanatında Üretken Yapay Zeka ile Deneysel Uygulamalar |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. SEVİM TUĞBA ARABALI KOŞAR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; üretken yapay zekâ araçlarının tekstil tasarımı, lif sanatı, deneysel yüzey üretimi ve çağdaş sanat pratikleriyle ilişkisini kuramsal ve uygulamalı olarak incelemektir. Ders kapsamında öğrencilerin; üretken yapay zekânın görsel, kavramsal ve tasarımsal üretim süreçlerindeki rolünü kavramaları, geleneksel ve çağdaş tekstil teknikleriyle yapay zekâ destekli üretim olanaklarını ilişkilendirmeleri, etik, telif, özgünlük ve insan–yapay zekâ iş birliği bağlamında eleştirel bakış geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin yapay zekâ destekli eskiz, desen, yüzey, malzeme ve sergileme önerileri geliştirerek iki ya da üç boyutlu deneysel tekstil/sanat nesneleri üretmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Ders kapsamında üretken yapay zekâ kavramı, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım üretimleri, tekstil tasarımı ve lif sanatı bağlamında dijital/deneysel üretim süreçleri ele alınacaktır. Geleneksel tekstil teknikleri, motif, doku, yüzey, malzeme ve kompozisyon arayışları üretken yapay zekâ araçlarıyla ilişkilendirilecek; öğrencilerin prompt yazımı, görsel analiz, yapay zekâ destekli eskiz geliştirme, deneysel malzeme denemeleri ve çağdaş sergileme biçimleri üzerine uygulamalar yapmaları sağlanacaktır. Ders sürecinde insan–yapay zekâ iş birliği, özgünlük, etik, telif, kültürel mirasın dijital dönüşümü ve çağdaş tekstil sanatında yeni üretim biçimleri tartışılacaktır.
Dersin Ön Koşulu
yok
Kaynaklar
"McCormack, J., d’Inverno, M. (2012). Computers and Creativity. Springer. " " Boden, M. A. (2016). AI: Its Nature and Future. Oxford University Press. " " " "Quinn, B. (2002). Techno Fashion. Berg Publishers. " "Braddock Clarke, S., O’Mahony, M. (2005). Techno Textiles 2: Revolutionary Fabrics for Fashion and Design. Thames & Hudson. " "Kettley, S. (2016). Designing with Smart Textiles. Bloomsbury. " "Manovich, L. (2020). Cultural Analytics. MIT Press. " "Colton, S., Wiggins, G. A. (2012). “Computational Creativity: The Final Frontier?” ECAI. " "Hertzmann, A. (2018). “Can Computers Create Art?” Arts. " "Elgammal, A. et al. (2017). “CAN: Creative Adversarial Networks.” " "Edmonds, E. (2019). The Art of Interaction. Springer. " "Paul, C. (2015). Digital Art. Thames & Hudson. " "Lovejoy, M. (2011). Digital Currents: Art in the Electronic Age. Routledge. " "Dormer, P. (1997). The Culture of Craft. Manchester University Press. " "Adamson, G. (2013). The Invention of Craft. Bloomsbury. " "Rawsthorn, A. (2018). Hello World: Where Design Meets Life. Hamish Hamilton. " McQuaid, M. (2005). Extreme Textiles: Designing for High Performance. Princeton Architectural Press. Igoe, E. (2018). Textiles and the Digital: Materiality, Mediation and New Aesthetics. Bloomsbury.
Notlar
"McCormack, J., d’Inverno, M. (2012). Computers and Creativity. Springer. " " Boden, M. A. (2016). AI: Its Nature and Future. Oxford University Press. " " " "Quinn, B. (2002). Techno Fashion. Berg Publishers. " "Braddock Clarke, S., O’Mahony, M. (2005). Techno Textiles 2: Revolutionary Fabrics for Fashion and Design. Thames & Hudson. " "Kettley, S. (2016). Designing with Smart Textiles. Bloomsbury. " "Manovich, L. (2020). Cultural Analytics. MIT Press. " "Colton, S., Wiggins, G. A. (2012). “Computational Creativity: The Final Frontier?” ECAI. " "Hertzmann, A. (2018). “Can Computers Create Art?” Arts. " "Elgammal, A. et al. (2017). “CAN: Creative Adversarial Networks.” " "Edmonds, E. (2019). The Art of Interaction. Springer. " "Paul, C. (2015). Digital Art. Thames & Hudson. " "Lovejoy, M. (2011). Digital Currents: Art in the Electronic Age. Routledge. " "Dormer, P. (1997). The Culture of Craft. Manchester University Press. " "Adamson, G. (2013). The Invention of Craft. Bloomsbury. " "Rawsthorn, A. (2018). Hello World: Where Design Meets Life. Hamish Hamilton. " McQuaid, M. (2005). Extreme Textiles: Designing for High Performance. Princeton Architectural Press. Igoe, E. (2018). Textiles and the Digital: Materiality, Mediation and New Aesthetics. Bloomsbury.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Üretim sürecini sözlü, yazılı ve görsel olarak akademik düzeyde sunabilir; ortaya çıkan çalışmaları çağdaş sergileme biçimleri bağlamında değerlendirebilir. |
| ÖÇ02 | İnsan–yapay zekâ iş birliği, etik, telif, özgünlük ve kültürel temsil konularında eleştirel değerlendirme yapabilir. |
| ÖÇ03 | Yapay zekâ destekli eskizleri deneysel malzeme, teknik ve yüzey arayışlarıyla iki ya da üç boyutlu tekstil/sanat nesnesine dönüştürebilir. |
| ÖÇ04 | Prompt yazımı, görsel yönlendirme ve çıktı değerlendirme süreçlerini tasarım problemleri doğrultusunda uygulayabilir. |
| ÖÇ05 | Geleneksel tekstil teknikleri ile dijital/yapay zekâ destekli üretim yöntemleri arasında ilişki kurabilir. |
| ÖÇ06 | Üretken yapay zekâ araçlarını kullanarak tekstil yüzeyi, desen, motif, doku ve kompozisyon önerileri geliştirebilir. |
| ÖÇ07 | Tekstil tasarımı, lif sanatı ve çağdaş sanat bağlamında yapay zekâ destekli üretim süreçlerini kavrar. |
| ÖÇ08 | Üretken yapay zekâ kavramı, temel araçları ve sanat/tasarım alanındaki kullanım biçimleri hakkında bilgi sahibi olur. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanat ve tasarıma ilişkin yenilikçi uygulamaları tanır | 3 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrenciler, alanı ile ilgili ürünler oluşturma ve geliştirme için teknik ve teknolojik bilgileri açıklar. | 5 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrenciler, tekstil ve moda tasarımında kullanılan bilgisayar destekli tasarım yazılımlarının nasıl kullanıldığını bilir. | 4 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrenciler, mesleği ile ilgili uluslararası gelişmeleri takip edebilmek için en az bir yabancı dil bilir. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenciler, uzmanlık alanında kazanılan bilgilerin analizleri yapılarak iki boyutlu yüzey ve üç boyutlu sanat ve tasarım nesneleri oluşturur. | 4 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenciler, estetik, teknik ve pazarlama ölçütlerine uygun tekstil ürünleri tasarlar. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenciler, dokuma- örme- baskı teknikleri ile giysilik ve ev tekstili alanında oluşturdukları özgün ürünleri sergiler. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Öğrenciler, araştırma yöntemlerini kullanılarak uzmanlık alanında edindiği bilgileri tez, bildiri, makale, seminer ve portfolyö şeklinde sunar. | 3 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Öğrenciler, sanat ve tasarım alanında uzmanlık düzeyinde analiz- yorum- eleştiri yapar. | 3 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Öğrenciler, mesleki diyalektik becerisini kullanarak çalışmalarını özgün bir dille sunar. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Öğrenciler, alanı ile ilgili üretim yöntemlerini kullanarak ürünleri endüstriyel ya da sanatsal alanda değerlendirir. | 4 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Öğrenciler, telif hakkı ve tasarım hukukuna uygun davranma alışkanlığı edinir. | 5 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Öğrenciler, alanı ile ilgili tasarım, sanatsal ve kültürel bilgi birikimine uzmanlık düzeyinde sahip olur. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Öğrenciler, ürün geliştirme sürecinin yapısına hakim olarak, tasarımlarını güncel moda eğilimleri doğrultusunda analiz edip, renk, biçim, doku, malzeme ögelerini tekstil ürünlerinin tasarımına aktarır. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Öğrenciler, farklı disiplinlerle iş birliğinde bulunarak uzmanlaştığı dokuma, baskı ve giysi alanlarında takım çalışması yapar. | 4 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Üretken yapay zekâ nedir? Sanat, tasarım ve tekstil alanındaki temel kullanım biçimleri | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | İnsan–yapay zekâ iş birliği, etik, telif ve sanatçı sorumluluğu | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Tekstil tasarımı, lif sanatı ve üretken yapay zekâ ilişkisi | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Geleneksel tekstil teknikleri ile dijital üretim süreçlerinin karşılaştırılması | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 5 | Prompt yazımı: kavram, malzeme, doku, motif, renk ve kompozisyon yönlendirmeleri | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Gösteri, Grup Çalışması, Proje Temelli Öğrenme |
| 6 | Yapay zekâ destekli desen, motif ve yüzey tasarımı denemeleri | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Alıştırma ve Uygulama |
| 7 | Kültürel miras, geleneksel motifler ve yapay zekâ ile yeniden yorumlama | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 8 | Ara Sınavlar | Ara Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım, Ödev |
| 9 | Yapay zekâ çıktılarının analiz edilmesi: özgünlük, tekrar, estetik değer ve tasarım ilkeleri | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Problem Çözme, Proje Temelli Öğrenme |
| 10 | Deneysel tekstil üretiminde malzeme, teknik ve yüzey araştırmaları | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Bireysel Çalışma |
| 11 | Yapay zekâ destekli eskizlerden fiziksel tekstil/sanat nesnesine geçiş | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Proje Temelli Öğrenme |
| 12 | İki boyutlu ve üç boyutlu deneysel tekstil uygulamaları | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma |
| 13 | Yapay zekâ destekli sanat ve tasarım üretimlerinin tarihsel ve güncel örneklerle incelenmesi | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Proje Temelli Öğrenme |
| 14 | Uygulama projelerinin geliştirilmesi, teknik ve kavramsal değerlendirme | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma |
| 15 | Farklı sunum, portfolyo ve sergileme biçimlerinin oluşturulması | Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Proje Temelli Öğrenme |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Yarıyıl Sonu Sınavına hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Performans Değerlendirmesi, Proje / Tasarım |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Yarıyıl Sonu Sınavına hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Performans Değerlendirmesi, Proje / Tasarım |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 2 | 15 | 30 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 162 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,48 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||