TMTS703 Tekstil Tasarımı ve Sanatında Üretken Yapay Zeka ile Deneysel Uygulamalar

6 AKTS - 3-0 Süre (T+U)- . Yarıyıl- 3 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
TEKSTİL VE MODA TASARIMI (YL) (TEZLİ)
Kod TMTS703
Ad Tekstil Tasarımı ve Sanatında Üretken Yapay Zeka ile Deneysel Uygulamalar
Dönem 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı
Dönem Güz
Süre (T+U) 3-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 6 AKTS
Yerel Kredi 3 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye Belirsiz
Tür Normal
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Doç. Dr. SEVİM TUĞBA ARABALI KOŞAR
Dersin Öğretim Elemanı
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.


Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı; üretken yapay zekâ araçlarının tekstil tasarımı, lif sanatı, deneysel yüzey üretimi ve çağdaş sanat pratikleriyle ilişkisini kuramsal ve uygulamalı olarak incelemektir. Ders kapsamında öğrencilerin; üretken yapay zekânın görsel, kavramsal ve tasarımsal üretim süreçlerindeki rolünü kavramaları, geleneksel ve çağdaş tekstil teknikleriyle yapay zekâ destekli üretim olanaklarını ilişkilendirmeleri, etik, telif, özgünlük ve insan–yapay zekâ iş birliği bağlamında eleştirel bakış geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin yapay zekâ destekli eskiz, desen, yüzey, malzeme ve sergileme önerileri geliştirerek iki ya da üç boyutlu deneysel tekstil/sanat nesneleri üretmeleri hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği

Ders kapsamında üretken yapay zekâ kavramı, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım üretimleri, tekstil tasarımı ve lif sanatı bağlamında dijital/deneysel üretim süreçleri ele alınacaktır. Geleneksel tekstil teknikleri, motif, doku, yüzey, malzeme ve kompozisyon arayışları üretken yapay zekâ araçlarıyla ilişkilendirilecek; öğrencilerin prompt yazımı, görsel analiz, yapay zekâ destekli eskiz geliştirme, deneysel malzeme denemeleri ve çağdaş sergileme biçimleri üzerine uygulamalar yapmaları sağlanacaktır. Ders sürecinde insan–yapay zekâ iş birliği, özgünlük, etik, telif, kültürel mirasın dijital dönüşümü ve çağdaş tekstil sanatında yeni üretim biçimleri tartışılacaktır.

Dersin Ön Koşulu

yok

Kaynaklar

"McCormack, J., d’Inverno, M. (2012). Computers and Creativity. Springer. " " Boden, M. A. (2016). AI: Its Nature and Future. Oxford University Press. " " " "Quinn, B. (2002). Techno Fashion. Berg Publishers. " "Braddock Clarke, S., O’Mahony, M. (2005). Techno Textiles 2: Revolutionary Fabrics for Fashion and Design. Thames & Hudson. " "Kettley, S. (2016). Designing with Smart Textiles. Bloomsbury. " "Manovich, L. (2020). Cultural Analytics. MIT Press. " "Colton, S., Wiggins, G. A. (2012). “Computational Creativity: The Final Frontier?” ECAI. " "Hertzmann, A. (2018). “Can Computers Create Art?” Arts. " "Elgammal, A. et al. (2017). “CAN: Creative Adversarial Networks.” " "Edmonds, E. (2019). The Art of Interaction. Springer. " "Paul, C. (2015). Digital Art. Thames & Hudson. " "Lovejoy, M. (2011). Digital Currents: Art in the Electronic Age. Routledge. " "Dormer, P. (1997). The Culture of Craft. Manchester University Press. " "Adamson, G. (2013). The Invention of Craft. Bloomsbury. " "Rawsthorn, A. (2018). Hello World: Where Design Meets Life. Hamish Hamilton. " McQuaid, M. (2005). Extreme Textiles: Designing for High Performance. Princeton Architectural Press. Igoe, E. (2018). Textiles and the Digital: Materiality, Mediation and New Aesthetics. Bloomsbury.

Notlar

"McCormack, J., d’Inverno, M. (2012). Computers and Creativity. Springer. " " Boden, M. A. (2016). AI: Its Nature and Future. Oxford University Press. " " " "Quinn, B. (2002). Techno Fashion. Berg Publishers. " "Braddock Clarke, S., O’Mahony, M. (2005). Techno Textiles 2: Revolutionary Fabrics for Fashion and Design. Thames & Hudson. " "Kettley, S. (2016). Designing with Smart Textiles. Bloomsbury. " "Manovich, L. (2020). Cultural Analytics. MIT Press. " "Colton, S., Wiggins, G. A. (2012). “Computational Creativity: The Final Frontier?” ECAI. " "Hertzmann, A. (2018). “Can Computers Create Art?” Arts. " "Elgammal, A. et al. (2017). “CAN: Creative Adversarial Networks.” " "Edmonds, E. (2019). The Art of Interaction. Springer. " "Paul, C. (2015). Digital Art. Thames & Hudson. " "Lovejoy, M. (2011). Digital Currents: Art in the Electronic Age. Routledge. " "Dormer, P. (1997). The Culture of Craft. Manchester University Press. " "Adamson, G. (2013). The Invention of Craft. Bloomsbury. " "Rawsthorn, A. (2018). Hello World: Where Design Meets Life. Hamish Hamilton. " McQuaid, M. (2005). Extreme Textiles: Designing for High Performance. Princeton Architectural Press. Igoe, E. (2018). Textiles and the Digital: Materiality, Mediation and New Aesthetics. Bloomsbury.


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Üretim sürecini sözlü, yazılı ve görsel olarak akademik düzeyde sunabilir; ortaya çıkan çalışmaları çağdaş sergileme biçimleri bağlamında değerlendirebilir.
ÖÇ02 İnsan–yapay zekâ iş birliği, etik, telif, özgünlük ve kültürel temsil konularında eleştirel değerlendirme yapabilir.
ÖÇ03 Yapay zekâ destekli eskizleri deneysel malzeme, teknik ve yüzey arayışlarıyla iki ya da üç boyutlu tekstil/sanat nesnesine dönüştürebilir.
ÖÇ04 Prompt yazımı, görsel yönlendirme ve çıktı değerlendirme süreçlerini tasarım problemleri doğrultusunda uygulayabilir.
ÖÇ05 Geleneksel tekstil teknikleri ile dijital/yapay zekâ destekli üretim yöntemleri arasında ilişki kurabilir.
ÖÇ06 Üretken yapay zekâ araçlarını kullanarak tekstil yüzeyi, desen, motif, doku ve kompozisyon önerileri geliştirebilir.
ÖÇ07 Tekstil tasarımı, lif sanatı ve çağdaş sanat bağlamında yapay zekâ destekli üretim süreçlerini kavrar.
ÖÇ08 Üretken yapay zekâ kavramı, temel araçları ve sanat/tasarım alanındaki kullanım biçimleri hakkında bilgi sahibi olur.


Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Sıra Tür Program Öğrenme Çıktıları Duzey
PÖÇ01 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Sanat ve tasarıma ilişkin yenilikçi uygulamaları tanır 3
PÖÇ02 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Öğrenciler, alanı ile ilgili ürünler oluşturma ve geliştirme için teknik ve teknolojik bilgileri açıklar. 5
PÖÇ03 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Öğrenciler, tekstil ve moda tasarımında kullanılan bilgisayar destekli tasarım yazılımlarının nasıl kullanıldığını bilir. 4
PÖÇ04 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Öğrenciler, mesleği ile ilgili uluslararası gelişmeleri takip edebilmek için en az bir yabancı dil bilir.
PÖÇ05 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Öğrenciler, uzmanlık alanında kazanılan bilgilerin analizleri yapılarak iki boyutlu yüzey ve üç boyutlu sanat ve tasarım nesneleri oluşturur. 4
PÖÇ06 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Öğrenciler, estetik, teknik ve pazarlama ölçütlerine uygun tekstil ürünleri tasarlar.
PÖÇ07 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Öğrenciler, dokuma- örme- baskı teknikleri ile giysilik ve ev tekstili alanında oluşturdukları özgün ürünleri sergiler.
PÖÇ08 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Öğrenciler, araştırma yöntemlerini kullanılarak uzmanlık alanında edindiği bilgileri tez, bildiri, makale, seminer ve portfolyö şeklinde sunar. 3
PÖÇ09 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Öğrenciler, sanat ve tasarım alanında uzmanlık düzeyinde analiz- yorum- eleştiri yapar. 3
PÖÇ10 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Öğrenciler, mesleki diyalektik becerisini kullanarak çalışmalarını özgün bir dille sunar.
PÖÇ11 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Öğrenciler, alanı ile ilgili üretim yöntemlerini kullanarak ürünleri endüstriyel ya da sanatsal alanda değerlendirir. 4
PÖÇ12 Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik Öğrenciler, telif hakkı ve tasarım hukukuna uygun davranma alışkanlığı edinir. 5
PÖÇ13 Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik Öğrenciler, alanı ile ilgili tasarım, sanatsal ve kültürel bilgi birikimine uzmanlık düzeyinde sahip olur.
PÖÇ14 Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik Öğrenciler, ürün geliştirme sürecinin yapısına hakim olarak, tasarımlarını güncel moda eğilimleri doğrultusunda analiz edip, renk, biçim, doku, malzeme ögelerini tekstil ürünlerinin tasarımına aktarır.
PÖÇ15 Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik Öğrenciler, farklı disiplinlerle iş birliğinde bulunarak uzmanlaştığı dokuma, baskı ve giysi alanlarında takım çalışması yapar. 4


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 Üretken yapay zekâ nedir? Sanat, tasarım ve tekstil alanındaki temel kullanım biçimleri Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
2 İnsan–yapay zekâ iş birliği, etik, telif ve sanatçı sorumluluğu Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım
3 Tekstil tasarımı, lif sanatı ve üretken yapay zekâ ilişkisi Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
4 Geleneksel tekstil teknikleri ile dijital üretim süreçlerinin karşılaştırılması Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama
5 Prompt yazımı: kavram, malzeme, doku, motif, renk ve kompozisyon yönlendirmeleri Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma, Gösteri, Grup Çalışması, Proje Temelli Öğrenme
6 Yapay zekâ destekli desen, motif ve yüzey tasarımı denemeleri Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma, Alıştırma ve Uygulama
7 Kültürel miras, geleneksel motifler ve yapay zekâ ile yeniden yorumlama Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Alıştırma ve Uygulama
8 Ara Sınavlar Ara Sınava hazırlık Ölçme Yöntemleri:
Proje / Tasarım, Ödev
9 Yapay zekâ çıktılarının analiz edilmesi: özgünlük, tekrar, estetik değer ve tasarım ilkeleri Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Problem Çözme, Proje Temelli Öğrenme
10 Deneysel tekstil üretiminde malzeme, teknik ve yüzey araştırmaları Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Bireysel Çalışma
11 Yapay zekâ destekli eskizlerden fiziksel tekstil/sanat nesnesine geçiş Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Proje Temelli Öğrenme
12 İki boyutlu ve üç boyutlu deneysel tekstil uygulamaları Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma
13 Yapay zekâ destekli sanat ve tasarım üretimlerinin tarihsel ve güncel örneklerle incelenmesi Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Proje Temelli Öğrenme
14 Uygulama projelerinin geliştirilmesi, teknik ve kavramsal değerlendirme Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma
15 Farklı sunum, portfolyo ve sergileme biçimlerinin oluşturulması Referans kitaplar, güncel makaleler, yapay zekâ destekli sanat ve tasarım örneklerinin incelenmesi, uygulama için görsel/kavramsal araştırma dosyası hazırlanması. Öğretim Yöntemleri:
Gösterip Yaptırma, Proje Temelli Öğrenme
16 Yarıyıl Sonu Sınavları Yarıyıl Sonu Sınavına hazırlık Ölçme Yöntemleri:
Performans Değerlendirmesi, Proje / Tasarım
17 Yarıyıl Sonu Sınavları Yarıyıl Sonu Sınavına hazırlık Ölçme Yöntemleri:
Performans Değerlendirmesi, Proje / Tasarım


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 5 70
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 2 15 30
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 10 10
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü (Saat) 162
Toplam İş Yükü / 25 (s) 6,48
AKTS 6 AKTS

Güncelleme Zamanı: 01.05.2026 02:02