TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ |
| MADEN MÜHENDİSLİĞİ PR. | |
| Kod | MDS302 |
| Ad | Kritik Hammaddeler |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 6. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. MAHMUT ALTINER |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin temel amacı; öğrencilere küresel ekonomideki tedarik riskleri yüksek olan hammaddeleri tanıtmak, bu materyallerin uç teknolojilerdeki (elektrikli araçlar, rüzgar türbinleri, güneş panelleri vb.) önemini kavratmak ve sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi ile ikincil kaynaklardan (atık geri kazanımı) hammadde eldesi konularında vizyon kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Kritiklik kavramı ve metodolojisi; küresel ve ulusal hammadde stratejileri; nadir toprak elementleri (REE), lityum, kobalt, grafit, antimon ve magnezyum gibi stratejik minerallerin jeolojisi ve zenginleştirme yöntemleri; kentsel madencilik ve döngüsel ekonomi; Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) ve madencilikte çevresel sürdürülebilirlik.
Dersin Ön Koşulu
Yoktur
Kaynaklar
European Commission - Study on the EU's list of Critical Raw Materials. Hayes, S. M., & McCullough, E. A. (2018). Critical Metals Handbook. Dergiler: Resources Policy, Journal of Cleaner Production, Minerals Engineering.
Notlar
Web of science veritabanı
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bir mineralin neden "kritik" veya "stratejik" olarak sınıflandırıldığını analiz eder. |
| ÖÇ02 | Yeşil enerji teknolojileri için gerekli olan temel hammadde gruplarını listeler. |
| ÖÇ03 | İkincil kaynaklardan (atıklar, uçucu küller vb.) hammadde geri kazanım süreçlerini değerlendirir. |
| ÖÇ04 | Maden projelerinde çevresel sürdürülebilirliği modellemek için LCA prensiplerini uygular. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | PÇ1. (a) Matematik, fen bilimleri ve Maden Mühendisliği disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; PÇ1.(b) bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi | 5 |
| PÖÇ02 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ2. (a) Maden Mühendisliği alanında karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; PÇ2. (b) bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi | 5 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ3. (a) Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; PÇ3.(b) bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi: | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ4. (a) Maden Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik araçları seçme ve kullanma becerisi; PÇ4.(b) bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ5. Maden Mühendisliğine özgü problemlerin incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.: | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | PÇ6. (a)Disiplin içi (Maden Mühendisliği) ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; PÇ6. (b) bireysel çalışma becerisi | |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | PÇ7. (a) Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; PÇ7. (b) en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi: | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | PÇ8. Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda bilinçli; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | PÇ9. Maden Mühendisliğinin etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | PÇ10. Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınma hakkında farkındalık.:. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | PÇ11. Maden Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ile çağın mühendislik alanındaki sorunları hakkında bilgi; Maden Mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş ve Kritiklik Metodolojisi | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Küresel Hammadde Stratejileri | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Nadir Toprak Elementleri (REE) | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Batarya Metalleri (Li, Co, Ni, Grafit) | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | Yarı İletken ve Dijital Teknolojiler | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Savunma ve Havacılık Metalleri (Sb, Mg, W) | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Kentsel Madencilik ve Geri Kazanım | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) Temelleri | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Ulusal Potansiyel ve Türkiye Analizi | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Gelecek Teknolojileri ve İkame (Substitution) | Ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Endüstriyel Atıklardan (Uçucu Kül, Cüruf vb.) Stratejik Metal Kazanımı | Ders Notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Tedarik Zinciri Güvenliği ve Maden Ekonomisi Diplomasisi | Ders Notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Ödevlerin Değerlendirilmesi | Ödevler | Öğretim Yöntemleri: Tartışma |
| 15 | Ödevlerin Değerlendirilmesi 2 | ödevler | Öğretim Yöntemleri: Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 5 | 5 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 5 | 5 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 76 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,04 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||